بالگرد وستلند دبلیواس-۵۱ دراگون‌فلای

HR.1 در موزه FAA در یویل‌تون، انگلستان.

بالگرد وستلند دبلیواس-۵۱ (Westland WS-51 Dragonfly) توسط شرکت وستلند ایرکرافت ساخته شد و نسخه بریتانیایی شده و تحت لیسانس از بالگرد آمریکایی سیکورسکی S-51 است

طراحی، توسعه و مشخصات فنی

در ۱۹ ژانویه ۱۹۴۷، توافقی میان وستلند ایرکرافت و سیکورسکی امضا شد تا امکان ساخت نسخه ی بریتانیایی از S-51 تحت لیسانس در بریتانیا انجام شود. بالگرد ها با موتور رادیال آلویس لئونیدس با توان پانصد اسب بخار کار می کردند. نسخه ای اصلاح شده نیز توسط وستلند با نام وستلند ویجن (Wigeon) توسعه یافت، اما از نظر تجاری موفق نبود.

پس از تاخیر هایی که ناشی از نیاز اصلاح و تبدیل نقشه های آمریکایی برای انطباق با قطعات بریتانیایی و جایگزین موتور با نسخه ساخت بریتانیا یعنی آلویس لئونیدس 50 بود نمونه اولیه در ۵ اکتبر ۱۹۴۸ توسط آلن بریستو از یووویل به پرواز درآمد. تنها ۱۶ ماه از آغاز کار روی ساخت نمونه اولیه با کد ثبت G-AKTW گذشته بود.

پس از ارزیابی، سفارش های اولیه برای نیرو های نظامی بریتانیا ثبت شد: سیزده فروند دراگون فلای HR.1 برای نیروی دریایی سلطنتی و سه فروند دراگون فلای HC.2 برای نیروی هوایی سلطنتی.

مشخصات فنی (WS-51 مارک ۱ ای)

مشخصه	مقدار
خدمه	۱ نفر
ظرفیت	۳ مسافر (بار مفید ۲۴۰ کیلوگرم)
طول کلی	۱۷٫۵۴ متر
طول بدنه	۱۲٫۵۴ متر
ارتفاع	۳٫۹۵ متر
وزن خالی	۱٬۹۸۰ کیلوگرم (اچ‌آر مارک ۱)
وزن ناخالص	۲٬۵۸۵ کیلوگرم
حداکثر وزن برخاست	۲٬۶۶۳ کیلوگرم
ظرفیت سوخت	۳۸۰ لیتر در دو مخزن بدنه
موتور	یک موتور رادیال پیستونی نه‌سیلندر خنک‌شونده با هوای آلویس لئونیدس ۵۲۱/۱ (تقویت ۶ پوندی)، ۳۹۰ کیلووات
قطر روتور اصلی	۱۵ متر
سطح روتور اصلی	۱۷۵٫۱ مترمربع
حداکثر سرعت	۱۶۶ کیلومتر بر ساعت در سطح دریا
سرعت کروز	۱۳۷ کیلومتر بر ساعت
سقف پروازی	۳٬۴۰۰ متر
برد	۴۸۰ کیلومتر در هوای آرام با ۲۰ دقیقه ذخیره سوخت

تاریخچه عملیاتی

در مجموع هفتاد و دو فروند بالگرد دراگون‌فلای وارد خدمت بازوی هوایی نیروی دریایی سلطنتی شد و در نقش‌های آموزشی، نجات دریایی-هوایی و ارتباطات به کار گرفته شد. نخستین واحدی که به این بالگرد مجهز شد، اسکادران هوایی دریایی ۷۰۵ بود که گمان می‌رود نخستین اسکادران کاملاً بالگردی تشکیل‌شده خارج از ایالات متحده باشد. دراگون‌فلای نخستین بالگرد ساخت بریتانیا بود که توسط نیروی دریایی استفاده شد و نخستین بالگردی بود که در آزمایش‌هایی روی کشتی RFA Fort Duquesne در سال ۱۹۵۱ از یک کشتی بریتانیایی عملیات انجام داد. یک فروند دراگون‌فلای بخش بالگردی رژه هوایی را در مراسم بازبینی ناوگان تاج‌گذاری در سال ۱۹۵۳ رهبری کرد.

ارتقای بازبینی شده دراگون فلای های نیروی دریایی به استانداذد وبجن با کابین بزرگ تر، که قرار بود با نام دراگون فلای HR.7 شناخته شود، درسال۱۹۵۷ به‌دلیل کاهش بودجه دفاعی کنار گذاشته شد. این بالگرد در اواخر دهه ۱۹۵۰ در خدمت بریتانیا با وستلند ویرلویند (Whirlwind)، یکی دیگر از مشتقات طراحی سیکورسکی، جایگزین شد. دراگون‌فلای‌ها در عملیات‌های امدادرسانی سیل دریای شمال در سال ۱۹۵۳ استفاده شدند و تعدادی از آن‌ها نیز توسط نیروی هوایی سلطنتی (RAF) برای تخلیه مجروحان در طول وضعیت اضطراری مالایا به کار گرفته شدند.

پنجاه و یک فروند دبلیواس-۵۱ غیرنظامی نیز تولید شد. برخی نمونه‌ها توسط شرکت پست کنترل لیمیتد برای سم‌پاشی محصولات کشاورزی استفاده می‌شدند و برخی دیگر به‌عنوان هواپیمای ترابری اجرایی توسط شرکت‌های سیلور سیتی ایرویز، روزنامه ایونینگ استاندارد و فِیری ایویشن به پرواز درمی‌آمدند. فروندهای صادراتی نیز در ژاپن، کنگوی بلژیک، مکزیک و نروژ عملیاتی شدند.

مدل ها و گونه ها

• دراگون فلای HR.1: بالگرد جست‌وجو و نجات دریایی-هوایی برای نیروی دریایی سلطنتی، مجهز به موتور رادیال پیستونی آلویس ۵۰ با توان ۴۰۰ کیلووات؛ ۱۳ فروند ساخته شد که برخی بعدها به HR.5 اصلاح شدند.
• دراگون فلای HC.2: بالگرد تخلیه مجروحان برای نیروی هوایی سلطنتی (RAF)، مشابه مدل تجاری مارک ۱ای؛ دو فروند ساخته شد و یک فروند نیز از مدل غیرنظامی مارک ۱ای تبدیل شد.
• دراگون فلای HR.3: بالگرد جست‌وجو و نجات دریایی-هوایی برای نیروی دریایی سلطنتی، مشابه دراگون‌فلای HR.1 اما مجهز به پره‌های روتور تمام‌فلزی؛ ۷۱ فروند ساخته شد که برخی بعدها به HR.5 اصلاح شدند.
• دراگون‌فلای HC.4: بالگرد تخلیه مجروحان برای نیروی هوایی سلطنتی، مشابه دراگون‌فلای HR.3 با پره‌های روتور تمام‌فلزی؛ ۱۲ فروند ساخته شد.
• دراگون‌فلای HR.5: بالگرد جست‌وجو و نجات دریایی-هوایی برای نیروی دریایی سلطنتی با موتور آلویس لئونیدس ۲۳/۱ و ابزارها و آویونیک به‌روزشده؛ ۲۵ فروند از HR.1 و HR.3 اصلاح شد.
• وستلند-سیکورسکی WS-51 مارک ۱ ای: بالگرد ترابری غیرنظامی با موتور رادیال پیستونی آلویس لئونیدس ۵۲۱/۱ با توان ۳۸۸ کیلووات؛ ۳۶ فروند ساخته شد.
• وستلند-سیکورسکی WS-51 مارک ۱ بی: بالگرد ترابری غیرنظامی با موتور رادیال پیستونی پرت اند ویتنی R-985 واسپ جونیور بی۴ با توان ۳۳۶ کیلووات؛ ۱۵ فروند ساخته شد.
• H.1: نام‌گذاری نیروهای مسلح سلطنتی تایلند برای WS-51.

نمونه های باقی مانده

نمونه‌هایی از این بالگرد در موزه‌های مختلفی در سراسر جهان نگهداری یا در حال بازسازی هستند، از جمله: استرالیا (موزه بازوی هوایی نیروی دریایی در نووِرا)، برزیل (موزه ادواردو آندره ماتارازو در بِبِدورو)، ژاپن (موزه هوانوردی و علوم میساوا)، مالت (موزه هوانوردی مالت در تاکالی)، هلند (آویودروم در للیستاد)، صربستان (موزه هوانوردی بلگراد)، سریلانکا (موزه نیروی هوایی سریلانکا در رتمالانا)، تایلند (موزه نیروی هوایی سلطنتی تایلند در دون موانگ)، ونزوئلا (موزه هوانوردی ماراکای) و چندین موزه در بریتانیا از جمله موزه بازوی هوایی نیروی دریایی در یوویلتون و یووویل، موزه بالگرد در وستون-سوپر-میر، موزه‌های زمین، دریا و هوای شمال شرقی در ساندرلند، اسکله تاریخی چتم در کنت، موزه هوایی یورکشایر در الوینگتون و موریویا در کینلاس.

کاربران

کاربران نظامی و دولتی.

سیلان (سری لانکا):

نیروی هوایی سلطنتی سیلان (دو فروند مارک ۱ای).

مصر:

اس-۵۱ نیروی دفاع از خود دریایی ژاپن.

نیروی هوایی مصر (دو فروند مارک ۱بی).

عراق:

نیروی هوایی سلطنتی عراق (سه فروند تحویل‌شده در سال ۱۹۵۱).

ایتالیا:

نیروی هوایی ایتالیا (دو فروند مارک ۱ای)

ژاپن:

نیروی دفاع دریایی ژاپن (سه فروند مارک ۱ای با نام‌گذاری S-51).

سیکورسکی اس-۵۱ متعلق به شرکت بریتیش یوروپین ایرویز در سال ۱۹۵۳.

تایلند:

نیروی هوایی سلطنتی تایلند (سه فروند مارک ۱ای با نام‌گذاری تایپ ۱).

بریتانیا:

نیروی هوایی سلطنتی (۱۵ فروند HC.2 و HC.4، پرواز تخلیه مجروحان خاور دور، اسکادران ۱۹۴)؛ نیروی دریایی سلطنتی (کالج سلطنتی دریایی بریتانیا، اسکادران‌های هوایی دریایی ۷۰۰، ۷۰۱، ۷۰۵، ۷۲۷، ۷۲۸، ۷۴۴ و ۷۷۱).

یوگسلاوی:

نیروی هوایی یوگسلاوی فدرال سوسیالیستی (۱۰ فروند مارک ۱بی).

پیوند به بیرون و منابع

english WikiPedia