بالگرد دریایی وستلند سی کینگ

بالگرد دریایی وستلند دبلیواس-۶۱ سی کینگ نسخه ای بریتانیایی و تحت لیسانس از بالگرد آمریکایی سیکورسکی است که توسط وستلند هلیکوپترز ساخته شد. این هواگرد تفاوت های قابل توجهی با نسخه آمریکایی دارد، از جمله سامانه های جنگ ضد زیردریایی‌، (جنرال الکتریک آمریکا T58 مشتق شده از موتور) موتور های رولز-رویس گنوم ساخت بریتانیا و یک سامانه کنترل پرواز کامپیوتری، سی کینگ عمدتا برای انجام ماموریت های جنگ ضد زیردریایی طراحی شده بود. گونه ای از سی کینگ با نام کماندو نیز توسط وستلند برای خدمت به عنوان بالگرد ترابری نیرو (ASW) نیز توسعه یافت.

در خدمت بریتانیا، وستلند سی کینگ ظیف گسترده ای از خدمات را هم در نیروی دریایی سلطنتی (RAF) و هم نیروی هوایی سلطنتی (Royal Navy) ارائه کرد. علاوه بر نقش های زمان جنگ فالکند، جنگ خلیج فارس، جنگ بوسنی، جنگ عراق و جنگ افغانستان این بالگرد به عنوان بالگرد جست و جو و نجات نیروی دریایی سلطنتی‌ (Royal Navy) (با رنگ آمیزی قرمز و خاکستری) و نیروی جست و جو نحات نیروی هوایی سلطنتی (RAF) (بار رنگ آمیزی زرد) استفاده می شد.

در ۲۶ سپتامبر ۲۰۱۸، آخرین گونه باقی‌مانده سی‌کینگ در خدمت نیروی دریایی سلطنتی بازنشسته شد. بسیاری از بهره‌برداران سی‌کینگ را با بالگردهای جدید مانند NHIndustries NH90، SH-60 سی‌هاوک و آگوستاوستلند AW101 جایگزین کرده‌اند یا برنامه جایگزینی دارند. آلمان این نوع را در مارس ۲۰۲۴ بازنشسته کرد؛ با این حال، همچنان در سراسر جهان، از جمله هند و چندین کشور خاورمیانه، به‌طور گسترده در خدمت است.

طراحی و توسعه

خواستگاه و مشخصات فنی

وستلند هلیکوپترز که یک توافق لیسانس دیرینه با سیکورسکی ایرکرافت برای ساخت بالگردهای این شرکت داشت، این توافق را اندکی پس از نخستین پرواز سیکورسکی SH-3 سی‌کینگ در سال ۱۹۵۹ برای شمول این بالگرد نیز گسترش داد. وستلند به توسعه مستقل سی‌کینگ پرداخت و بخش قابل‌توجهی از قطعات را از تامین‌کنندگان بریتانیایی یکپارچه کرد؛ تغییرات کلیدی شامل استفاده از دو موتور توربوشفت رولز-رویس گنوم و پیاده‌سازی یک سامانه خودکار کنترل پرواز بود. نویسندگان جیم تورن و جرالد فراولی درباره این موضوع بیان کرده‌اند که با وجود ظاهر مشابه، سی‌کینگ وستلند هواپیمایی بسیار متفاوت از نسخه سیکورسکی است. بسیاری از تفاوت‌های میان سی‌کینگ ساخت وستلند و بالگرد اصلی، نتیجه دکترین‌های عملیاتی متفاوت بود. در حالی که سی‌کینگ‌های نیروی دریایی ایالات متحده (USN) قرار بود تحت کنترل تاکتیکی ناوی که از آن عملیات می‌کردند باشند، نیروی دریایی سلطنتی قصد داشت بالگردهای خود را بسیار مستقل‌تر کند، با قابلیت عملیات انفرادی یا هماهنگی با دیگر هواپیماها یا شناورهای سطحی. این امر منجر به آرایش متفاوت خدمه شد، به‌گونه‌ای که عملیات‌ها توسط یک ناظر به‌جای خلبان کنترل می‌شد،همچنین نصب یک رادار جست و جو.

نیروی دریایی سلطنتی (Royal Navy) سی کینگ را برای برآوردن نیازمندی یک بالگرد جنگ ضد زیردریایی (ASW) جهت جایگزینی وستلند وسکس انتخاب کرد و سفارش ۶۰ فروند SH-3D سی کینگ را در ژوئن ۱۹۶۶ با وستلند ثبت کرد. نمونه اولیه و سه فروند پیش تولید توسط سیکورسکی سیکورسکی در استرتفود کانکتیکات ساخته شدند و برای عمل به عنوان هواپیمای آزمایشی و نمونه به بریتانیا حمل شدند. نخستین فروند SH-3D ها در ابتدا با موتور های جنرال التریک T58 مجهز بود و پس از حمل از ایالات متحده، در اکتبر ۱۹۶۶ از اسکله آوون ماوث تا میدان هوایی یوویل پرواز کرد. سه فروند دیگر از اسکله ها با جاده به یوویل تحویل داده شدند تا با سامانه های بریتانیایی و موتور های رولز- رویس گنوم تکمیل شوند. نخستین بالگرد ساخت وستلند، با نام گذاری سامانه های بریتانیایی و موتور های رولز رویس گنوم تکمیل شوند. نخستین بالگرد ساخت وستلند، با نام گذاری سی کینگ HAS1، در ۷ مه ۱۹۶۹ در یوویل به پرواز درآمد. دو فروند نخست برای آزمایش و ارزیابی توسط وستلند و موسسه آزمایشی هواپیما و تسلیحات استفاده شدند؛ فروند های تولیدی بعدی از آگوست ۱۹۶۹ به بعد به اسکادران هوایی دریایی ۷۰۰۰ نیروی دریایی سلطنتی (Royal Navy)تحویل داده شدند.

تا سال ۱۹۷۹، نیروی دریایی سلطنتی(RAF) ۵۶ فروند HAS1 و ۲۱ فروند HAS2 برای برآوردن نیازمندی های ضد زیردریایی سفارش داده شده بود؛ این ها همچنین برای نقش ثانویه ضد سطحی پیکربندی شده بودند. وستلند سی کینگ برای نقش های متعددی به روز رسانی و تطبیق یافت؛ گونه های بعدی شامل HAS2، HAS5 و HAS6 بودند. تغییران نسبت به هواپیما های تولیدی اولیه شامل گسترش کابین و موتور های ارتقا یافته بود.

کماندو ها و توسعه بیشتر

یکی از گسترده ترین گونه های اصلاح شده، وستلند کامندو بود که توسط نیروی دریایی سلطنتی (RAF) با نام HC4 بهره برداری می شد. کماندو ظرفیت حمل تا ۲۸ سرباز را داشت و در ابتدا برای برآوردن نیروی هوایی مصر‌‌ (القوات الجوية المصرية) توسعه یافته بود. به دلیل حذف قابلیت آبی خاکی که در صحرای مصر لازم نبود، برجسته ترین تغییر نسبت به سی کینگ، حذف شناور های کناری بود، به گونه ای که چرخ فرود اصلی روی زایده های کوتاه حمل می شد. گونه بهبود یافته ای از کماندوی مصری، با تغییراتی از جمله نصب پره های تاشو مشترک با گونه ASW، توسط نیروی دریایی سلطنتی (RAF) با نام سی کینگ HC4 نام گذاری شد و تمای این هواپیما ها تازه ساخت بودند. HC4 کماندو که نخستین بار در ۲۶ سپتامبر ۱۹۷۹ به پرواز آمدف به دلیل برد عملیاتی تا ۱٬۱۱۱ کلیومتر بدون سوخت گیری، به دارایی مهمی به ویژه برای جنگ آبی خاکی و وظایق ترابری نیرو تبدیل شد. چندین اسکادران هوایی دریایی سلطنتی گونه کماندو را بهره برداری کردند، مانند اسکادران های هوایی دریایی ۸۵، ۸۴۶ و ۸۴۸. در خدمت بریتانیا، سی کینگ HC4 در عملیات هایی در فالکند، بالکان، هرد دو جنگ خلیج فارس، سرالئون، لبنان و افغانستان مستقر شد. در پایان عمر عملیاتی سی کینگ، چندین فروند HAS6 با حذف تجهیزات ASW به عنوان بالگرد ترابری نیرو باز کاربر شدند. در سال ۲۰۱۰، آخرین فروند های تبدیل شده به سی کینگ ASW به بریتانیا به ترابری نیرو بازنشسته شدند.

در دهه ۱۹۷۰، تجربه وستلند با سی کینگ این شرکت را به انجام روتور آزمایشی بریتانیا‌ (BERP) در هماهنگی با موسسه هوانوردی سلطنتی سوق داد که نو آوری هایی در مورد کامپوزیتی و اصول طراحی جدید را روی روتور بالگرد اعمال کرد. آزمایش های اولیه انجام شده با سی کینگ های فعال، چندین مزیت را برای روتور BERP آشکار کرد، از جمله عمر خستگی طولانی و ویژگی های آیرودینامیکی بهبود یافته، بالگرد های بعدی وستلند، مانند لیمنکس رکورد دار و آگوستا وستلند AW101 مرلین، از روتور BERP برای عملکرد بیشتر بهره بردند. وستلند سی کینگ های ساخته شده بعدی را نیز به روتور های کامپوزیتی جدید مجهز کرد.

وستلند در مجموع ۳۳۰ فروند سی کینگ تولید کرده است؛ مشتریان صادراتی شامل بازوی هوایی دریایی هند، نیروی دریایی‌ آلمان، نیروی دریایی سلطنتی استرالیا