میگ-۹ (Fargo) نخستین جت جنگنده عملیاتی شوروی

نخستین جت جنگنده عملیاتی اتحاد جماهیر شوروی که با بهره گیری از موتور های غنیمتی آلمانی متولد شد. میگ-9 فارگو، پاسخی فوری به چالش جت های غربی در آغاز جنگ سرد بود و مسیر را برای نسل طلایی میگ ها هموار ساخت.

از موتور های غنیمتی تا میز طراحی میکویان

در میانه سال ۱۹۴۵، اتحاد جماهیر شوروی به تعدادی موتور توربوجت آلمانی از نوع BMW 003 و Junkers Jumo دست یافت. این موتور ها در که در جنگنده آلمانی Messerschmitt Me 262 استفاده شده بودند، پایه گذار صنعیت جت در شوروی شدند؛ شرکت میکویان-گورویچ (Mikoyan-Gurevich) مامورشد تا با استفاده از کپی، شوروی موتور BMW 003 را با نام RD-20 نخستین جنگنده بومی را طراحی کند.

تصویر موتور بی ام و 003 ساخت آلمان

هدف مشخص بود: ساخت جنگنده تک سرنشینه، دو موتوره با قابلیت درگیری با بمب افکن های راهبردی و جت های دشمن. طراحی میگ-9 برخلاف جت های اولیه بریتانیا (مانند ومپایر) که از پیکربندی دوقلو استفاده می کردند، یک بدنه یکپارچه با دو موتور در داخل بدنه جلو داشت.

موتور برش خورده از MiG-9 توربوجت RD-20 ساخت شوروی

پرواز آغازین و رقابت با یاک-15

نخستین نمونه از میگ-9 با نام کارخانه l-300 در تاریخ آوریل ۱۹۴۶ به پرواز درآمد. خلبان آزمایشی الکسی گرینچیک (Alexei Grinchik) هدایت این هواپیما را برعهده داشت. در همان روز، هواپیمای رقیب یعنی یاک-15 طراحی شده توسط الکساندریاکفلوف نیز نخستین پرواز خود را انجام داد.

نکته قابل توجه اینکه پرواز با سکوی پرتاب سکه تعیین شد و میگ-9 موفق شد چند ساعت پیش از یاک-15 به آسمان برود و نخستین جت جنگنده شوروی را از آن خود کند. میگ-9 در ادامه در سال ۱۹۴۶ وارد خط تولید شد و تا سال ۱۹۴۸ مجموعا حدود ۶۱۰ فروند از آن ساخته گردید.

معماری بدنه

قرارگیری موتور ها و ورودی هوای دماغه

میگ-9 از یک پیکربندی خاص و نادر در میان جت های دهه ۱۹۴۰ استفاده می کرد. بر خلاف جت های امروزی که موتور ها در عقب بدنه قرار دارند در میگ-9 :

• ورودی هوا: در دماغه هواپیما قرار داشت.
• مکان موتور ها: پشت سرهم ، و غیر موازی در بخش میانی بدنه نصب شده بودند.
• محل خروجی گاز های داغ: درست درزیر بدنه و میان دو بال قرار داشت.

این چیدمان معایبی نیز داشت، گاز های خروجی به بخش زیرین برخورد می کردند و موجب گرمای بیش از حد و آسیب به سازه می شدند. مهندسان برای حل این مشکل یک سپر حرارتی فولادی سوراخ دار در زیر بدنه نصب کردند تا ضمن محافظت از بدنه، جریان هوا نیز خنک کاری را انجام دهد.

بال های میگ-9 از نوع بال های مستقیم (Straight wing) با زاویه ۱۷ درجه در لبه حمله بود که عملکرد قابل قبولی در سرعت های زیرصوت داشت.

مشخصات فنی میگ-9 (مدل: Fargo)

تصویر نخستین جنگنده عملیاتی شوروی (میگ-9)

تصویر نخستین جت جنگنده شوروی

جدول زیر مشخصات مدل استاندارد MiG-9 (Fargo) را نشان می‌دهد:

مشخصه	مقدار
خدمه	۱ نفر
طول هواپیما	۹.۸۳ متر
طول بال	۱۰.۰۰ متر
ارتفاع	۲.۵۹ متر
مساحت بال	۱۸.۲ متر مربع
وزن خالی	۳,۵۴۰ کیلوگرم
وزن بارگیری شده	۳,۵۴۰ کیلوگرم
حداکثر وزن برخاست	۵,۵۷۰ کیلوگرم
نوع موتور	۲ × توربوجت RD-20 (کپی BMW 003)
پیشرانه هر موتور	۷.۸ کیلونیوتن
حداکثر سرعت درارتفاع	۹۱۰ کیلومتر بر ساعت (در ۴,۵۰۰ متری)
برد عملیاتی	۸۰۰ کیلومتر
برد با مخازن سوخت خارجی	۱,۱۰۰ کیلومتر
سقف پرواز	۱۳,۰۰۰ متر
نرخ صعود اولیه	۲۲.۲ متر بر ثانیه
زمان رسیدن به ۵,۰۰۰ متر	۱ × توپ ۳۷ میلی‌متری N-37 (۴۰ گلوله) + ۲ × توپ ۲۳ میلی‌متری NS-23 (۸۰ گلوله هرکدام)
تسلیحات	۲۴ آوریل ۱۹۴۶
نخستین پرواز	۱۹۵۲ در شوروی
تعداد ساخته	۶۱۰ فروند (تمامی مدل‌ها)

مدل ها و گونه های تولیدی

میگ-9 در چندین مدل اصلی تولید شد:

• I-300 (نمونه اولیه : نخستین نمونه های آزمایشی با موتور RD-20، تنها ۳ فروند ساخته شد.
• MiG-9 (Fargo) مدل تولید اولیه: مدل استاندارد خط تولید با موتورRD-20، که فاقد صندلی پرتاب شونده بود و حدود 500 فروند ساخته شد.
• MiG-9M (مدل بهبودیافته): ساخت کارخانه l-308 ، که موتور های قوی تری به اسم RD-21 داشت دماغه باز طراحی شد و صندلی پرتاب شونده اضافه شد ، از این مدل تنها ۲۵ فروند ساخته شد.
• MiG-9UTI (آموزشی دو نفره): دو صندلی برای این مدل آموزشی استفاده شد ، یک مخزن سوخت حذف شد که برای خلبان دوم جا وجود داشته باشد ، برد به 450 کیلومتر کاهش یافت و تنها ۳۰ فروند از این سری ساخته شد.
• MiG-9 (FP): این مدل آزمایشی بود و چیدمان تسلیحاتی اصلاح شد برای حل مشکل گاز های توپ (تعداد فروند ساخته شده ذکر نشده است)