<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="fa">
	<id>https://wikinezami.theme-fa.ir/api.php?action=feedcontributions&amp;feedformat=atom&amp;user=WikiNezami</id>
	<title>ویکی نظامی - مشارکت‌های کاربر [fa]</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://wikinezami.theme-fa.ir/api.php?action=feedcontributions&amp;feedformat=atom&amp;user=WikiNezami"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7/WikiNezami"/>
	<updated>2026-05-27T02:38:56Z</updated>
	<subtitle>مشارکت‌های کاربر</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.45.3</generator>
	<entry>
		<id>https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D9%85%DB%8C%DA%AF-%DB%B9_(Fargo)_%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86_%D8%AC%D8%AA_%D8%AC%D9%86%DA%AF%D9%86%D8%AF%D9%87_%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA%DB%8C_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D9%88%DB%8C&amp;diff=44</id>
		<title>میگ-۹ (Fargo) نخستین جت جنگنده عملیاتی شوروی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D9%85%DB%8C%DA%AF-%DB%B9_(Fargo)_%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86_%D8%AC%D8%AA_%D8%AC%D9%86%DA%AF%D9%86%D8%AF%D9%87_%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA%DB%8C_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D9%88%DB%8C&amp;diff=44"/>
		<updated>2026-05-26T23:25:52Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;WikiNezami: صفحه‌ای تازه حاوی «نخستین جت جنگنده عملیاتی اتحاد جماهیر شوروی که با بهره گیری از موتور های غنیمتی آلمانی متولد شد. میگ-9 فارگو، پاسخی فوری به چالش جت های غربی در آغاز جنگ سرد بود و مسیر را برای نسل طلایی میگ ها هموار ساخت.  == از موتور های غنیمتی تا میز طراحی میکویا...» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;نخستین جت جنگنده عملیاتی اتحاد جماهیر شوروی که با بهره گیری از موتور های غنیمتی آلمانی متولد شد. میگ-9 فارگو، پاسخی فوری به چالش جت های غربی در آغاز جنگ سرد بود و مسیر را برای نسل طلایی میگ ها هموار ساخت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== از موتور های غنیمتی تا میز طراحی میکویان ==&lt;br /&gt;
در میانه سال ۱۹۴۵، اتحاد جماهیر شوروی به تعدادی موتور توربوجت آلمانی از نوع BMW 003 و Junkers Jumo دست یافت. این موتور ها در که در جنگنده آلمانی Messerschmitt Me 262 استفاده شده بودند، پایه گذار صنعیت جت در شوروی شدند؛ شرکت میکویان-گورویچ (Mikoyan-Gurevich) مامورشد تا با استفاده از کپی، شوروی موتور BMW 003 را با نام RD-20 نخستین جنگنده بومی را طراحی کند.&lt;br /&gt;
[[پرونده:بی ام و 003.jpg|جایگزین=تصویر موتور BMW 003|بندانگشتی|تصویر موتور بی ام و 003 ساخت آلمان]]&lt;br /&gt;
هدف مشخص بود: ساخت جنگنده تک سرنشینه، دو موتوره با قابلیت درگیری با بمب افکن های راهبردی و جت های دشمن. طراحی میگ-9 برخلاف جت های اولیه بریتانیا (مانند ومپایر) که از پیکربندی دوقلو استفاده می کردند، یک بدنه یکپارچه با دو موتور در داخل بدنه جلو داشت.&lt;br /&gt;
[[پرونده:موتور توربو جت RD-20.jpg|جایگزین=موتور توربوجت RD-20 ساخت شوروی|بندانگشتی|موتور برش خورده از MiG-9 توربوجت RD-20 ساخت شوروی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== پرواز آغازین و رقابت با یاک-15 ==&lt;br /&gt;
نخستین نمونه از میگ-9 با نام کارخانه l-300 در تاریخ آوریل ۱۹۴۶ به پرواز درآمد. خلبان آزمایشی الکسی گرینچیک (Alexei Grinchik) هدایت این هواپیما را برعهده داشت. در همان روز، هواپیمای رقیب یعنی یاک-15 طراحی شده توسط الکساندریاکفلوف نیز نخستین پرواز خود را انجام داد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
نکته قابل توجه اینکه پرواز با سکوی پرتاب سکه تعیین شد و میگ-9 موفق شد چند ساعت پیش از یاک-15 به آسمان برود و نخستین جت جنگنده شوروی را از آن خود کند. میگ-9 در ادامه در سال ۱۹۴۶ وارد خط تولید شد و تا سال ۱۹۴۸ مجموعا حدود ۶۱۰ فروند از آن ساخته گردید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== معماری بدنه ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== قرارگیری موتور ها و ورودی هوای دماغه ===&lt;br /&gt;
میگ-9 از یک پیکربندی خاص و نادر در میان جت های دهه ۱۹۴۰ استفاده می کرد. بر خلاف جت های امروزی که موتور ها در عقب بدنه قرار دارند در میگ-9 :&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ورودی هوا: در دماغه هواپیما قرار داشت.&lt;br /&gt;
* مکان موتور ها: پشت سرهم ، و غیر موازی در بخش میانی بدنه نصب شده بودند.&lt;br /&gt;
* محل خروجی گاز های داغ: درست درزیر بدنه و میان دو بال قرار داشت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این چیدمان معایبی نیز داشت، گاز های خروجی به بخش زیرین برخورد می کردند و موجب گرمای بیش از حد و آسیب به سازه می شدند. مهندسان برای حل این مشکل یک سپر حرارتی فولادی سوراخ دار در زیر بدنه نصب کردند تا ضمن محافظت از بدنه، جریان هوا نیز خنک کاری را انجام دهد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بال های میگ-9 از نوع بال های مستقیم (Straight wing) با زاویه ۱۷ درجه در لبه حمله بود که عملکرد قابل قبولی در سرعت های زیرصوت داشت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مشخصات فنی میگ-9 (مدل: Fargo) ==&lt;br /&gt;
[[پرونده:اولین جنگنده عملیاتی شوروی (میگ-9).jpg|جایگزین=نخستین جنگنده عملیاتی شوروی میگ-9  MiG-9|بندانگشتی|391x391پیکسل|تصویر نخستین جنگنده عملیاتی شوروی (میگ-9)]]&lt;br /&gt;
[[پرونده:میگ-9 .jpg|جایگزین=تصویر نخستین جت جنگنده شوروی MiG-9 میگ 9|بندانگشتی|388x388پیکسل|تصویر نخستین جت جنگنده شوروی]]&lt;br /&gt;
جدول زیر مشخصات مدل استاندارد &#039;&#039;&#039;MiG-9 (Fargo)&#039;&#039;&#039; را نشان می‌دهد:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
!مشخصه&lt;br /&gt;
!مقدار&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|خدمه&lt;br /&gt;
|۱ نفر &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|طول هواپیما&lt;br /&gt;
|۹.۸۳ متر &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|طول بال&lt;br /&gt;
|۱۰.۰۰ متر &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|ارتفاع&lt;br /&gt;
|۲.۵۹ متر &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|مساحت بال&lt;br /&gt;
| ۱۸.۲ متر مربع&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|وزن خالی&lt;br /&gt;
|۳,۵۴۰ کیلوگرم &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|وزن بارگیری شده&lt;br /&gt;
|۳,۵۴۰ کیلوگرم &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|حداکثر وزن برخاست&lt;br /&gt;
|۵,۵۷۰ کیلوگرم&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|نوع موتور&lt;br /&gt;
|۲ × توربوجت RD-20 (کپی BMW 003) &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|پیشرانه هر موتور&lt;br /&gt;
|۷.۸ کیلونیوتن &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|حداکثر سرعت درارتفاع&lt;br /&gt;
|۹۱۰ کیلومتر بر ساعت (در ۴,۵۰۰ متری)&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|برد عملیاتی&lt;br /&gt;
|۸۰۰ کیلومتر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|برد با مخازن سوخت خارجی&lt;br /&gt;
|۱,۱۰۰ کیلومتر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|سقف پرواز&lt;br /&gt;
| ۱۳,۰۰۰ متر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|نرخ صعود اولیه&lt;br /&gt;
|۲۲.۲ متر بر ثانیه&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|زمان رسیدن به ۵,۰۰۰ متر&lt;br /&gt;
| ۱ × توپ ۳۷ میلی‌متری N-37 (۴۰ گلوله) + ۲ × توپ ۲۳ میلی‌متری NS-23 (۸۰ گلوله هرکدام) &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|تسلیحات&lt;br /&gt;
|۲۴ آوریل ۱۹۴۶&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|نخستین پرواز&lt;br /&gt;
|۱۹۵۲ در شوروی&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|تعداد ساخته &lt;br /&gt;
| ۶۱۰ فروند (تمامی مدل‌ها)&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مدل ها و گونه های تولیدی ==&lt;br /&gt;
میگ-9 در چندین مدل اصلی تولید شد:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* I-300 (نمونه اولیه : نخستین نمونه های آزمایشی با موتور RD-20، تنها ۳ فروند ساخته شد.&lt;br /&gt;
* MiG-9 (Fargo) مدل تولید اولیه: مدل استاندارد خط تولید با موتورRD-20، که فاقد صندلی پرتاب شونده بود و حدود 500 فروند ساخته شد.&lt;br /&gt;
* MiG-9M (مدل بهبودیافته): ساخت کارخانه l-308 ، که موتور های قوی تری به اسم RD-21 داشت دماغه باز طراحی شد و صندلی پرتاب شونده اضافه شد ، از این مدل تنها ۲۵ فروند ساخته شد.&lt;br /&gt;
* MiG-9UTI (آموزشی دو نفره): دو صندلی برای این مدل آموزشی استفاده شد ، یک مخزن سوخت حذف شد که برای خلبان دوم جا وجود داشته باشد ، برد به 450 کیلومتر کاهش یافت و تنها ۳۰ فروند از این سری ساخته شد.&lt;br /&gt;
* MiG-9 (FP): این مدل آزمایشی بود و چیدمان تسلیحاتی اصلاح شد برای حل مشکل گاز های توپ (تعداد فروند ساخته شده ذکر نشده است)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== خدمت در نیروی هوایی چین (PLAAF) ==&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>WikiNezami</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%85%DB%8C%DA%AF-9_.jpg&amp;diff=43</id>
		<title>پرونده:میگ-9 .jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%85%DB%8C%DA%AF-9_.jpg&amp;diff=43"/>
		<updated>2026-05-26T23:13:37Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;WikiNezami: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;تصویر نخستین جنگنده شوروی میگ-9&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>WikiNezami</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86_%D8%AC%D9%86%DA%AF%D9%86%D8%AF%D9%87_%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA%DB%8C_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D9%88%DB%8C_(%D9%85%DB%8C%DA%AF-9).jpg&amp;diff=42</id>
		<title>پرونده:اولین جنگنده عملیاتی شوروی (میگ-9).jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86_%D8%AC%D9%86%DA%AF%D9%86%D8%AF%D9%87_%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA%DB%8C_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D9%88%DB%8C_(%D9%85%DB%8C%DA%AF-9).jpg&amp;diff=42"/>
		<updated>2026-05-26T23:09:01Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;WikiNezami: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;تصویر اولین جنگنده عملیاتی شوروی (میگ-9)&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>WikiNezami</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1_%D8%AA%D9%88%D8%B1%D8%A8%D9%88_%D8%AC%D8%AA_RD-20.jpg&amp;diff=41</id>
		<title>پرونده:موتور توربو جت RD-20.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1_%D8%AA%D9%88%D8%B1%D8%A8%D9%88_%D8%AC%D8%AA_RD-20.jpg&amp;diff=41"/>
		<updated>2026-05-26T22:16:16Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;WikiNezami: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;تصویر موتور توربو جت RD-20&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>WikiNezami</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A8%DB%8C_%D8%A7%D9%85_%D9%88_003.jpg&amp;diff=40</id>
		<title>پرونده:بی ام و 003.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A8%DB%8C_%D8%A7%D9%85_%D9%88_003.jpg&amp;diff=40"/>
		<updated>2026-05-26T21:52:20Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;WikiNezami: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;تصویر بی ام و 003&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>WikiNezami</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D9%84%D8%A7%DA%A9%D9%87%DB%8C%D8%AF_%D9%BE%DB%8C-%DB%B8%DB%B0_%D8%B4%D9%88%D8%AA%DB%8C%D9%86%DA%AF_%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1_(Lockheed_P-80_Shooting_Star)_%E2%80%94_%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86_%D8%AC%D8%AA_%D8%AC%D9%86%DA%AF%D9%86%D8%AF%D9%87_%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA%DB%8C_%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7&amp;diff=39</id>
		<title>لاکهید پی-۸۰ شوتینگ استار (Lockheed P-80 Shooting Star) — نخستین جت جنگنده عملیاتی آمریکا</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D9%84%D8%A7%DA%A9%D9%87%DB%8C%D8%AF_%D9%BE%DB%8C-%DB%B8%DB%B0_%D8%B4%D9%88%D8%AA%DB%8C%D9%86%DA%AF_%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1_(Lockheed_P-80_Shooting_Star)_%E2%80%94_%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86_%D8%AC%D8%AA_%D8%AC%D9%86%DA%AF%D9%86%D8%AF%D9%87_%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA%DB%8C_%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7&amp;diff=39"/>
		<updated>2026-05-26T14:40:48Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;WikiNezami: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;نخستین جت جنگنده عملیاتی آمریکا به‌فرمان کلی جانسون در فقط ۱۴۳ روز ساخته شد. لاکهید پی-80 شوتینگ استار با موتور Allison J33 و شش مسلسل ۱۲.۷ میلی‌متری، در جنگ کره تاریخ‌ساز شد و با نسخه آموزشی T-33 خود، نسل‌ها خلبان جت تربیت کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== از کلی جانسون تا لاکهید ==&lt;br /&gt;
داستان &#039;&#039;&#039;پی-80&#039;&#039;&#039; از درخواست نیروی هوایی ارتش آمریکا در &#039;&#039;&#039;مه ۱۹۴۳&#039;&#039;&#039; آغاز شد، زمانی که آمریکا تازه از وجود &#039;&#039;&#039;جت های جنگنده آلمانی&#039;&#039;&#039; مانند مسرشمیت ام ای 262 مطلع شده بود. &#039;&#039;&#039;کلی جانسون (Kelly Johnson)&#039;&#039;&#039; مهندس اسطوره ای لاکهید که بعد ها تیم ملقب به اسکانک ورکس (Skunk Works) را بنیان نهاد، ماموریت یافت تا در کمترین زمان ممکن یک جت جنگنده عملیاتی طراحی کند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
جانسون و تیم کوچکش در شرایط باور نکردنی &#039;&#039;&#039;تنها در ۱۴۳ روز&#039;&#039;&#039; از دریافت سفارش تا پرواز نخستین نمونه، موفق شدند جنگنده ای طراحی و بسازند که بعد ها به یکی از موفق ترین هواپیما های عصر جت تبدیل شد. این سرعت خارق العاده به فلسفه &#039;&#039;&#039;«ساده نگه دار، احمقانه!» (Keep It Simple, Stupid&#039;&#039;&#039;) جانسون بر می گشت که در اسکانک ورکس به یک اصل تبدیل شد.&lt;br /&gt;
[[پرونده:لاکهید پی 80 شوتینگ استار-1.jpg|جایگزین=عکس لاکهید پی 80 شوتینگ استار از نمای بالا|بندانگشتی|عکس لاکهید پی 80 شوتینگ استار]]&lt;br /&gt;
نام &#039;&#039;&#039;Shooting Star (ستاره دنباله‌دار)&#039;&#039;&#039; توسط لاکهید انتخاب شد تا حس سرعت و درخشندگی این هواپیمای انقلابی را منتقل کند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== نخستین پرواز و تولید ==&lt;br /&gt;
نخستین نمونه اولیه با نام &#039;&#039;&#039;XP-80&#039;&#039;&#039; در &#039;&#039;&#039;۸ ژانویه ۱۹۴۴&#039;&#039;&#039; با موقتا موتور &#039;&#039;&#039;de Havilland Goblin&#039;&#039;&#039; (چون موتور آمریکایی هنوز آماده نبود ) به پرواز درآمد. این نمونه با نام مستعار «&#039;&#039;&#039;Lulu-Belle&#039;&#039;&#039;» شناخته می شد. پرواز با خلبانی &#039;&#039;&#039;مایلو برچم (Milo Burcham)&#039;&#039;&#039; انجام شد و بلافاصله سرعت و چابکی خیره‌کننده هواپیما را نشان داد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تولید انبوه با موتور &#039;&#039;&#039;Allison J33&#039;&#039;&#039; ( نسخه آمریکایی موتور Rolls-Royce Derwent) از اواخر ۱۹۴۴ شروع شد و نخستین مدل های عملیاتی با نام &#039;&#039;&#039;P-80A&#039;&#039;&#039; در &#039;&#039;&#039;فوریه ۱۹۴۵&#039;&#039;&#039; به نیروی هوایی تحویل داده شدند. تا پایان جنگ جهانی دوم، حدود ۲۰۰ فروند تولید شده بود اما هیچ کدام فرصت نبرد پیدا نکردند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مشخصات فنی ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== نمای کلی ===&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;پی-80&#039;&#039;&#039; یک جنگنده تک موتوره، تک نشینه با بال مستقیم &#039;&#039;&#039;(Straight wing)&#039;&#039;&#039; و طراحی بدنه &#039;&#039;&#039;تمام فلزی&#039;&#039;&#039; بود. بر خلاف رقبای آلمانی مانند [[جنگنده آلمانی مسرشمیت ام ئی262|ام ای 262]] که از &#039;&#039;&#039;بال های پس گرا (Swept wing)&#039;&#039;&#039; استفاده می کردند، &#039;&#039;&#039;شوتینگ استار&#039;&#039;&#039; از طراحی محافظه کارانه تری بهره می برد که اگرچه سرعت را محدود می کرد، &#039;&#039;&#039;اما پایداری و قابلیت اطمینان&#039;&#039;&#039; بالاتری داشت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== بدنه و بال ===&lt;br /&gt;
[[پرونده:لاکهید پی-80 شوتینگ استار-2.jpg|جایگزین=Lockheed.P-80|بندانگشتی|تصویر لاکهید پی-80 شوتینگ استار از نمای بالا که مشخص است به شکل سیگار برگ طراحی گردیده.]]&lt;br /&gt;
بدنه &#039;&#039;&#039;پی-80&#039;&#039;&#039; به شکل سیگار برگ ([https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D8%B1_%D8%A8%D8%B1%DA%AF Cigar-shaped fuselage]) طراحی شده بود تا &#039;&#039;&#039;کشش آیرودینامیکی&#039;&#039;&#039; را به حداقل برساند. &#039;&#039;&#039;ورودی هوای موتور در دماغه هواپیما قرار داشت&#039;&#039;&#039; و خروجی گاز های داغ از زیر بدنه عقب خارج می شد. بال ها از نوع &#039;&#039;&#039;بال های مستقیم با نسبت منظری متوسط&#039;&#039;&#039; بودند که برای مانور پذیری در سرعت های زیر صوت بهینه شده بودند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== موتور ===&lt;br /&gt;
قلب تپنده &#039;&#039;&#039;پی-80&#039;&#039;&#039; موتور&#039;&#039;&#039;Allison J33-A-5&#039;&#039;&#039; یا &#039;&#039;&#039;J33-A-9&#039;&#039;&#039; بود، &#039;&#039;&#039;یک توربوجت سانتریفیوژ (Centrifugal-flow turbojet)&#039;&#039;&#039; که نسخه آمریکایی رولز رویس درونت محسوب می شد. این موتور با &#039;&#039;&#039;کمپرسور گریز از مرکز یک طرفه&#039;&#039;&#039; خود، حدود ۱۷.۱ کیلونیوتن (&#039;&#039;&#039;۳۸۴۵ پاوند&#039;&#039;&#039;) پیشرانه در مدل‌های اولیه تولید می‌کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== تسلیحات ===&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;شوتینگ استار&#039;&#039;&#039; به شش قبضه سلاح &#039;&#039;&#039;مسلسل ۱۲.۷ میلی متری M2 براونینگ&#039;&#039;&#039; در دماغه هواپیما مسلح بود که سه قبضه در هر طرف کابین خلبان نصب شده بودند. این آرایش &#039;&#039;&#039;آتش متمرکز&#039;&#039;&#039; قدرتمندی ایجاد می کرد. همچنین قابلیت حمل راکت های&#039;&#039;&#039;HVAR&#039;&#039;&#039; (High Velocity Aircraft Rocket) یا بمب های تا &#039;&#039;&#039;۴۵۰ کیلوگرم&#039;&#039;&#039; را نیز داشت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اطلاعات زیر به طور تقریبی هستند :&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
!مشخصه&lt;br /&gt;
!مقدار&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|خدمه&lt;br /&gt;
|1 نفر (خلبان)&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|طول&lt;br /&gt;
|۱۰.۵ متر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|طول بال&lt;br /&gt;
|۱۲.۱ متر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|ارتفاع&lt;br /&gt;
|۳.۴ متر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|وزن خالی&lt;br /&gt;
|۳٬۸۲۰ کیلوگرم&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|حداکثر وزن برخاست&lt;br /&gt;
|۶٬۳۵۰ کیلوگرم&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|موتور&lt;br /&gt;
|Allison J33-A-5 توربوجت سانتریفیوژ و موتور های دیگر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|پیشرانه&lt;br /&gt;
|۱۷.۱ کیلونیوتن&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|حداکثر سرعت&lt;br /&gt;
|۹۳۰ کیلومتر بر ساعت (۵۷۸ مایل بر ساعت)&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|برد&lt;br /&gt;
|۱٬۹۳۰ کیلومتر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|سقف پرواز&lt;br /&gt;
|۱۴٬۳۰۰ متر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|تسلیحات&lt;br /&gt;
|۶ × مسلسل ۱۲.۷ میلی‌متری + ۲ × بمب ۴۵۰ کیلوگرمی یا ۸ راکت HVAR&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|نخستین پرواز&lt;br /&gt;
|۸ ژانویه ۱۹۴۴&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|وضعیت&lt;br /&gt;
|بازنشسته (۱۹۵۹)&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|تعداد ساخته شده&lt;br /&gt;
|۱٬۷۱۵ فروند (تمامی مدل‌ها)&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تفاوت پی-80 با سایر جت های دیگر ==&lt;br /&gt;
برای درک جایگاه شوتینگ استار، مقایسه آن با سایر جت های هم عصرش مفید است :&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
!نخستین پرواز&lt;br /&gt;
!تسلیحات&lt;br /&gt;
!سقف پرواز&lt;br /&gt;
!حداکثر سرعت&lt;br /&gt;
!موتور&lt;br /&gt;
!کشور&lt;br /&gt;
!جت جنگنده&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۱۹۴۴&lt;br /&gt;
|۶ × ۱۲.۷mm&lt;br /&gt;
|۱۴٬۳۰۰ m&lt;br /&gt;
|۹۳۰ km/h&lt;br /&gt;
|Allison J33&lt;br /&gt;
|آمریکا&lt;br /&gt;
|Lockheed P-80&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۱۹۴۳&lt;br /&gt;
|۴ × ۲۰mm&lt;br /&gt;
|۱۳٬۴۰۰ m&lt;br /&gt;
|۹۵۵ km/h&lt;br /&gt;
|Rolls-Royce Welland&lt;br /&gt;
|بریتانیا&lt;br /&gt;
|[[گلستر می‌تور (Gloster Meteor) — نخستین جت جنگنده بریتانیا و متفقین در جنگ جهانی دوم|Gloster Meteor]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۱۹۴۲&lt;br /&gt;
|۴ × ۳۰mm&lt;br /&gt;
|۱۱٬۴۵۰ m&lt;br /&gt;
|۹۰۰ km/h&lt;br /&gt;
|Junkers Jumo 004&lt;br /&gt;
|آلمان&lt;br /&gt;
|[[جنگنده آلمانی مسرشمیت ام ئی262|Messerschmitt Me 262]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۱۹۴۴&lt;br /&gt;
|۲ × ۲۰mm&lt;br /&gt;
|۱۲٬۰۰۰ m&lt;br /&gt;
|۹۰۵ km/h&lt;br /&gt;
|BMW 003&lt;br /&gt;
|آلمان&lt;br /&gt;
|Heinkel He 162&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۱۹۴۶&lt;br /&gt;
|۶ × ۱۲.۷mm&lt;br /&gt;
|۱۳٬۷۰۰ m&lt;br /&gt;
|۱٬۰۰۰ km/h&lt;br /&gt;
|Allison J35&lt;br /&gt;
|آمریکا&lt;br /&gt;
|Republic F-84&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مدل ها و گونه ها ==&lt;br /&gt;
پی-80 در طول عمر خود در مدل ها و گونه های متعددی تولید شد :&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;XP-80&#039;&#039;&#039; -نمونه اولیه با موقتاً موتور Goblin بریتانیایی. تنها یک فروند ساخته شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;P-80A&#039;&#039;&#039; -مدل تولید اولیه با موتور Allison J33-A-5. حدود ۵۰۰ فروند ساخته شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;P-80B&#039;&#039;&#039; -نسخه بهبودیافته با کابین خلبان تحت فشار (Pressurized cockpit)، صندلی پرتاب‌شونده (Ejection seat) و موتور قوی‌تر J33-A-21 با ۲۰.۵ کیلونیوتن پیشرانه.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== F-80C (مدل استاندارد پس از ۱۹۴۸) ====&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;F-80C&#039;&#039;&#039;: پس از تغییر سیستم نام‌گذاری در ۱۹۴۸، مجهز به موتور J33-A-23 با ۲۴ کیلونیوتن پیشرانه و کابین بهبودیافته. پرتولیدترین مدل با ۷۹۸ فروند.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;RF-80&#039;&#039;&#039;: نسخه شناسایی عکس‌برداری با دوربین‌های نصب‌شده در دماغه.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;TP-80C / TF-80C&#039;&#039;&#039;: نسخه دو‌نفره آموزشی که بعدها به T-33A تغییر نام داد. با بیش از ۶٬۵۰۰ فروند، یکی از موفق‌ترین هواپیماهای آموزشی جت تاریخ.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;F-94 Starfire&#039;&#039;&#039;: نسخه رهگیر شبانه دو‌نفره بر پایه بدنه T-33، مجهز به رادار و موتور J33 با پس‌سوز.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== رکوردها و افتخارات ==&lt;br /&gt;
شوتینگ استار در طول عمر خود چندین رکورد مهم هوانوردی را ثبت کرد:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;۱۹۴۶&#039;&#039;&#039; — نخستین فرود یک جت جنگنده روی ناو هواپیمابر &#039;&#039;&#039;(USS Franklin D. Roosevelt)&#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;۱۹۴۷&#039;&#039;&#039; — ثبت رکورد سرعت جهانی با ۱٬۰۴۳ کیلومتر بر ساعت توسط خلبان Albert Boyd&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;۱۹۴۸&#039;&#039;&#039; — نخستین پرواز بدون توقف فراقاره‌ای یک جت آمریکایی از لانگ بیچ کالیفرنیا تا نیویورک&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;۱۹۵۰&#039;&#039;&#039; — نخستین پیروزی هوایی جت علیه جت در تاریخ(سرنگونی یک میگ-۱۵ در جنگ کره توسط خلبان William H. Nelson)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== نقش در جنگ کره ==&lt;br /&gt;
F-80C در نقش‌های رهگیری، پشتیبانی نزدیک هوایی (CAS) و بمباران تاکتیکی به کار گرفته شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* در &#039;&#039;&#039;۸ نوامبر ۱۹۵۰،&#039;&#039;&#039; یک F-80C به خلبانی ستوان Russell J. Brown موفق به سرنگونی یک میگ-۱۵ شد (نخستین پیروزی هوایی جت علیه جت).&lt;br /&gt;
* با ورود میگ-۱۵، F-80 به دلیل نداشتن بال‌های پس‌گرا از رقیب شوروی عقب‌تر بود و جای خود را به &#039;&#039;&#039;F-86 Sabre&#039;&#039;&#039; داد.&lt;br /&gt;
* در نقش &#039;&#039;&#039;حمله به زمین و پشتیبانی نزدیک&#039;&#039;&#039; عملکرد فوق‌العاده‌ای داشت؛ مسلسل‌های ۱۲.۷ میلی‌متری در نابودی تانک‌ها و مواضع پیاده‌نظام بسیار مؤثر بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== میراث و تأثیر ==&lt;br /&gt;
تأثیر لاکهید پی-۸۰ شوتینگ استار بر صنعت هوانوردی جهان فراتر از یک جنگنده معمولی بود:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;آموزش خلبانان جت&#039;&#039;&#039;: نسخه T-33 با بیش از ۶٬۵۰۰ فروند تولید، دهه‌ها در بیش از ۳۰ کشور به عنوان هواپیمای آموزشی استاندارد جت خدمت کرد.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;الگویی برای نسل بعد&#039;&#039;&#039;: طراحی شوتینگ استار بر توسعه &#039;&#039;&#039;F-84 Thunderjet&#039;&#039;&#039; و &#039;&#039;&#039;F-86 Sabre&#039;&#039;&#039; تأثیر گذاشت. مهندسان آن بعداً در پروژه &#039;&#039;&#039;F-104 Starfighter&#039;&#039;&#039; مشارکت کردند.&lt;br /&gt;
* تثبیت فلسفه اسکانک‌ورکس: موفقیت پروژه ۱۴۳ روزه پی-۸۰، فلسفه تیم‌های کوچک و چابک را در لاکهید نهادینه کرد که بعدها به &#039;&#039;&#039;U-2&#039;&#039;&#039; و SR-71 Blackbird انجامید.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;نخستین گام آمریکا در عصر جت&#039;&#039;&#039;: نشان داد صنعت هوایی آمریکا می‌تواند به سرعت خود را به مرزهای فناوری روز برساند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== جمع‌بندی ==&lt;br /&gt;
لاکهید پی-۸۰ شوتینگ استار فراتر از یک جنگنده ساده، نخستین گام جدی آمریکا در عصر جت و نمادی از نبوغ مهندسی و سرعت عمل اسطوره‌ای کلی جانسون و تیم اسکانک‌ورکس بود. این هواپیما با وجود عمر کوتاه خط مقدم، از طریق نسخه آموزشی &#039;&#039;&#039;T-33&#039;&#039;&#039; خود برای دهه‌ها به آموزش نسل‌های متوالی خلبانان جت در سراسر جهان ادامه داد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اگرچه امروزه نام شوتینگ استار در سایه غول‌هایی مانند F-15، F-16 و F-35 کمرنگ‌تر به نظر می‌رسد، اما نمی‌توان نقش آن را در شکل‌گیری هوانوردی نظامی مدرن نادیده گرفت. پی-۸۰ به معنای واقعی کلمه، ستاره‌ای دنباله‌دار بود که مسیر تاریخ را برای همیشه تغییر داد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== پیوند به بیرون و منابع ==&lt;br /&gt;
[http://www.aviation-history.com/lockheed/p80.html aviation-history]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[wikipedia:Lockheed_P-80_Shooting_Star|en WikiPedia]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[https://planeandpilotmag.com/this-incredible-plane-the-p-80-shooting-star/ planeandpilotmag]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>WikiNezami</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D8%AF_%D9%87%D9%88%DB%8C%D9%84%D9%86%D8%AF_%D9%88%D9%85%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%B1_(de_Havilland_Vampire)_%D8%AF%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%86_%D8%AC%D8%AA_%D8%AC%D9%86%DA%AF%D9%86%D8%AF%D9%87_%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7&amp;diff=38</id>
		<title>د هویلند ومپایر (de Havilland Vampire) دومین جت جنگنده بریتانیا</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D8%AF_%D9%87%D9%88%DB%8C%D9%84%D9%86%D8%AF_%D9%88%D9%85%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%B1_(de_Havilland_Vampire)_%D8%AF%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%86_%D8%AC%D8%AA_%D8%AC%D9%86%DA%AF%D9%86%D8%AF%D9%87_%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7&amp;diff=38"/>
		<updated>2026-05-26T11:58:30Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;WikiNezami: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;دومین جت جنگی بریتانیا و نخستین جت تک‌موتوره این کشور با طراحی دوقلوی منحصربه‌فرد. در آخرین روزهای جنگ جهانی دوم وارد خدمت شد و بعدها به یکی از پرکاربردترین جت‌های آموزشی و تهاجمی در ده‌ها کشور تبدیل گشت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== از جفری د هویلند تا ومپایر ==&lt;br /&gt;
داستان ومپایر از سال ۱۹۴۱ آغاز شد، زمانی که شرکت د هویلند (de Havilland Vampire) که به هواپیمای ملخی مانند تایگر موث و موسکیتو شهرت داشت، تصمیم گرفت اولین جت جنگنده بریتانیا را طراحی کند. وزارت هواپیمایی بریتانیا سفارش دو نمونه اولیه را با موتور توربوجت فرانک ویتل صادر کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تیم طراحی به رهبری &#039;&#039;&#039;رونالد ارک بیشاپ&#039;&#039;&#039; (Ronald Eric Bishop)، همان مهندسی که موسکیتوی افسانه ای را طراحی کرده بود ، دست به کار شد. نتیجه یک هواپیمای عجیب اما بسیار موثر بود: بدنه ای تخم مرغی شکل با دو بالچه عمودی (Twin-boom design) که موتور در داخل بدنه مرکزی جای می گرفت و هوای خروجی از پشت بدنه خارج می شد.&lt;br /&gt;
[[پرونده:تصویر جت جنگنده دی هویلند ومپایر در حال پرواز.jpg|جایگزین=تصویر جت جنگنده دی هویلند ومپایر در حال پرواز از نمای بالا|بندانگشتی|تصویر جت جنگنده دی هویلند ومپایر در حال پرواز از نمای بالا]]&lt;br /&gt;
نام «Vampire» (خون آشام توسط خود دی هویلند انتخاب شد تا حس تهاجمی و مرگبار بودن این جت جدید را منتقل کند ، نامی که تا امروز خاطره انگیز ترین نام های جت نظامی باقی مانده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== نخستین پرواز و تولید ==&lt;br /&gt;
نخستین نمونه اولیه با نام &#039;&#039;&#039;DH.100&#039;&#039;&#039; در &#039;&#039;&#039;۲۰ سپتامبر ۱۹۴۳&#039;&#039;&#039; با موتور Halford H.1 (که بعد ها Goblin نام گرفت) به پرواز درآمد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
خلبان آزمایشی &#039;&#039;&#039;جفری دی هویلند جونیور&#039;&#039;&#039; (پسر بنیانگذار شرکت) در این پرواز تاریخی، ومپایر را به آسمان برد. این نخستین جت بریتانیایی بود که با موتور توروجت تکی پرواز می کرد (گلاستر متئور دو موتوره بود )&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
نخستین محموله عملیاتی در سال ۱۹۴۵ به نیروی هوایی بریتانیا (RAF) تحویل داده شد، اما ومپایر خیلی دیر به جنگ جهانی دوم رسید و فقط چند فروند قبل از تسلیم آلمان در مه ۱۹۴۵ عملیاتی شدند و فرصت نبرد نیافتند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تولید انبوه از اواخر ۱۹۴۵ با مدل &#039;&#039;&#039;Vampire F.Mk.I&#039;&#039;&#039; آغاز شد و تا دهه ۱۹۵۰ ادامه یافت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مشخصات فنی ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== نمای کلی ===&lt;br /&gt;
ومپایر یک جنگنده تک موتوره، تک نشینه با بدنه مرکزی تخم مرغی شکل و دو تیرک دوقلو (Twin-boom) بود که دو بالچه عمودی را در انتهای خود نگه می داشتند. این طراحی غیرمتعارف مزایای مهمی داشت: خروج گاز های موتور از پشت بدنه مرکزی باعث می شد دماغه کاملا آزاد باشد و فضای کافی برای نصب تسلیحات و رادار فراهم شود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== بدنه و بال ===&lt;br /&gt;
بدنه اصلی ومپایر که کابین خلبان در آن قرار داشت، از ساختار چوبی- فلزی ترکیبی استفاده می کرد که یک ویژگی نادر در جت ها که از تجربه دی هویلند در ساخت موسکیتو (ساخته شده از چوب) نشات می گرفت. بال ها مستقیم (Straight wing) با زاویه ۱۷ درجه در لبه حمله بودند که عملکرد خوبی در سرعت‌های زیرصوت داشت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
دهانه ورودی هوای موتور در ریشه دو بال و خنک کننده روغن رادیاتور داخل بال ها و تیرک های دوقلو جای گرفته بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== موتور ===&lt;br /&gt;
قلب تپنده ومپایر موتور &#039;&#039;&#039;de Havilland Goblin&#039;&#039;&#039; بود؛ یک توربوجت سانتریفیوژ (Centrifugal-flow turbojet) که توسط فرانک هالفورد طراحی شده بود. مدل Goblin 2 در نمونه های اولیه حدود ۱۳.۳ کیلونیوتن (۳٬۰۰۰ پاوند) پیشرانه تولید می‌کرد و مدل‌های بعدی Goblin 3 با ۱۴.۹ کیلونیوتن (۳٬۳۵۰ پاوند) نیروی بیشتری داشتند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== تسلیحات ===&lt;br /&gt;
ومپایر به &#039;&#039;&#039;چهار قبضه توپ  ۲۰ میلی‌متری Hispano Mk.V&#039;&#039;&#039; در زیر دماغه مسلح بود که هرکدام ۱۵۰ گلوله داشت. این آرایش اتش سنگینی ایجاد می کرد که در برابر اهداف هوایی و زمینی بسیار موثر بود. همچنین میتوانست &#039;&#039;&#039;۸ راکت HVAR&#039;&#039;&#039; یا ۲ بمب ۴۵۰ کیلوگرم را حمل کند.&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+اطلاعات فنی (مدل F.Mk.I)&lt;br /&gt;
!مشخصه&lt;br /&gt;
!مقدار&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|خدمه&lt;br /&gt;
|۱ نفر (خلبان)&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|طول&lt;br /&gt;
|۹.۳۷ متر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|طول بال&lt;br /&gt;
|۱۲.۱۹ متر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|ارتفاع&lt;br /&gt;
|۲.۶۹ متر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|وزن خالی&lt;br /&gt;
|۳٬۰۴۰ کیلوگرم&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|حداکثر وزن برخاست&lt;br /&gt;
|۵٬۶۲۰ کیلوگرم&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|موتور&lt;br /&gt;
|de Havilland Goblin 2 توربوجت سانتریفیوژ&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|پیشرانه&lt;br /&gt;
|۱۳.۳ کیلونیوتن&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|حداکثر سرعت&lt;br /&gt;
|۸۸۲ کیلومتر بر ساعت (۵۴۸ مایل بر ساعت)&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|برد&lt;br /&gt;
|۱٬۹۶۰ کیلومتر (با مخازن خارجی)&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|سقف پرواز&lt;br /&gt;
|۱۳٬۱۰۰ متر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|تسلیحات&lt;br /&gt;
|۴ × توپ ۲۰ میلی‌متری + ۸ راکت یا ۲ بمب ۴۵۰ کیلوگرمی&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|نخستین پرواز&lt;br /&gt;
|۲۰ سپتامبر ۱۹۴۳&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|وضعیت&lt;br /&gt;
|بازنشسته (اواخر دهه ۱۹۷۰ در برخی کشورها)&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|تعداد ساخته شده&lt;br /&gt;
|۳٬۲۶۸ فروند (تمامی مدل‌ها)&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تفاوت ومپایر با سایر جت های هم عصر ==&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
!تسلیحات ( فقط توپ ها )&lt;br /&gt;
!سقف پرواز&lt;br /&gt;
!حداکثر سرعت&lt;br /&gt;
!نخستین پرواز&lt;br /&gt;
!کشور&lt;br /&gt;
!موتور&lt;br /&gt;
!جت جنگنده&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۴ × ۲۰mm&lt;br /&gt;
|۱۳٬۱۰۰ m&lt;br /&gt;
|۸۸۲ km/h&lt;br /&gt;
|۱۹۴۳&lt;br /&gt;
|بریتانیا&lt;br /&gt;
|de Havilland Goblin&lt;br /&gt;
|de Havilland Vampire&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۴ × ۲۰mm&lt;br /&gt;
|۱۳٬۴۰۰ m&lt;br /&gt;
|۹۵۵ km/h&lt;br /&gt;
|۱۹۴۳&lt;br /&gt;
|بریتانیا&lt;br /&gt;
|[[رولزرویس ولند (Rolls-Royce Welland) — نخستین موتور جت تجاری بریتانیا|Rolls-Royce Welland]]&lt;br /&gt;
|[[گلستر می‌تور (Gloster Meteor) — نخستین جت جنگنده بریتانیا و متفقین در جنگ جهانی دوم|Gloster Meteor]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۶ × ۱۲.۷mm&lt;br /&gt;
|۱۴٬۳۰۰ m&lt;br /&gt;
|۹۳۰ km/h&lt;br /&gt;
|۱۹۴۴&lt;br /&gt;
|آمریکا&lt;br /&gt;
|Allison J33&lt;br /&gt;
|[[لاکهید پی-۸۰ شوتینگ استار (Lockheed P-80 Shooting Star) — نخستین جت جنگنده عملیاتی آمریکا|Lockheed P-80]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۴ × ۳۰mm&lt;br /&gt;
|۱۱٬۴۵۰ m&lt;br /&gt;
|۹۰۰ km/h&lt;br /&gt;
|۱۹۴۲&lt;br /&gt;
|آلمان&lt;br /&gt;
|Junkers Jumo 004&lt;br /&gt;
|[[جنگنده آلمانی مسرشمیت ام ئی262|Messerschmitt Me 262]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۴ × ۲۰mm&lt;br /&gt;
|۱۵٬۵۰۰ m&lt;br /&gt;
|۱٬۰۶۰ km/h&lt;br /&gt;
|۱۹۴۸&lt;br /&gt;
|سوئد&lt;br /&gt;
|de Havilland Ghost&lt;br /&gt;
|Saab 29 Tunnan&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مدل ها و گونه ها ==&lt;br /&gt;
د هاویلند ونپایر، یکی از هواپیماهای جت موفق بریتانیایی پس از جنگ جهانی دوم بود که در مدل‌ها و گونه‌های متعددی تولید شد. این هواپیما به دلیل طراحی نوآورانه و عملکرد خوبش، در نیروی هوایی بسیاری از کشورها خدمت کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در زیر، جزئیات مدل‌ها و گونه‌های مختلف ونپایر آورده شده است:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;DH.100 — نمونه اولیه و مدل‌های اولیه:&#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;LZ548/G:&#039;&#039;&#039; نخستین نمونه اولیه با موتور Halford H.1. تنها ۳ نمونه اولیه از این مدل ساخته شد.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;Vampire F.Mk.I:&#039;&#039;&#039; مدل تولید اولیه با موتور Goblin 2. حدود ۲۴۴ فروند برای نیروی هوایی سلطنتی (RAF) تولید شد.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;Vampire F.Mk.II:&#039;&#039;&#039; مجهز به موتور Rolls-Royce Nene. تنها ۳ فروند از این مدل ساخته شد و وارد مرحله تولید انبوه نشد.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;Vampire FB.Mk.5:&#039;&#039;&#039; پرتولیدترین مدل جنگنده-بمب‌افکن. این مدل دارای بال‌های کوتاه‌تر، قابلیت حمل بمب و راکت و موتور Goblin 3 بود. بیش از ۱٬۱۱۴ فروند از این مدل ساخته شد و به ستون فقرات نیروی هوایی چندین کشور تبدیل گردید.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;Vampire FB.Mk.6:&#039;&#039;&#039; نسخه صادراتی مدل FB.5 که با موتور Goblin 3 عرضه شد.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;Vampire FB.Mk.8:&#039;&#039;&#039; نسخه صادراتی با صندلی پرتاب‌شونده.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;Vampire FB.Mk.9:&#039;&#039;&#039; نسخه گرمسیری (Tropicalized) با سیستم خنک‌کننده بهبودیافته.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;Sea Vampire&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;&#039;نسخه نیروی دریایی:&#039;&#039;&#039; Sea Vampire F.Mk.20 نخستین جت جنگنده نیروی دریایی بریتانیا. در تاریخ ۳ دسامبر ۱۹۴۵، یک Sea Vampire نخستین فرود و برخاست یک جت از روی ناو هواپیمابر (HMS Ocean) را با موفقیت انجام داد که این یک لحظه تاریخی در صنعت هوانوردی بود.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;Vampire NF.Mk.10:&#039;&#039;&#039; نسخه رهگیر شبانه دو‌نفره. این مدل مجهز به رادار AI.Mk.10 و کابین دو‌نفره بود. حدود ۱۰۰ فروند از این مدل تولید شد.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;Vampire T.Mk.11:&#039;&#039;&#039; نسخه آموزشی دو‌نفره مجهز به صندلی پرتاب‌شونده و صندلی‌های متفاوت، با موتور Goblin 3. بیش از ۲۳۵ فروند از این مدل ساخته شد.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;Vampire T.Mk.22:&#039;&#039;&#039; نسخه آموزشی دو‌نفره که در ابتدا برای نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا و سپس به نیروی دریایی سلطنتی بریتانیا فروخته شد.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;Vampire J28B/A35:&#039;&#039;&#039; نسخه آموزشی و جنگنده مورد استفاده در سوئد.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;Dragon Rapide:&#039;&#039;&#039; نسخه غیرنظامی که بر اساس هواپیمای Vampire ساخته شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== پیوند به بیرون و منابع ==&lt;br /&gt;
[[wikipedia:De_Havilland_Vampire|en WikiPedia]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[https://migflug.com/fr/project/de-havilland-vampire/ migflug]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>WikiNezami</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D8%AF_%D9%87%D9%88%DB%8C%D9%84%D9%86%D8%AF_%D9%88%D9%85%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%B1_(de_Havilland_Vampire)_%D8%AF%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%86_%D8%AC%D8%AA_%D8%AC%D9%86%DA%AF%D9%86%D8%AF%D9%87_%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7&amp;diff=37</id>
		<title>د هویلند ومپایر (de Havilland Vampire) دومین جت جنگنده بریتانیا</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D8%AF_%D9%87%D9%88%DB%8C%D9%84%D9%86%D8%AF_%D9%88%D9%85%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%B1_(de_Havilland_Vampire)_%D8%AF%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%86_%D8%AC%D8%AA_%D8%AC%D9%86%DA%AF%D9%86%D8%AF%D9%87_%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7&amp;diff=37"/>
		<updated>2026-05-25T22:08:44Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;WikiNezami: صفحه‌ای تازه حاوی «دومین جت جنگی بریتانیا و نخستین جت تک‌موتوره این کشور با طراحی دوقلوی منحصربه‌فرد. در آخرین روزهای جنگ جهانی دوم وارد خدمت شد و بعدها به یکی از پرکاربردترین جت‌های آموزشی و تهاجمی در ده‌ها کشور تبدیل گشت.  == از جفری د هویلند تا ومپایر == داستا...» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;دومین جت جنگی بریتانیا و نخستین جت تک‌موتوره این کشور با طراحی دوقلوی منحصربه‌فرد. در آخرین روزهای جنگ جهانی دوم وارد خدمت شد و بعدها به یکی از پرکاربردترین جت‌های آموزشی و تهاجمی در ده‌ها کشور تبدیل گشت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== از جفری د هویلند تا ومپایر ==&lt;br /&gt;
داستان ومپایر از سال ۱۹۴۱ آغاز شد، زمانی که شرکت د هویلند (de Havilland Vampire) که به هواپیمای ملخی مانند تایگر موث و موسکیتو شهرت داشت، تصمیم گرفت اولین جت جنگنده بریتانیا را طراحی کند. وزارت هواپیمایی بریتانیا سفارش دو نمونه اولیه را با موتور توربوجت فرانک ویتل صادر کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تیم طراحی به رهبری &#039;&#039;&#039;رونالد ارک بیشاپ&#039;&#039;&#039; (Ronald Eric Bishop)، همان مهندسی که موسکیتوی افسانه ای را طراحی کرده بود ، دست به کار شد. نتیجه یک هواپیمای عجیب اما بسیار موثر بود: بدنه ای تخم مرغی شکل با دو بالچه عمودی (Twin-boom design) که موتور در داخل بدنه مرکزی جای می گرفت و هوای خروجی از پشت بدنه خارج می شد.&lt;br /&gt;
[[پرونده:تصویر جت جنگنده دی هویلند ومپایر در حال پرواز.jpg|جایگزین=تصویر جت جنگنده دی هویلند ومپایر در حال پرواز از نمای بالا|بندانگشتی|تصویر جت جنگنده دی هویلند ومپایر در حال پرواز از نمای بالا]]&lt;br /&gt;
نام «Vampire» (خون آشام توسط خود دی هویلند انتخاب شد تا حس تهاجمی و مرگبار بودن این جت جدید را منتقل کند ، نامی که تا امروز خاطره انگیز ترین نام های جت نظامی باقی مانده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== نخستین پرواز و تولید ==&lt;br /&gt;
نخستین نمونه اولیه با نام &#039;&#039;&#039;DH.100&#039;&#039;&#039; در &#039;&#039;&#039;۲۰ سپتامبر ۱۹۴۳&#039;&#039;&#039; با موتور Halford H.1 (که بعد ها Goblin نام گرفت) به پرواز درآمد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
خلبان آزمایشی &#039;&#039;&#039;جفری دی هویلند جونیور&#039;&#039;&#039; (پسر بنیانگذار شرکت) در این پرواز تاریخی، ومپایر را به آسمان برد. این نخستین جت بریتانیایی بود که با موتور توروجت تکی پرواز می کرد (گلاستر متئور دو موتوره بود )&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
نخستین محموله عملیاتی در سال ۱۹۴۵ به نیروی هوایی بریتانیا (RAF) تحویل داده شد، اما ومپایر خیلی دیر به جنگ جهانی دوم رسید و فقط چند فروند قبل از تسلیم آلمان در مه ۱۹۴۵ عملیاتی شدند و فرصت نبرد نیافتند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تولید انبوه از اواخر ۱۹۴۵ با مدل &#039;&#039;&#039;Vampire F.Mk.I&#039;&#039;&#039; آغاز شد و تا دهه ۱۹۵۰ ادامه یافت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مشخصات فنی ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== نمای کلی ===&lt;br /&gt;
ومپایر یک جنگنده تک موتوره، تک نشینه با بدنه مرکزی تخم مرغی شکل و دو تیرک دوقلو (Twin-boom) بود که دو بالچه عمودی را در انتهای خود نگه می داشتند. این طراحی غیرمتعارف مزایای مهمی داشت: خروج گاز های موتور از پشت بدنه مرکزی باعث می شد دماغه کاملا آزاد باشد و فضای کافی برای نصب تسلیحات و رادار فراهم شود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== بدنه و بال ===&lt;br /&gt;
بدنه اصلی ومپایر که کابین خلبان در آن قرار داشت، از ساختار چوبی- فلزی ترکیبی استفاده می کرد که یک ویژگی نادر در جت ها که از تجربه دی هویلند در ساخت موسکیتو (ساخته شده از چوب) نشات می گرفت. بال ها مستقیم (Straight wing) با زاویه ۱۷ درجه در لبه حمله بودند که عملکرد خوبی در سرعت‌های زیرصوت داشت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
دهانه ورودی هوای موتور در ریشه دو بال و خنک کننده روغن رادیاتور داخل بال ها و تیرک های دوقلو جای گرفته بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== موتور ===&lt;br /&gt;
قلب تپنده ومپایر موتور &#039;&#039;&#039;de Havilland Goblin&#039;&#039;&#039; بود؛ یک توربوجت سانتریفیوژ (Centrifugal-flow turbojet) که توسط فرانک هالفورد طراحی شده بود. مدل Goblin 2 در نمونه های اولیه حدود ۱۳.۳ کیلونیوتن (۳٬۰۰۰ پاوند) پیشرانه تولید می‌کرد و مدل‌های بعدی Goblin 3 با ۱۴.۹ کیلونیوتن (۳٬۳۵۰ پاوند) نیروی بیشتری داشتند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== تسلیحات ===&lt;br /&gt;
ومپایر به &#039;&#039;&#039;چهار قبضه توپ  ۲۰ میلی‌متری Hispano Mk.V&#039;&#039;&#039; در زیر دماغه مسلح بود که هرکدام ۱۵۰ گلوله داشت. این آرایش اتش سنگینی ایجاد می کرد که در برابر اهداف هوایی و زمینی بسیار موثر بود. همچنین میتوانست &#039;&#039;&#039;۸ راکت HVAR&#039;&#039;&#039; یا ۲ بمب ۴۵۰ کیلوگرم را حمل کند.&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+اطلاعات فنی (مدل F.Mk.I)&lt;br /&gt;
!مشخصه&lt;br /&gt;
!مقدار&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|خدمه&lt;br /&gt;
|۱ نفر (خلبان)&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|طول&lt;br /&gt;
|۹.۳۷ متر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|طول بال&lt;br /&gt;
|۱۲.۱۹ متر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|ارتفاع&lt;br /&gt;
|۲.۶۹ متر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|وزن خالی&lt;br /&gt;
|۳٬۰۴۰ کیلوگرم&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|حداکثر وزن برخاست&lt;br /&gt;
|۵٬۶۲۰ کیلوگرم&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|موتور&lt;br /&gt;
|de Havilland Goblin 2 توربوجت سانتریفیوژ&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|پیشرانه&lt;br /&gt;
|۱۳.۳ کیلونیوتن&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|حداکثر سرعت&lt;br /&gt;
|۸۸۲ کیلومتر بر ساعت (۵۴۸ مایل بر ساعت)&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|برد&lt;br /&gt;
|۱٬۹۶۰ کیلومتر (با مخازن خارجی)&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|سقف پرواز&lt;br /&gt;
|۱۳٬۱۰۰ متر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|تسلیحات&lt;br /&gt;
|۴ × توپ ۲۰ میلی‌متری + ۸ راکت یا ۲ بمب ۴۵۰ کیلوگرمی&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|نخستین پرواز&lt;br /&gt;
|۲۰ سپتامبر ۱۹۴۳&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|وضعیت&lt;br /&gt;
|بازنشسته (اواخر دهه ۱۹۷۰ در برخی کشورها)&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|تعداد ساخته شده&lt;br /&gt;
|۳٬۲۶۸ فروند (تمامی مدل‌ها)&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تفاوت ومپایر با سایر جت های هم عصر ==&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
!تسلیحات ( فقط توپ ها )&lt;br /&gt;
!سقف پرواز&lt;br /&gt;
!حداکثر سرعت&lt;br /&gt;
!نخستین پرواز&lt;br /&gt;
!کشور&lt;br /&gt;
!موتور&lt;br /&gt;
!جت جنگنده&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۴ × ۲۰mm&lt;br /&gt;
|۱۳٬۱۰۰ m&lt;br /&gt;
|۸۸۲ km/h&lt;br /&gt;
|۱۹۴۳&lt;br /&gt;
|بریتانیا&lt;br /&gt;
|de Havilland Goblin&lt;br /&gt;
|de Havilland Vampire&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۴ × ۲۰mm&lt;br /&gt;
|۱۳٬۴۰۰ m&lt;br /&gt;
|۹۵۵ km/h&lt;br /&gt;
|۱۹۴۳&lt;br /&gt;
|بریتانیا&lt;br /&gt;
|Rolls-Royce Welland&lt;br /&gt;
|Gloster Meteor&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۶ × ۱۲.۷mm&lt;br /&gt;
|۱۴٬۳۰۰ m&lt;br /&gt;
|۹۳۰ km/h&lt;br /&gt;
|۱۹۴۴&lt;br /&gt;
|آمریکا&lt;br /&gt;
|Allison J33&lt;br /&gt;
|Lockheed P-80&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۴ × ۳۰mm&lt;br /&gt;
|۱۱٬۴۵۰ m&lt;br /&gt;
|۹۰۰ km/h&lt;br /&gt;
|۱۹۴۲&lt;br /&gt;
|آلمان&lt;br /&gt;
|Junkers Jumo 004&lt;br /&gt;
|Messerschmitt Me 262&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۴ × ۲۰mm&lt;br /&gt;
|۱۵٬۵۰۰ m&lt;br /&gt;
|۱٬۰۶۰ km/h&lt;br /&gt;
|۱۹۴۸&lt;br /&gt;
|سوئد&lt;br /&gt;
|de Havilland Ghost&lt;br /&gt;
|Saab 29 Tunnan&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مدل ها و گونه ها ==&lt;br /&gt;
ومپایر در طول عمر خود در مدل ها و گونه های متعددی تولید شد : &lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;DH.100 — نمونه اولیه و مدل‌های اولیه&#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;LZ548/G&#039;&#039;&#039;: نخستین نمونه اولیه با موتور Halford H.1. تنها ۳ نمونه اولیه.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;Vampire F.Mk.I&#039;&#039;&#039;: مدل تولید اولیه با موتور Goblin 2. حدود ۲۴۴ فروند برای RAF.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;Vampire F.Mk.II&#039;&#039;&#039;: مجهز به موتور Rolls-Royce Nene (فقط ۳ فروند ساخته شد، وارد تولید نشد). Vampire FB.Mk.5 — پرتولیدترین مدل جنگنده-بمب‌افکن&lt;br /&gt;
* مجهز به بال‌های کوتاه‌تر، قابلیت حمل بمب و راکت و موتور Goblin 3. بیش از ۱٬۱۱۴ فروند ساخته شد و ستون فقرات نیروی هوایی چندین کشور شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Vampire FB.Mk.6  &#039;&#039;&#039;نسخه صادراتی FB.5 با موتور&#039;&#039;&#039;  &#039;&#039;&#039;Vampire FB.Mk.8 Goblin 3&#039;&#039;&#039; — نسخه صادراتی با صندلی پرتاب‌شونده&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Vampire FB.Mk.9 نسخه گرمسیری (Tropicalized) با سیستم خنک‌کننده بهبودیافته Sea Vampire — نسخه نیروی دریایی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* Sea Vampire F.Mk.20: نخستین جت جنگنده نیروی دریایی بریتانیا.&lt;br /&gt;
* در ۳ دسامبر ۱۹۴۵، یک Sea Vampire نخستین فرود و برخاست یک جت از روی ناو هواپیمابر (HMS Ocean) را انجام داد — یک لحظه تاریخی. Vampire NF.Mk.10 — نسخه رهگیر شبانه دو‌نفره&lt;br /&gt;
* مجهز به رادار AI.Mk.10 و کابین دو‌نفره. حدود ۱۰۰&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== پیوند به بیرون و منابع ==&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>WikiNezami</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1_%D8%AC%D8%AA_%D8%AC%D9%86%DA%AF%D9%86%D8%AF%D9%87_%D8%AF%DB%8C_%D9%87%D9%88%DB%8C%D9%84%D9%86%D8%AF_%D9%88%D9%85%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%B1_%D8%AF%D8%B1_%D8%AD%D8%A7%D9%84_%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%B2.jpg&amp;diff=36</id>
		<title>پرونده:تصویر جت جنگنده دی هویلند ومپایر در حال پرواز.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1_%D8%AC%D8%AA_%D8%AC%D9%86%DA%AF%D9%86%D8%AF%D9%87_%D8%AF%DB%8C_%D9%87%D9%88%DB%8C%D9%84%D9%86%D8%AF_%D9%88%D9%85%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%B1_%D8%AF%D8%B1_%D8%AD%D8%A7%D9%84_%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%B2.jpg&amp;diff=36"/>
		<updated>2026-05-25T21:26:35Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;WikiNezami: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;تصویر جت جنگنده دی هویلند ومپایر در حال پرواز&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>WikiNezami</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AC%D9%86%DA%AF%D9%86%D8%AF%D9%87_%D8%AF_%D9%87%D9%88%DB%8C%D9%84%D9%86%D8%AF_%D9%88%D9%85%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%B1_%D8%A7%D8%B2_%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C_%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%A7_%D8%AF%D8%B1_%D8%AD%D8%A7%D9%84_%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%B2_.png&amp;diff=35</id>
		<title>پرونده:جنگنده د هویلند ومپایر از نمای بالا در حال پرواز .png</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AC%D9%86%DA%AF%D9%86%D8%AF%D9%87_%D8%AF_%D9%87%D9%88%DB%8C%D9%84%D9%86%D8%AF_%D9%88%D9%85%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%B1_%D8%A7%D8%B2_%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C_%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%A7_%D8%AF%D8%B1_%D8%AD%D8%A7%D9%84_%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%B2_.png&amp;diff=35"/>
		<updated>2026-05-25T21:03:22Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;WikiNezami: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;جنگنده د هویلند ومپایر از نمای بالا در حال پرواز&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>WikiNezami</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D9%84%D8%A7%DA%A9%D9%87%DB%8C%D8%AF_%D9%BE%DB%8C-%DB%B8%DB%B0_%D8%B4%D9%88%D8%AA%DB%8C%D9%86%DA%AF_%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1_(Lockheed_P-80_Shooting_Star)_%E2%80%94_%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86_%D8%AC%D8%AA_%D8%AC%D9%86%DA%AF%D9%86%D8%AF%D9%87_%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA%DB%8C_%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7&amp;diff=34</id>
		<title>لاکهید پی-۸۰ شوتینگ استار (Lockheed P-80 Shooting Star) — نخستین جت جنگنده عملیاتی آمریکا</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D9%84%D8%A7%DA%A9%D9%87%DB%8C%D8%AF_%D9%BE%DB%8C-%DB%B8%DB%B0_%D8%B4%D9%88%D8%AA%DB%8C%D9%86%DA%AF_%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1_(Lockheed_P-80_Shooting_Star)_%E2%80%94_%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86_%D8%AC%D8%AA_%D8%AC%D9%86%DA%AF%D9%86%D8%AF%D9%87_%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA%DB%8C_%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7&amp;diff=34"/>
		<updated>2026-05-25T19:06:32Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;WikiNezami: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;نخستین جت جنگنده عملیاتی آمریکا به‌فرمان کلی جانسون در فقط ۱۴۳ روز ساخته شد. لاکهید پی-80 شوتینگ استار با موتور Allison J33 و شش مسلسل ۱۲.۷ میلی‌متری، در جنگ کره تاریخ‌ساز شد و با نسخه آموزشی T-33 خود، نسل‌ها خلبان جت تربیت کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== از کلی جانسون تا لاکهید ==&lt;br /&gt;
داستان &#039;&#039;&#039;پی-80&#039;&#039;&#039; از درخواست نیروی هوایی ارتش آمریکا در &#039;&#039;&#039;مه ۱۹۴۳&#039;&#039;&#039; آغاز شد، زمانی که آمریکا تازه از وجود &#039;&#039;&#039;جت های جنگنده آلمانی&#039;&#039;&#039; مانند مسرشمیت ام ای 262 مطلع شده بود. &#039;&#039;&#039;کلی جانسون (Kelly Johnson)&#039;&#039;&#039; مهندس اسطوره ای لاکهید که بعد ها تیم ملقب به اسکانک ورکس (Skunk Works) را بنیان نهاد، ماموریت یافت تا در کمترین زمان ممکن یک جت جنگنده عملیاتی طراحی کند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
جانسون و تیم کوچکش در شرایط باور نکردنی &#039;&#039;&#039;تنها در ۱۴۳ روز&#039;&#039;&#039; از دریافت سفارش تا پرواز نخستین نمونه، موفق شدند جنگنده ای طراحی و بسازند که بعد ها به یکی از موفق ترین هواپیما های عصر جت تبدیل شد. این سرعت خارق العاده به فلسفه &#039;&#039;&#039;«ساده نگه دار، احمقانه!» (Keep It Simple, Stupid&#039;&#039;&#039;) جانسون بر می گشت که در اسکانک ورکس به یک اصل تبدیل شد.&lt;br /&gt;
[[پرونده:لاکهید پی 80 شوتینگ استار-1.jpg|جایگزین=عکس لاکهید پی 80 شوتینگ استار از نمای بالا|بندانگشتی|عکس لاکهید پی 80 شوتینگ استار]]&lt;br /&gt;
نام &#039;&#039;&#039;Shooting Star (ستاره دنباله‌دار)&#039;&#039;&#039; توسط لاکهید انتخاب شد تا حس سرعت و درخشندگی این هواپیمای انقلابی را منتقل کند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== نخستین پرواز و تولید ==&lt;br /&gt;
نخستین نمونه اولیه با نام &#039;&#039;&#039;XP-80&#039;&#039;&#039; در &#039;&#039;&#039;۸ ژانویه ۱۹۴۴&#039;&#039;&#039; با موقتا موتور &#039;&#039;&#039;de Havilland Goblin&#039;&#039;&#039; (چون موتور آمریکایی هنوز آماده نبود ) به پرواز درآمد. این نمونه با نام مستعار «&#039;&#039;&#039;Lulu-Belle&#039;&#039;&#039;» شناخته می شد. پرواز با خلبانی &#039;&#039;&#039;مایلو برچم (Milo Burcham)&#039;&#039;&#039; انجام شد و بلافاصله سرعت و چابکی خیره‌کننده هواپیما را نشان داد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تولید انبوه با موتور &#039;&#039;&#039;Allison J33&#039;&#039;&#039; ( نسخه آمریکایی موتور Rolls-Royce Derwent) از اواخر ۱۹۴۴ شروع شد و نخستین مدل های عملیاتی با نام &#039;&#039;&#039;P-80A&#039;&#039;&#039; در &#039;&#039;&#039;فوریه ۱۹۴۵&#039;&#039;&#039; به نیروی هوایی تحویل داده شدند. تا پایان جنگ جهانی دوم، حدود ۲۰۰ فروند تولید شده بود اما هیچ کدام فرصت نبرد پیدا نکردند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مشخصات فنی ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== نمای کلی ===&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;پی-80&#039;&#039;&#039; یک جنگنده تک موتوره، تک نشینه با بال مستقیم &#039;&#039;&#039;(Straight wing)&#039;&#039;&#039; و طراحی بدنه &#039;&#039;&#039;تمام فلزی&#039;&#039;&#039; بود. بر خلاف رقبای آلمانی مانند [[جنگنده آلمانی مسرشمیت ام ئی262|ام ای 262]] که از &#039;&#039;&#039;بال های پس گرا (Swept wing)&#039;&#039;&#039; استفاده می کردند، &#039;&#039;&#039;شوتینگ استار&#039;&#039;&#039; از طراحی محافظه کارانه تری بهره می برد که اگرچه سرعت را محدود می کرد، &#039;&#039;&#039;اما پایداری و قابلیت اطمینان&#039;&#039;&#039; بالاتری داشت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== بدنه و بال ===&lt;br /&gt;
[[پرونده:لاکهید پی-80 شوتینگ استار-2.jpg|جایگزین=Lockheed.P-80|بندانگشتی|تصویر لاکهید پی-80 شوتینگ استار از نمای بالا که مشخص است به شکل سیگار برگ طراحی گردیده.]]&lt;br /&gt;
بدنه &#039;&#039;&#039;پی-80&#039;&#039;&#039; به شکل سیگار برگ ([https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D8%B1_%D8%A8%D8%B1%DA%AF Cigar-shaped fuselage]) طراحی شده بود تا &#039;&#039;&#039;کشش آیرودینامیکی&#039;&#039;&#039; را به حداقل برساند. &#039;&#039;&#039;ورودی هوای موتور در دماغه هواپیما قرار داشت&#039;&#039;&#039; و خروجی گاز های داغ از زیر بدنه عقب خارج می شد. بال ها از نوع &#039;&#039;&#039;بال های مستقیم با نسبت منظری متوسط&#039;&#039;&#039; بودند که برای مانور پذیری در سرعت های زیر صوت بهینه شده بودند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== موتور ===&lt;br /&gt;
قلب تپنده &#039;&#039;&#039;پی-80&#039;&#039;&#039; موتور&#039;&#039;&#039;Allison J33-A-5&#039;&#039;&#039; یا &#039;&#039;&#039;J33-A-9&#039;&#039;&#039; بود، &#039;&#039;&#039;یک توربوجت سانتریفیوژ (Centrifugal-flow turbojet)&#039;&#039;&#039; که نسخه آمریکایی رولز رویس درونت محسوب می شد. این موتور با &#039;&#039;&#039;کمپرسور گریز از مرکز یک طرفه&#039;&#039;&#039; خود، حدود ۱۷.۱ کیلونیوتن (&#039;&#039;&#039;۳۸۴۵ پاوند&#039;&#039;&#039;) پیشرانه در مدل‌های اولیه تولید می‌کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== تسلیحات ===&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;شوتینگ استار&#039;&#039;&#039; به شش قبضه سلاح &#039;&#039;&#039;مسلسل ۱۲.۷ میلی متری M2 براونینگ&#039;&#039;&#039; در دماغه هواپیما مسلح بود که سه قبضه در هر طرف کابین خلبان نصب شده بودند. این آرایش &#039;&#039;&#039;آتش متمرکز&#039;&#039;&#039; قدرتمندی ایجاد می کرد. همچنین قابلیت حمل راکت های&#039;&#039;&#039;HVAR&#039;&#039;&#039; (High Velocity Aircraft Rocket) یا بمب های تا &#039;&#039;&#039;۴۵۰ کیلوگرم&#039;&#039;&#039; را نیز داشت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اطلاعات زیر به طور تقریبی هستند :&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
!مشخصه&lt;br /&gt;
!مقدار&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|خدمه&lt;br /&gt;
|1 نفر (خلبان)&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|طول&lt;br /&gt;
|۱۰.۵ متر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|طول بال&lt;br /&gt;
|۱۲.۱ متر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|ارتفاع&lt;br /&gt;
|۳.۴ متر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|وزن خالی&lt;br /&gt;
|۳٬۸۲۰ کیلوگرم&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|حداکثر وزن برخاست&lt;br /&gt;
|۶٬۳۵۰ کیلوگرم&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|موتور&lt;br /&gt;
|Allison J33-A-5 توربوجت سانتریفیوژ و موتور های دیگر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|پیشرانه&lt;br /&gt;
|۱۷.۱ کیلونیوتن&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|حداکثر سرعت&lt;br /&gt;
|۹۳۰ کیلومتر بر ساعت (۵۷۸ مایل بر ساعت)&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|برد&lt;br /&gt;
|۱٬۹۳۰ کیلومتر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|سقف پرواز&lt;br /&gt;
|۱۴٬۳۰۰ متر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|تسلیحات&lt;br /&gt;
|۶ × مسلسل ۱۲.۷ میلی‌متری + ۲ × بمب ۴۵۰ کیلوگرمی یا ۸ راکت HVAR&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|نخستین پرواز&lt;br /&gt;
|۸ ژانویه ۱۹۴۴&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|وضعیت&lt;br /&gt;
|بازنشسته (۱۹۵۹)&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|تعداد ساخته شده&lt;br /&gt;
|۱٬۷۱۵ فروند (تمامی مدل‌ها)&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تفاوت پی-80 با سایر جت های دیگر ==&lt;br /&gt;
برای درک جایگاه شوتینگ استار، مقایسه آن با سایر جت های هم عصرش مفید است :&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
!نخستین پرواز&lt;br /&gt;
!تسلیحات&lt;br /&gt;
!سقف پرواز&lt;br /&gt;
!حداکثر سرعت&lt;br /&gt;
!موتور&lt;br /&gt;
!کشور&lt;br /&gt;
!جت جنگنده&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۱۹۴۴&lt;br /&gt;
|۶ × ۱۲.۷mm&lt;br /&gt;
|۱۴٬۳۰۰ m&lt;br /&gt;
|۹۳۰ km/h&lt;br /&gt;
|Allison J33&lt;br /&gt;
|آمریکا&lt;br /&gt;
|Lockheed P-80&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۱۹۴۳&lt;br /&gt;
|۴ × ۲۰mm&lt;br /&gt;
|۱۳٬۴۰۰ m&lt;br /&gt;
|۹۵۵ km/h&lt;br /&gt;
|Rolls-Royce Welland&lt;br /&gt;
|بریتانیا&lt;br /&gt;
|Gloster Meteor&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۱۹۴۲&lt;br /&gt;
|۴ × ۳۰mm&lt;br /&gt;
|۱۱٬۴۵۰ m&lt;br /&gt;
|۹۰۰ km/h&lt;br /&gt;
|Junkers Jumo 004&lt;br /&gt;
|آلمان&lt;br /&gt;
|Messerschmitt Me 262&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۱۹۴۴&lt;br /&gt;
|۲ × ۲۰mm&lt;br /&gt;
|۱۲٬۰۰۰ m&lt;br /&gt;
|۹۰۵ km/h&lt;br /&gt;
|BMW 003&lt;br /&gt;
|آلمان&lt;br /&gt;
|Heinkel He 162&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۱۹۴۶&lt;br /&gt;
|۶ × ۱۲.۷mm&lt;br /&gt;
|۱۳٬۷۰۰ m&lt;br /&gt;
|۱٬۰۰۰ km/h&lt;br /&gt;
|Allison J35&lt;br /&gt;
|آمریکا&lt;br /&gt;
|Republic F-84&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مدل ها و گونه ها ==&lt;br /&gt;
پی-80 در طول عمر خود در مدل ها و گونه های متعددی تولید شد :&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;XP-80&#039;&#039;&#039; -نمونه اولیه با موقتاً موتور Goblin بریتانیایی. تنها یک فروند ساخته شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;P-80A&#039;&#039;&#039; -مدل تولید اولیه با موتور Allison J33-A-5. حدود ۵۰۰ فروند ساخته شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;P-80B&#039;&#039;&#039; -نسخه بهبودیافته با کابین خلبان تحت فشار (Pressurized cockpit)، صندلی پرتاب‌شونده (Ejection seat) و موتور قوی‌تر J33-A-21 با ۲۰.۵ کیلونیوتن پیشرانه.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== F-80C (مدل استاندارد پس از ۱۹۴۸) ====&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;F-80C&#039;&#039;&#039;: پس از تغییر سیستم نام‌گذاری در ۱۹۴۸، مجهز به موتور J33-A-23 با ۲۴ کیلونیوتن پیشرانه و کابین بهبودیافته. پرتولیدترین مدل با ۷۹۸ فروند.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;RF-80&#039;&#039;&#039;: نسخه شناسایی عکس‌برداری با دوربین‌های نصب‌شده در دماغه.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;TP-80C / TF-80C&#039;&#039;&#039;: نسخه دو‌نفره آموزشی که بعدها به T-33A تغییر نام داد. با بیش از ۶٬۵۰۰ فروند، یکی از موفق‌ترین هواپیماهای آموزشی جت تاریخ.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;F-94 Starfire&#039;&#039;&#039;: نسخه رهگیر شبانه دو‌نفره بر پایه بدنه T-33، مجهز به رادار و موتور J33 با پس‌سوز.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== رکوردها و افتخارات ==&lt;br /&gt;
شوتینگ استار در طول عمر خود چندین رکورد مهم هوانوردی را ثبت کرد:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;۱۹۴۶&#039;&#039;&#039; — نخستین فرود یک جت جنگنده روی ناو هواپیمابر &#039;&#039;&#039;(USS Franklin D. Roosevelt)&#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;۱۹۴۷&#039;&#039;&#039; — ثبت رکورد سرعت جهانی با ۱٬۰۴۳ کیلومتر بر ساعت توسط خلبان Albert Boyd&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;۱۹۴۸&#039;&#039;&#039; — نخستین پرواز بدون توقف فراقاره‌ای یک جت آمریکایی از لانگ بیچ کالیفرنیا تا نیویورک&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;۱۹۵۰&#039;&#039;&#039; — نخستین پیروزی هوایی جت علیه جت در تاریخ(سرنگونی یک میگ-۱۵ در جنگ کره توسط خلبان William H. Nelson)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== نقش در جنگ کره ==&lt;br /&gt;
F-80C در نقش‌های رهگیری، پشتیبانی نزدیک هوایی (CAS) و بمباران تاکتیکی به کار گرفته شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* در &#039;&#039;&#039;۸ نوامبر ۱۹۵۰،&#039;&#039;&#039; یک F-80C به خلبانی ستوان Russell J. Brown موفق به سرنگونی یک میگ-۱۵ شد (نخستین پیروزی هوایی جت علیه جت).&lt;br /&gt;
* با ورود میگ-۱۵، F-80 به دلیل نداشتن بال‌های پس‌گرا از رقیب شوروی عقب‌تر بود و جای خود را به &#039;&#039;&#039;F-86 Sabre&#039;&#039;&#039; داد.&lt;br /&gt;
* در نقش &#039;&#039;&#039;حمله به زمین و پشتیبانی نزدیک&#039;&#039;&#039; عملکرد فوق‌العاده‌ای داشت؛ مسلسل‌های ۱۲.۷ میلی‌متری در نابودی تانک‌ها و مواضع پیاده‌نظام بسیار مؤثر بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== میراث و تأثیر ==&lt;br /&gt;
تأثیر لاکهید پی-۸۰ شوتینگ استار بر صنعت هوانوردی جهان فراتر از یک جنگنده معمولی بود:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;آموزش خلبانان جت&#039;&#039;&#039;: نسخه T-33 با بیش از ۶٬۵۰۰ فروند تولید، دهه‌ها در بیش از ۳۰ کشور به عنوان هواپیمای آموزشی استاندارد جت خدمت کرد.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;الگویی برای نسل بعد&#039;&#039;&#039;: طراحی شوتینگ استار بر توسعه &#039;&#039;&#039;F-84 Thunderjet&#039;&#039;&#039; و &#039;&#039;&#039;F-86 Sabre&#039;&#039;&#039; تأثیر گذاشت. مهندسان آن بعداً در پروژه &#039;&#039;&#039;F-104 Starfighter&#039;&#039;&#039; مشارکت کردند.&lt;br /&gt;
* تثبیت فلسفه اسکانک‌ورکس: موفقیت پروژه ۱۴۳ روزه پی-۸۰، فلسفه تیم‌های کوچک و چابک را در لاکهید نهادینه کرد که بعدها به &#039;&#039;&#039;U-2&#039;&#039;&#039; و SR-71 Blackbird انجامید.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;نخستین گام آمریکا در عصر جت&#039;&#039;&#039;: نشان داد صنعت هوایی آمریکا می‌تواند به سرعت خود را به مرزهای فناوری روز برساند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== جمع‌بندی ==&lt;br /&gt;
لاکهید پی-۸۰ شوتینگ استار فراتر از یک جنگنده ساده، نخستین گام جدی آمریکا در عصر جت و نمادی از نبوغ مهندسی و سرعت عمل اسطوره‌ای کلی جانسون و تیم اسکانک‌ورکس بود. این هواپیما با وجود عمر کوتاه خط مقدم، از طریق نسخه آموزشی &#039;&#039;&#039;T-33&#039;&#039;&#039; خود برای دهه‌ها به آموزش نسل‌های متوالی خلبانان جت در سراسر جهان ادامه داد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اگرچه امروزه نام شوتینگ استار در سایه غول‌هایی مانند F-15، F-16 و F-35 کمرنگ‌تر به نظر می‌رسد، اما نمی‌توان نقش آن را در شکل‌گیری هوانوردی نظامی مدرن نادیده گرفت. پی-۸۰ به معنای واقعی کلمه، ستاره‌ای دنباله‌دار بود که مسیر تاریخ را برای همیشه تغییر داد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== پیوند به بیرون و منابع ==&lt;br /&gt;
[http://www.aviation-history.com/lockheed/p80.html aviation-history]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[wikipedia:Lockheed_P-80_Shooting_Star|en WikiPedia]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[https://planeandpilotmag.com/this-incredible-plane-the-p-80-shooting-star/ planeandpilotmag]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>WikiNezami</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D9%84%D8%A7%DA%A9%D9%87%DB%8C%D8%AF_%D9%BE%DB%8C-%DB%B8%DB%B0_%D8%B4%D9%88%D8%AA%DB%8C%D9%86%DA%AF_%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1_(Lockheed_P-80_Shooting_Star)_%E2%80%94_%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86_%D8%AC%D8%AA_%D8%AC%D9%86%DA%AF%D9%86%D8%AF%D9%87_%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA%DB%8C_%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7&amp;diff=33</id>
		<title>لاکهید پی-۸۰ شوتینگ استار (Lockheed P-80 Shooting Star) — نخستین جت جنگنده عملیاتی آمریکا</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D9%84%D8%A7%DA%A9%D9%87%DB%8C%D8%AF_%D9%BE%DB%8C-%DB%B8%DB%B0_%D8%B4%D9%88%D8%AA%DB%8C%D9%86%DA%AF_%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1_(Lockheed_P-80_Shooting_Star)_%E2%80%94_%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86_%D8%AC%D8%AA_%D8%AC%D9%86%DA%AF%D9%86%D8%AF%D9%87_%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA%DB%8C_%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7&amp;diff=33"/>
		<updated>2026-05-25T18:54:15Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;WikiNezami: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;نخستین جت جنگنده عملیاتی آمریکا به‌فرمان کلی جانسون در فقط ۱۴۳ روز ساخته شد. لاکهید پی-80 شوتینگ استار با موتور Allison J33 و شش مسلسل ۱۲.۷ میلی‌متری، در جنگ کره تاریخ‌ساز شد و با نسخه آموزشی T-33 خود، نسل‌ها خلبان جت تربیت کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== از کلی جانسون تا لاکهید ==&lt;br /&gt;
داستان &#039;&#039;&#039;پی-80&#039;&#039;&#039; از درخواست نیروی هوایی ارتش آمریکا در &#039;&#039;&#039;مه ۱۹۴۳&#039;&#039;&#039; آغاز شد، زمانی که آمریکا تازه از وجود &#039;&#039;&#039;جت های جنگنده آلمانی&#039;&#039;&#039; مانند مسرشمیت ام ای 262 مطلع شده بود. &#039;&#039;&#039;کلی جانسون (Kelly Johnson)&#039;&#039;&#039; مهندس اسطوره ای لاکهید که بعد ها تیم ملقب به اسکانک ورکس (Skunk Works) را بنیان نهاد، ماموریت یافت تا در کمترین زمان ممکن یک جت جنگنده عملیاتی طراحی کند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
جانسون و تیم کوچکش در شرایط باور نکردنی &#039;&#039;&#039;تنها در ۱۴۳ روز&#039;&#039;&#039; از دریافت سفارش تا پرواز نخستین نمونه، موفق شدند جنگنده ای طراحی و بسازند که بعد ها به یکی از موفق ترین هواپیما های عصر جت تبدیل شد. این سرعت خارق العاده به فلسفه &#039;&#039;&#039;«ساده نگه دار، احمقانه!» (Keep It Simple, Stupid&#039;&#039;&#039;) جانسون بر می گشت که در اسکانک ورکس به یک اصل تبدیل شد.&lt;br /&gt;
[[پرونده:لاکهید پی 80 شوتینگ استار-1.jpg|جایگزین=عکس لاکهید پی 80 شوتینگ استار از نمای بالا|بندانگشتی|عکس لاکهید پی 80 شوتینگ استار]]&lt;br /&gt;
نام &#039;&#039;&#039;Shooting Star (ستاره دنباله‌دار)&#039;&#039;&#039; توسط لاکهید انتخاب شد تا حس سرعت و درخشندگی این هواپیمای انقلابی را منتقل کند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== نخستین پرواز و تولید ==&lt;br /&gt;
نخستین نمونه اولیه با نام &#039;&#039;&#039;XP-80&#039;&#039;&#039; در &#039;&#039;&#039;۸ ژانویه ۱۹۴۴&#039;&#039;&#039; با موقتا موتور &#039;&#039;&#039;de Havilland Goblin&#039;&#039;&#039; (چون موتور آمریکایی هنوز آماده نبود ) به پرواز درآمد. این نمونه با نام مستعار «&#039;&#039;&#039;Lulu-Belle&#039;&#039;&#039;» شناخته می شد. پرواز با خلبانی &#039;&#039;&#039;مایلو برچم (Milo Burcham)&#039;&#039;&#039; انجام شد و بلافاصله سرعت و چابکی خیره‌کننده هواپیما را نشان داد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تولید انبوه با موتور &#039;&#039;&#039;Allison J33&#039;&#039;&#039; ( نسخه آمریکایی موتور Rolls-Royce Derwent) از اواخر ۱۹۴۴ شروع شد و نخستین مدل های عملیاتی با نام &#039;&#039;&#039;P-80A&#039;&#039;&#039; در &#039;&#039;&#039;فوریه ۱۹۴۵&#039;&#039;&#039; به نیروی هوایی تحویل داده شدند. تا پایان جنگ جهانی دوم، حدود ۲۰۰ فروند تولید شده بود اما هیچ کدام فرصت نبرد پیدا نکردند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مشخصات فنی ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== نمای کلی ===&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;پی-80&#039;&#039;&#039; یک جنگنده تک موتوره، تک نشینه با بال مستقیم &#039;&#039;&#039;(Straight wing)&#039;&#039;&#039; و طراحی بدنه &#039;&#039;&#039;تمام فلزی&#039;&#039;&#039; بود. بر خلاف رقبای آلمانی مانند [[جنگنده آلمانی مسرشمیت ام ئی262|&#039;&#039;&#039;ام ای 262&#039;&#039;&#039;]] که از &#039;&#039;&#039;بال های پس گرا (Swept wing)&#039;&#039;&#039; استفاده می کردند، &#039;&#039;&#039;شوتینگ استار&#039;&#039;&#039; از طراحی محافظه کارانه تری بهره می برد که اگرچه سرعت را محدود می کرد، &#039;&#039;&#039;اما پایداری و قابلیت اطمینان&#039;&#039;&#039; بالاتری داشت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== بدنه و بال ===&lt;br /&gt;
[[پرونده:لاکهید پی-80 شوتینگ استار-2.jpg|جایگزین=Lockheed.P-80|بندانگشتی|تصویر لاکهید پی-80 شوتینگ استار از نمای بالا که مشخص است به شکل سیگار برگ طراحی گردیده.]]&lt;br /&gt;
بدنه &#039;&#039;&#039;پی-80&#039;&#039;&#039; به شکل سیگار برگ ([https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D8%B1_%D8%A8%D8%B1%DA%AF Cigar-shaped fuselage]) طراحی شده بود تا &#039;&#039;&#039;کشش آیرودینامیکی&#039;&#039;&#039; را به حداقل برساند. &#039;&#039;&#039;ورودی هوای موتور در دماغه هواپیما قرار داشت&#039;&#039;&#039; و خروجی گاز های داغ از زیر بدنه عقب خارج می شد. بال ها از نوع &#039;&#039;&#039;بال های مستقیم با نسبت منظری متوسط&#039;&#039;&#039; بودند که برای مانور پذیری در سرعت های زیر صوت بهینه شده بودند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== موتور ===&lt;br /&gt;
قلب تپنده &#039;&#039;&#039;پی-80&#039;&#039;&#039; موتور&#039;&#039;&#039;Allison J33-A-5&#039;&#039;&#039; یا &#039;&#039;&#039;J33-A-9&#039;&#039;&#039; بود، &#039;&#039;&#039;یک توربوجت سانتریفیوژ (Centrifugal-flow turbojet)&#039;&#039;&#039; که نسخه آمریکایی رولز رویس درونت محسوب می شد. این موتور با &#039;&#039;&#039;کمپرسور گریز از مرکز یک طرفه&#039;&#039;&#039; خود، حدود ۱۷.۱ کیلونیوتن (&#039;&#039;&#039;۳۸۴۵ پاوند&#039;&#039;&#039;) پیشرانه در مدل‌های اولیه تولید می‌کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== تسلیحات ===&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;شوتینگ استار&#039;&#039;&#039; به شش قبضه سلاح &#039;&#039;&#039;مسلسل ۱۲.۷ میلی متری M2 براونینگ&#039;&#039;&#039; در دماغه هواپیما مسلح بود که سه قبضه در هر طرف کابین خلبان نصب شده بودند. این آرایش &#039;&#039;&#039;آتش متمرکز&#039;&#039;&#039; قدرتمندی ایجاد می کرد. همچنین قابلیت حمل راکت های&#039;&#039;&#039;HVAR&#039;&#039;&#039; (High Velocity Aircraft Rocket) یا بمب های تا &#039;&#039;&#039;۴۵۰ کیلوگرم&#039;&#039;&#039; را نیز داشت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اطلاعات زیر به طور تقریبی هستند :&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
!مشخصه&lt;br /&gt;
!مقدار&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|خدمه&lt;br /&gt;
|1 نفر (خلبان)&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|طول&lt;br /&gt;
|۱۰.۵ متر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|طول بال&lt;br /&gt;
|۱۲.۱ متر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|ارتفاع&lt;br /&gt;
|۳.۴ متر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|وزن خالی&lt;br /&gt;
|۳٬۸۲۰ کیلوگرم&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|حداکثر وزن برخاست&lt;br /&gt;
|۶٬۳۵۰ کیلوگرم&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|موتور&lt;br /&gt;
|Allison J33-A-5 توربوجت سانتریفیوژ و موتور های دیگر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|پیشرانه&lt;br /&gt;
|۱۷.۱ کیلونیوتن&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|حداکثر سرعت&lt;br /&gt;
|۹۳۰ کیلومتر بر ساعت (۵۷۸ مایل بر ساعت)&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|برد&lt;br /&gt;
|۱٬۹۳۰ کیلومتر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|سقف پرواز&lt;br /&gt;
|۱۴٬۳۰۰ متر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|تسلیحات&lt;br /&gt;
|۶ × مسلسل ۱۲.۷ میلی‌متری + ۲ × بمب ۴۵۰ کیلوگرمی یا ۸ راکت HVAR&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|نخستین پرواز&lt;br /&gt;
|۸ ژانویه ۱۹۴۴&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|وضعیت&lt;br /&gt;
|بازنشسته (۱۹۵۹)&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|تعداد ساخته شده&lt;br /&gt;
|۱٬۷۱۵ فروند (تمامی مدل‌ها)&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تفاوت پی-80 با سایر جت های دیگر ==&lt;br /&gt;
برای درک جایگاه شوتینگ استار، مقایسه آن با سایر جت های هم عصرش مفید است :&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
!نخستین پرواز&lt;br /&gt;
!تسلیحات&lt;br /&gt;
!سقف پرواز&lt;br /&gt;
!حداکثر سرعت&lt;br /&gt;
!موتور&lt;br /&gt;
!کشور&lt;br /&gt;
!جت جنگنده&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۱۹۴۴&lt;br /&gt;
|۶ × ۱۲.۷mm&lt;br /&gt;
|۱۴٬۳۰۰ m&lt;br /&gt;
|۹۳۰ km/h&lt;br /&gt;
|Allison J33&lt;br /&gt;
|آمریکا&lt;br /&gt;
|Lockheed P-80&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۱۹۴۳&lt;br /&gt;
|۴ × ۲۰mm&lt;br /&gt;
|۱۳٬۴۰۰ m&lt;br /&gt;
|۹۵۵ km/h&lt;br /&gt;
|Rolls-Royce Welland&lt;br /&gt;
|بریتانیا&lt;br /&gt;
|Gloster Meteor&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۱۹۴۲&lt;br /&gt;
|۴ × ۳۰mm&lt;br /&gt;
|۱۱٬۴۵۰ m&lt;br /&gt;
|۹۰۰ km/h&lt;br /&gt;
|Junkers Jumo 004&lt;br /&gt;
|آلمان&lt;br /&gt;
|Messerschmitt Me 262&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۱۹۴۴&lt;br /&gt;
|۲ × ۲۰mm&lt;br /&gt;
|۱۲٬۰۰۰ m&lt;br /&gt;
|۹۰۵ km/h&lt;br /&gt;
|BMW 003&lt;br /&gt;
|آلمان&lt;br /&gt;
|Heinkel He 162&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۱۹۴۶&lt;br /&gt;
|۶ × ۱۲.۷mm&lt;br /&gt;
|۱۳٬۷۰۰ m&lt;br /&gt;
|۱٬۰۰۰ km/h&lt;br /&gt;
|Allison J35&lt;br /&gt;
|آمریکا&lt;br /&gt;
|Republic F-84&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مدل ها و گونه ها ==&lt;br /&gt;
پی-80 در طول عمر خود در مدل ها و گونه های متعددی تولید شد :&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;XP-80&#039;&#039;&#039; -نمونه اولیه با موقتاً موتور Goblin بریتانیایی. تنها یک فروند ساخته شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;P-80A&#039;&#039;&#039; -مدل تولید اولیه با موتور Allison J33-A-5. حدود ۵۰۰ فروند ساخته شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;P-80B&#039;&#039;&#039; -نسخه بهبودیافته با کابین خلبان تحت فشار (Pressurized cockpit)، صندلی پرتاب‌شونده (Ejection seat) و موتور قوی‌تر J33-A-21 با ۲۰.۵ کیلونیوتن پیشرانه.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== F-80C (مدل استاندارد پس از ۱۹۴۸) ====&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;F-80C&#039;&#039;&#039;: پس از تغییر سیستم نام‌گذاری در ۱۹۴۸، مجهز به موتور J33-A-23 با ۲۴ کیلونیوتن پیشرانه و کابین بهبودیافته. پرتولیدترین مدل با ۷۹۸ فروند.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;RF-80&#039;&#039;&#039;: نسخه شناسایی عکس‌برداری با دوربین‌های نصب‌شده در دماغه.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;TP-80C / TF-80C&#039;&#039;&#039;: نسخه دو‌نفره آموزشی که بعدها به T-33A تغییر نام داد. با بیش از ۶٬۵۰۰ فروند، یکی از موفق‌ترین هواپیماهای آموزشی جت تاریخ.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;F-94 Starfire&#039;&#039;&#039;: نسخه رهگیر شبانه دو‌نفره بر پایه بدنه T-33، مجهز به رادار و موتور J33 با پس‌سوز.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== رکوردها و افتخارات ==&lt;br /&gt;
شوتینگ استار در طول عمر خود چندین رکورد مهم هوانوردی را ثبت کرد:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;۱۹۴۶&#039;&#039;&#039; — نخستین فرود یک جت جنگنده روی ناو هواپیمابر &#039;&#039;&#039;(USS Franklin D. Roosevelt)&#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;۱۹۴۷&#039;&#039;&#039; — ثبت رکورد سرعت جهانی با ۱٬۰۴۳ کیلومتر بر ساعت توسط خلبان Albert Boyd&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;۱۹۴۸&#039;&#039;&#039; — نخستین پرواز بدون توقف فراقاره‌ای یک جت آمریکایی از لانگ بیچ کالیفرنیا تا نیویورک&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;۱۹۵۰&#039;&#039;&#039; — نخستین پیروزی هوایی جت علیه جت در تاریخ(سرنگونی یک میگ-۱۵ در جنگ کره توسط خلبان William H. Nelson)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== نقش در جنگ کره ==&lt;br /&gt;
F-80C در نقش‌های رهگیری، پشتیبانی نزدیک هوایی (CAS) و بمباران تاکتیکی به کار گرفته شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* در &#039;&#039;&#039;۸ نوامبر ۱۹۵۰،&#039;&#039;&#039; یک F-80C به خلبانی ستوان Russell J. Brown موفق به سرنگونی یک میگ-۱۵ شد (نخستین پیروزی هوایی جت علیه جت).&lt;br /&gt;
* با ورود میگ-۱۵، F-80 به دلیل نداشتن بال‌های پس‌گرا از رقیب شوروی عقب‌تر بود و جای خود را به &#039;&#039;&#039;F-86 Sabre&#039;&#039;&#039; داد.&lt;br /&gt;
* در نقش &#039;&#039;&#039;حمله به زمین و پشتیبانی نزدیک&#039;&#039;&#039; عملکرد فوق‌العاده‌ای داشت؛ مسلسل‌های ۱۲.۷ میلی‌متری در نابودی تانک‌ها و مواضع پیاده‌نظام بسیار مؤثر بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== میراث و تأثیر ==&lt;br /&gt;
تأثیر لاکهید پی-۸۰ شوتینگ استار بر صنعت هوانوردی جهان فراتر از یک جنگنده معمولی بود:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;آموزش خلبانان جت&#039;&#039;&#039;: نسخه T-33 با بیش از ۶٬۵۰۰ فروند تولید، دهه‌ها در بیش از ۳۰ کشور به عنوان هواپیمای آموزشی استاندارد جت خدمت کرد.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;الگویی برای نسل بعد&#039;&#039;&#039;: طراحی شوتینگ استار بر توسعه &#039;&#039;&#039;F-84 Thunderjet&#039;&#039;&#039; و &#039;&#039;&#039;F-86 Sabre&#039;&#039;&#039; تأثیر گذاشت. مهندسان آن بعداً در پروژه &#039;&#039;&#039;F-104 Starfighter&#039;&#039;&#039; مشارکت کردند.&lt;br /&gt;
* تثبیت فلسفه اسکانک‌ورکس: موفقیت پروژه ۱۴۳ روزه پی-۸۰، فلسفه تیم‌های کوچک و چابک را در لاکهید نهادینه کرد که بعدها به &#039;&#039;&#039;U-2&#039;&#039;&#039; و SR-71 Blackbird انجامید.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;نخستین گام آمریکا در عصر جت&#039;&#039;&#039;: نشان داد صنعت هوایی آمریکا می‌تواند به سرعت خود را به مرزهای فناوری روز برساند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== جمع‌بندی ==&lt;br /&gt;
لاکهید پی-۸۰ شوتینگ استار فراتر از یک جنگنده ساده، نخستین گام جدی آمریکا در عصر جت و نمادی از نبوغ مهندسی و سرعت عمل اسطوره‌ای کلی جانسون و تیم اسکانک‌ورکس بود. این هواپیما با وجود عمر کوتاه خط مقدم، از طریق نسخه آموزشی &#039;&#039;&#039;T-33&#039;&#039;&#039; خود برای دهه‌ها به آموزش نسل‌های متوالی خلبانان جت در سراسر جهان ادامه داد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اگرچه امروزه نام شوتینگ استار در سایه غول‌هایی مانند F-15، F-16 و F-35 کمرنگ‌تر به نظر می‌رسد، اما نمی‌توان نقش آن را در شکل‌گیری هوانوردی نظامی مدرن نادیده گرفت. پی-۸۰ به معنای واقعی کلمه، ستاره‌ای دنباله‌دار بود که مسیر تاریخ را برای همیشه تغییر داد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== پیوند به بیرون و منابع ==&lt;br /&gt;
[http://www.aviation-history.com/lockheed/p80.html aviation-history]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
WikiPedia EN&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>WikiNezami</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D9%84%D8%A7%DA%A9%D9%87%DB%8C%D8%AF_%D9%BE%DB%8C-%DB%B8%DB%B0_%D8%B4%D9%88%D8%AA%DB%8C%D9%86%DA%AF_%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1_(Lockheed_P-80_Shooting_Star)_%E2%80%94_%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86_%D8%AC%D8%AA_%D8%AC%D9%86%DA%AF%D9%86%D8%AF%D9%87_%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA%DB%8C_%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7&amp;diff=32</id>
		<title>لاکهید پی-۸۰ شوتینگ استار (Lockheed P-80 Shooting Star) — نخستین جت جنگنده عملیاتی آمریکا</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D9%84%D8%A7%DA%A9%D9%87%DB%8C%D8%AF_%D9%BE%DB%8C-%DB%B8%DB%B0_%D8%B4%D9%88%D8%AA%DB%8C%D9%86%DA%AF_%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1_(Lockheed_P-80_Shooting_Star)_%E2%80%94_%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86_%D8%AC%D8%AA_%D8%AC%D9%86%DA%AF%D9%86%D8%AF%D9%87_%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA%DB%8C_%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7&amp;diff=32"/>
		<updated>2026-05-25T18:37:40Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;WikiNezami: /* F-80C (مدل استاندارد پس از ۱۹۴۸) */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;لاکهید پی-80 شوتینگ استار (Lockheed P-80 Shooting Star)&#039;&#039;&#039; نخستین جت جنگنده عملیاتی و موفق نیروی هوایی ارتش ایلات متحده &#039;&#039;&#039;(USAAF&#039;&#039;&#039;) بود که براه برای نسل طلایی &#039;&#039;&#039;جت های جنگنده آمریکایی&#039;&#039;&#039; هموار کرد. این هواپیما که در روز های پایانی جنگ جهانی دوم وارد خدمت شد، اگرچه فرصت چندانی برای جنگ در آن دوره پیدا نکرد، اما در جنگ کره به یکی از ستون های اصلی نیروی هوایی آمریکا تبدیل شد و نقطه عطفی در تاریخ هوانوردی نظامی جهان محسوب می شود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شوتینگ استار با طراحی ساده، بدنه آیرودینامیک و موتور قدرتمند خود، استاندارد جدیدی برای جنگنده های جت اولیه تعیین کرد و زمینه توسعه نسل های پیشرفته تر مانند &#039;&#039;&#039;اف-84 تاندرجت&#039;&#039;&#039; و &#039;&#039;&#039;اف-86 سیبر&#039;&#039;&#039; شد. اگرچه عمر خط مقدم این هواپیما کوتاه بود اما تاثیر آن بر &#039;&#039;&#039;طراحی جنگنده های مدرن&#039;&#039;&#039; و آموزش خلبانان جت غیر قابل انکار شدن است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== از کلی جانسون تا لاکهید ==&lt;br /&gt;
داستان &#039;&#039;&#039;پی-80&#039;&#039;&#039; از درخواست نیروی هوایی ارتش آمریکا در &#039;&#039;&#039;مه ۱۹۴۳&#039;&#039;&#039; آغاز شد، زمانی که آمریکا تازه از وجود &#039;&#039;&#039;جت های جنگنده آلمانی&#039;&#039;&#039; مانند مسرشمیت ام ای 262 مطلع شده بود. &#039;&#039;&#039;کلی جانسون (Kelly Johnson)&#039;&#039;&#039; مهندس اسطوره ای لاکهید که بعد ها تیم ملقب به اسکانک ورکس (Skunk Works) را بنیان نهاد، ماموریت یافت تا در کمترین زمان ممکن یک جت جنگنده عملیاتی طراحی کند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
جانسون و تیم کوچکش در شرایط باور نکردنی &#039;&#039;&#039;تنها در ۱۴۳ روز&#039;&#039;&#039; از دریافت سفارش تا پرواز نخستین نمونه، موفق شدند جنگنده ای طراحی و بسازند که بعد ها به یکی از موفق ترین هواپیما های عصر جت تبدیل شد. این سرعت خارق العاده به فلسفه &#039;&#039;&#039;«ساده نگه دار، احمقانه!» (Keep It Simple, Stupid&#039;&#039;&#039;) جانسون بر می گشت که در اسکانک ورکس به یک اصل تبدیل شد.&lt;br /&gt;
[[پرونده:لاکهید پی 80 شوتینگ استار-1.jpg|جایگزین=عکس لاکهید پی 80 شوتینگ استار از نمای بالا|بندانگشتی|عکس لاکهید پی 80 شوتینگ استار]]&lt;br /&gt;
نام &#039;&#039;&#039;Shooting Star (ستاره دنباله‌دار)&#039;&#039;&#039; توسط لاکهید انتخاب شد تا حس سرعت و درخشندگی این هواپیمای انقلابی را منتقل کند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== نخستین پرواز و تولید ==&lt;br /&gt;
نخستین نمونه اولیه با نام &#039;&#039;&#039;XP-80&#039;&#039;&#039; در &#039;&#039;&#039;۸ ژانویه ۱۹۴۴&#039;&#039;&#039; با موقتا موتور &#039;&#039;&#039;de Havilland Goblin&#039;&#039;&#039; (چون موتور آمریکایی هنوز آماده نبود ) به پرواز درآمد. این نمونه با نام مستعار «&#039;&#039;&#039;Lulu-Belle&#039;&#039;&#039;» شناخته می شد. پرواز با خلبانی &#039;&#039;&#039;مایلو برچم (Milo Burcham)&#039;&#039;&#039; انجام شد و بلافاصله سرعت و چابکی خیره‌کننده هواپیما را نشان داد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تولید انبوه با موتور &#039;&#039;&#039;Allison J33&#039;&#039;&#039; ( نسخه آمریکایی موتور Rolls-Royce Derwent) از اواخر ۱۹۴۴ شروع شد و نخستین مدل های عملیاتی با نام &#039;&#039;&#039;P-80A&#039;&#039;&#039; در &#039;&#039;&#039;فوریه ۱۹۴۵&#039;&#039;&#039; به نیروی هوایی تحویل داده شدند. تا پایان جنگ جهانی دوم، حدود ۲۰۰ فروند تولید شده بود اما هیچ کدام فرصت نبرد پیدا نکردند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مشخصات فنی ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== نمای کلی ===&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;پی-80&#039;&#039;&#039; یک جنگنده تک موتوره، تک نشینه با بال مستقیم &#039;&#039;&#039;(Straight wing)&#039;&#039;&#039; و طراحی بدنه &#039;&#039;&#039;تمام فلزی&#039;&#039;&#039; بود. بر خلاف رقبای آلمانی مانند [[جنگنده آلمانی مسرشمیت ام ئی262|&#039;&#039;&#039;ام ای 262&#039;&#039;&#039;]] که از &#039;&#039;&#039;بال های پس گرا (Swept wing)&#039;&#039;&#039; استفاده می کردند، &#039;&#039;&#039;شوتینگ استار&#039;&#039;&#039; از طراحی محافظه کارانه تری بهره می برد که اگرچه سرعت را محدود می کرد، &#039;&#039;&#039;اما پایداری و قابلیت اطمینان&#039;&#039;&#039; بالاتری داشت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== بدنه و بال ===&lt;br /&gt;
[[پرونده:لاکهید پی-80 شوتینگ استار-2.jpg|جایگزین=Lockheed.P-80|بندانگشتی|تصویر لاکهید پی-80 شوتینگ استار از نمای بالا که مشخص است به شکل سیگار برگ طراحی گردیده.]]&lt;br /&gt;
بدنه &#039;&#039;&#039;پی-80&#039;&#039;&#039; به شکل سیگار برگ ([https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D8%B1_%D8%A8%D8%B1%DA%AF Cigar-shaped fuselage]) طراحی شده بود تا &#039;&#039;&#039;کشش آیرودینامیکی&#039;&#039;&#039; را به حداقل برساند. &#039;&#039;&#039;ورودی هوای موتور در دماغه هواپیما قرار داشت&#039;&#039;&#039; و خروجی گاز های داغ از زیر بدنه عقب خارج می شد. بال ها از نوع &#039;&#039;&#039;بال های مستقیم با نسبت منظری متوسط&#039;&#039;&#039; بودند که برای مانور پذیری در سرعت های زیر صوت بهینه شده بودند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== موتور ===&lt;br /&gt;
قلب تپنده &#039;&#039;&#039;پی-80&#039;&#039;&#039; موتور&#039;&#039;&#039;Allison J33-A-5&#039;&#039;&#039; یا &#039;&#039;&#039;J33-A-9&#039;&#039;&#039; بود، &#039;&#039;&#039;یک توربوجت سانتریفیوژ (Centrifugal-flow turbojet)&#039;&#039;&#039; که نسخه آمریکایی رولز رویس درونت محسوب می شد. این موتور با &#039;&#039;&#039;کمپرسور گریز از مرکز یک طرفه&#039;&#039;&#039; خود، حدود ۱۷.۱ کیلونیوتن (&#039;&#039;&#039;۳۸۴۵ پاوند&#039;&#039;&#039;) پیشرانه در مدل‌های اولیه تولید می‌کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== تسلیحات ===&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;شوتینگ استار&#039;&#039;&#039; به شش قبضه سلاح &#039;&#039;&#039;مسلسل ۱۲.۷ میلی متری M2 براونینگ&#039;&#039;&#039; در دماغه هواپیما مسلح بود که سه قبضه در هر طرف کابین خلبان نصب شده بودند. این آرایش &#039;&#039;&#039;آتش متمرکز&#039;&#039;&#039; قدرتمندی ایجاد می کرد. همچنین قابلیت حمل راکت های&#039;&#039;&#039;HVAR&#039;&#039;&#039; (High Velocity Aircraft Rocket) یا بمب های تا &#039;&#039;&#039;۴۵۰ کیلوگرم&#039;&#039;&#039; را نیز داشت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اطلاعات زیر به طور تقریبی هستند :&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
!مشخصه&lt;br /&gt;
!مقدار&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|خدمه&lt;br /&gt;
|1 نفر (خلبان)&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|طول&lt;br /&gt;
|۱۰.۵ متر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|طول بال&lt;br /&gt;
|۱۲.۱ متر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|ارتفاع&lt;br /&gt;
|۳.۴ متر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|وزن خالی&lt;br /&gt;
|۳٬۸۲۰ کیلوگرم&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|حداکثر وزن برخاست&lt;br /&gt;
|۶٬۳۵۰ کیلوگرم&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|موتور&lt;br /&gt;
|Allison J33-A-5 توربوجت سانتریفیوژ و موتور های دیگر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|پیشرانه&lt;br /&gt;
|۱۷.۱ کیلونیوتن&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|حداکثر سرعت&lt;br /&gt;
|۹۳۰ کیلومتر بر ساعت (۵۷۸ مایل بر ساعت)&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|برد&lt;br /&gt;
|۱٬۹۳۰ کیلومتر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|سقف پرواز&lt;br /&gt;
|۱۴٬۳۰۰ متر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|تسلیحات&lt;br /&gt;
|۶ × مسلسل ۱۲.۷ میلی‌متری + ۲ × بمب ۴۵۰ کیلوگرمی یا ۸ راکت HVAR&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|نخستین پرواز&lt;br /&gt;
|۸ ژانویه ۱۹۴۴&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|وضعیت&lt;br /&gt;
|بازنشسته (۱۹۵۹)&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|تعداد ساخته شده&lt;br /&gt;
|۱٬۷۱۵ فروند (تمامی مدل‌ها)&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تفاوت پی-80 با سایر جت های دیگر ==&lt;br /&gt;
برای درک جایگاه شوتینگ استار، مقایسه آن با سایر جت های جت های هم عصرش مفید است :&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
!نخستین پرواز&lt;br /&gt;
!تسلیحات&lt;br /&gt;
!سقف پرواز&lt;br /&gt;
!حداکثر سرعت&lt;br /&gt;
!موتور&lt;br /&gt;
!کشور&lt;br /&gt;
!جت جنگنده&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۱۹۴۴&lt;br /&gt;
|۶ × ۱۲.۷mm&lt;br /&gt;
|۱۴٬۳۰۰ m&lt;br /&gt;
|۹۳۰ km/h&lt;br /&gt;
|Allison J33&lt;br /&gt;
|آمریکا&lt;br /&gt;
|Lockheed P-80&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۱۹۴۳&lt;br /&gt;
|۴ × ۲۰mm&lt;br /&gt;
|۱۳٬۴۰۰ m&lt;br /&gt;
|۹۵۵ km/h&lt;br /&gt;
|Rolls-Royce Welland&lt;br /&gt;
|بریتانیا&lt;br /&gt;
|Gloster Meteor&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۱۹۴۲&lt;br /&gt;
|۴ × ۳۰mm&lt;br /&gt;
|۱۱٬۴۵۰ m&lt;br /&gt;
|۹۰۰ km/h&lt;br /&gt;
|Junkers Jumo 004&lt;br /&gt;
|آلمان&lt;br /&gt;
|Messerschmitt Me 262&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۱۹۴۴&lt;br /&gt;
|۲ × ۲۰mm&lt;br /&gt;
|۱۲٬۰۰۰ m&lt;br /&gt;
|۹۰۵ km/h&lt;br /&gt;
|BMW 003&lt;br /&gt;
|آلمان&lt;br /&gt;
|Heinkel He 162&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۱۹۴۶&lt;br /&gt;
|۶ × ۱۲.۷mm&lt;br /&gt;
|۱۳٬۷۰۰ m&lt;br /&gt;
|۱٬۰۰۰ km/h&lt;br /&gt;
|Allison J35&lt;br /&gt;
|آمریکا&lt;br /&gt;
|Republic F-84&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مدل ها و گونه ها ==&lt;br /&gt;
پی-80 در طول عمر خود در مدل ها و گونه های متعددی تولید شد :&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;XP-80&#039;&#039;&#039; -نمونه اولیه با موقتاً موتور Goblin بریتانیایی. تنها یک فروند ساخته شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;P-80A&#039;&#039;&#039; -مدل تولید اولیه با موتور Allison J33-A-5. حدود ۵۰۰ فروند ساخته شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;P-80B&#039;&#039;&#039; -نسخه بهبودیافته با کابین خلبان تحت فشار (Pressurized cockpit)، صندلی پرتاب‌شونده (Ejection seat) و موتور قوی‌تر J33-A-21 با ۲۰.۵ کیلونیوتن پیشرانه.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== F-80C (مدل استاندارد پس از ۱۹۴۸) ====&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;F-80C&#039;&#039;&#039;: پس از تغییر سیستم نام‌گذاری در ۱۹۴۸، مجهز به موتور J33-A-23 با ۲۴ کیلونیوتن پیشرانه و کابین بهبودیافته. پرتولیدترین مدل با ۷۹۸ فروند.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;RF-80&#039;&#039;&#039;: نسخه شناسایی عکس‌برداری با دوربین‌های نصب‌شده در دماغه.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;TP-80C / TF-80C&#039;&#039;&#039;: نسخه دو‌نفره آموزشی که بعدها به T-33A تغییر نام داد. با بیش از ۶٬۵۰۰ فروند، یکی از موفق‌ترین هواپیماهای آموزشی جت تاریخ.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;F-94 Starfire&#039;&#039;&#039;: نسخه رهگیر شبانه دو‌نفره بر پایه بدنه T-33، مجهز به رادار و موتور J33 با پس‌سوز.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== رکوردها و افتخارات ==&lt;br /&gt;
شوتینگ استار در طول عمر خود چندین رکورد مهم هوانوردی را ثبت کرد:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;۱۹۴۶&#039;&#039;&#039; — نخستین فرود یک جت جنگنده روی ناو هواپیمابر &#039;&#039;&#039;(USS Franklin D. Roosevelt)&#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;۱۹۴۷&#039;&#039;&#039; — ثبت رکورد سرعت جهانی با ۱٬۰۴۳ کیلومتر بر ساعت توسط خلبان Albert Boyd&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;۱۹۴۸&#039;&#039;&#039; — نخستین پرواز بدون توقف فراقاره‌ای یک جت آمریکایی از لانگ بیچ کالیفرنیا تا نیویورک&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;۱۹۵۰&#039;&#039;&#039; — نخستین پیروزی هوایی جت علیه جت در تاریخ(سرنگونی یک میگ-۱۵ در جنگ کره توسط خلبان William H. Nelson)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== نقش در جنگ کره ==&lt;br /&gt;
F-80C در نقش‌های رهگیری، پشتیبانی نزدیک هوایی (CAS) و بمباران تاکتیکی به کار گرفته شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* در &#039;&#039;&#039;۸ نوامبر ۱۹۵۰،&#039;&#039;&#039; یک F-80C به خلبانی ستوان Russell J. Brown موفق به سرنگونی یک میگ-۱۵ شد (نخستین پیروزی هوایی جت علیه جت).&lt;br /&gt;
* با ورود میگ-۱۵، F-80 به دلیل نداشتن بال‌های پس‌گرا از رقیب شوروی عقب‌تر بود و جای خود را به &#039;&#039;&#039;F-86 Sabre&#039;&#039;&#039; داد.&lt;br /&gt;
* در نقش &#039;&#039;&#039;حمله به زمین و پشتیبانی نزدیک&#039;&#039;&#039; عملکرد فوق‌العاده‌ای داشت؛ مسلسل‌های ۱۲.۷ میلی‌متری در نابودی تانک‌ها و مواضع پیاده‌نظام بسیار مؤثر بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== میراث و تأثیر ==&lt;br /&gt;
تأثیر لاکهید پی-۸۰ شوتینگ استار بر صنعت هوانوردی جهان فراتر از یک جنگنده معمولی بود:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;آموزش خلبانان جت&#039;&#039;&#039;: نسخه T-33 با بیش از ۶٬۵۰۰ فروند تولید، دهه‌ها در بیش از ۳۰ کشور به عنوان هواپیمای آموزشی استاندارد جت خدمت کرد.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;الگویی برای نسل بعد&#039;&#039;&#039;: طراحی شوتینگ استار بر توسعه &#039;&#039;&#039;F-84 Thunderjet&#039;&#039;&#039; و &#039;&#039;&#039;F-86 Sabre&#039;&#039;&#039; تأثیر گذاشت. مهندسان آن بعداً در پروژه &#039;&#039;&#039;F-104 Starfighter&#039;&#039;&#039; مشارکت کردند.&lt;br /&gt;
* تثبیت فلسفه اسکانک‌ورکس: موفقیت پروژه ۱۴۳ روزه پی-۸۰، فلسفه تیم‌های کوچک و چابک را در لاکهید نهادینه کرد که بعدها به &#039;&#039;&#039;U-2&#039;&#039;&#039; و SR-71 Blackbird انجامید.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;نخستین گام آمریکا در عصر جت&#039;&#039;&#039;: نشان داد صنعت هوایی آمریکا می‌تواند به سرعت خود را به مرزهای فناوری روز برساند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== جمع‌بندی ==&lt;br /&gt;
لاکهید پی-۸۰ شوتینگ استار فراتر از یک جنگنده ساده، نخستین گام جدی آمریکا در عصر جت و نمادی از نبوغ مهندسی و سرعت عمل اسطوره‌ای کلی جانسون و تیم اسکانک‌ورکس بود. این هواپیما با وجود عمر کوتاه خط مقدم، از طریق نسخه آموزشی &#039;&#039;&#039;T-33&#039;&#039;&#039; خود برای دهه‌ها به آموزش نسل‌های متوالی خلبانان جت در سراسر جهان ادامه داد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اگرچه امروزه نام شوتینگ استار در سایه غول‌هایی مانند F-15، F-16 و F-35 کمرنگ‌تر به نظر می‌رسد، اما نمی‌توان نقش آن را در شکل‌گیری هوانوردی نظامی مدرن نادیده گرفت. پی-۸۰ به معنای واقعی کلمه، ستاره‌ای دنباله‌دار بود که مسیر تاریخ را برای همیشه تغییر داد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== پیوند به بیرون و منابع ==&lt;br /&gt;
[http://www.aviation-history.com/lockheed/p80.html aviation-history]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
WikiPedia EN&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>WikiNezami</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%84%D8%A7%DA%A9%D9%87%DB%8C%D8%AF_%D9%BE%DB%8C-80_%D8%B4%D9%88%D8%AA%DB%8C%D9%86%DA%AF_%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1-2.jpg&amp;diff=31</id>
		<title>پرونده:لاکهید پی-80 شوتینگ استار-2.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%84%D8%A7%DA%A9%D9%87%DB%8C%D8%AF_%D9%BE%DB%8C-80_%D8%B4%D9%88%D8%AA%DB%8C%D9%86%DA%AF_%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1-2.jpg&amp;diff=31"/>
		<updated>2026-05-25T17:35:12Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;WikiNezami: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;لاکهید پی-80 شوتینگ استار عکس شماره 2&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>WikiNezami</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%84%D8%A7%DA%A9%D9%87%DB%8C%D8%AF_%D9%BE%DB%8C_80_%D8%B4%D9%88%D8%AA%DB%8C%D9%86%DA%AF_%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1-1.jpg&amp;diff=30</id>
		<title>پرونده:لاکهید پی 80 شوتینگ استار-1.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%84%D8%A7%DA%A9%D9%87%DB%8C%D8%AF_%D9%BE%DB%8C_80_%D8%B4%D9%88%D8%AA%DB%8C%D9%86%DA%AF_%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1-1.jpg&amp;diff=30"/>
		<updated>2026-05-25T17:32:05Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;WikiNezami: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;لاکهید پی 80 شوتینگ استار عکس شماره 1&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>WikiNezami</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D9%84%D8%A7%DA%A9%D9%87%DB%8C%D8%AF_%D9%BE%DB%8C-%DB%B8%DB%B0_%D8%B4%D9%88%D8%AA%DB%8C%D9%86%DA%AF_%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1_(Lockheed_P-80_Shooting_Star)_%E2%80%94_%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86_%D8%AC%D8%AA_%D8%AC%D9%86%DA%AF%D9%86%D8%AF%D9%87_%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA%DB%8C_%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7&amp;diff=29</id>
		<title>لاکهید پی-۸۰ شوتینگ استار (Lockheed P-80 Shooting Star) — نخستین جت جنگنده عملیاتی آمریکا</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D9%84%D8%A7%DA%A9%D9%87%DB%8C%D8%AF_%D9%BE%DB%8C-%DB%B8%DB%B0_%D8%B4%D9%88%D8%AA%DB%8C%D9%86%DA%AF_%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1_(Lockheed_P-80_Shooting_Star)_%E2%80%94_%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86_%D8%AC%D8%AA_%D8%AC%D9%86%DA%AF%D9%86%D8%AF%D9%87_%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA%DB%8C_%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7&amp;diff=29"/>
		<updated>2026-05-24T23:24:22Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;WikiNezami: صفحه‌ای تازه حاوی «لاکهید پی-80 شوتینگ استار (Lockheed P-80 Shooting Star) نخستین جت جنگنده عملیاتی و موفق نیروی هوایی ارتش ایلات متحده (USAAF) بود که براه برای نسل طلایی جت های جنگنده آمریکایی هموار کرد. این هواپیما که در روز های پایانی جنگ جهانی دوم وارد خدمت شد، اگرچه فرصت چند...» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;لاکهید پی-80 شوتینگ استار (Lockheed P-80 Shooting Star) نخستین جت جنگنده عملیاتی و موفق نیروی هوایی ارتش ایلات متحده (USAAF) بود که براه برای نسل طلایی جت های جنگنده آمریکایی هموار کرد. این هواپیما که در روز های پایانی جنگ جهانی دوم وارد خدمت شد، اگرچه فرصت چندانی برای جنگ در آن دوره پیدا نکرد، اما در جنگ کره به یکی از ستون های اصلی نیروی هوایی آمریکا تبدیل شد و نقطه عطفی در تاریخ هوانوردی نظامی جهان محسوب می شود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شوتینگ استار با طراحی ساده، بدنه آیرودینامیک و موتور قدرتمند خود، استاندارد جدیدی برای جنگنده های جت اولیه تعیین کرد و زمینه توسعه نسل های پیشرفته تر مانند اف-84 تاندرجت و اف-86 سیبر شد. اگرچه عمر خط مقدم این هواپیما کوتاه بود اما تاثیر آن بر طراحی جنگنده های مدرن و آموزش خلبانان جت غیر قابل انکار شدن است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== از کلی جانسون تا لاکهید ==&lt;br /&gt;
داستان پی-80 از درخواست نیروی هوایی ارتش آمریکا در مه ۱۹۴۳ آغاز شد، زمانی که آمریکا تازه از وجود جت های جنگنده آلمانی مانند مسرشمیت 262 مطلع شده بود. کلی جانسون (Kelly Johnson) مهندس اسطوره ای لاکهید که بعد ها تیم ملقب به اسکانک ورکس (Skunk Works) را بنیان نهاد، ماموریت یافت تا در کمترین زمان ممکن یک جت جنگنده عملیاتی طراحی کند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
جانسون و تیم کوچکش در شرایط باور نکردنی تنها در ۱۴۳ روز از دریافت سفارش تا پرواز نخستین نمونه، موفق شدند جنگنده ای طراحی و بسازند که بعد ها به یکی از موفق ترین هواپیما های عصر جت تبدیل شد. این سرعت خارق العاده به فلسفه «ساده نگه دار، احمقانه!» (Keep It Simple, Stupid) جانسون بر می گشت که در اسکانک ورکس به یک اصل تبدیل شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
نام Shooting Star (ستاره دنباله‌دار) توسط لاکهید انتخاب شد تا حس سرعت و درخشندگی این هواپیمای انقلابی را منتقل کند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== نخستین پرواز و تولید ==&lt;br /&gt;
نخستین نمونه اولیه با نام XP-80 در ۸ ژانویه ۱۹۴۴ با موقتا موتور de Havilland Goblin (چون موتور آمریکایی هنوز آماده نبود ) به پرواز درآمد. این نمونه با نام مستعار «Lulu-Belle» شناخته می شد. پرواز با خلبانی مایلو برچم (Milo Burcham) انجام شد و بلافاصله سرعت و چابکی خیره‌کننده هواپیما را نشان داد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تولید انبوه با موتور Allison J33 ( نسخه آمریکایی موتور Rolls-Royce Derwent) از اواخر ۱۹۴۴ شروع شد و نخستین مدل های عملیاتی با نام P-80A در فوریه ۱۹۴۵ به نیروی هوایی تحویل داده شدند. تا پایان جنگ جهانی دوم، حدود ۲۰۰ فروند تولید شده بود اما هیچ کدام فرصت نبرد پیدا نکردند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مشخصات فنی ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== نمای کلی ===&lt;br /&gt;
پی-80 یک جنگنده تک موتوره، تک نشینه با بال مستقیم (Straight wing) و طراحی بدنه تمام فلزی بود. بر خلاف رقبای آلمانی مانند ام ای 262 که از بال های پس گرا (Swept wing) استفاده می کردند، شوتینگ استار از طراحی محافظه کارانه تری بهره می برد که اگرچه سرعت را محدود می کرد، اما پایداری و قابلیت اطمینان بالاتری داشت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== بدنه و بال ===&lt;br /&gt;
بدنه پی-80 به شکل سیگار برگ (Cigar-shaped fuselage) طراحی شده بود تا کشش آیرودینامیکی را به حداقل برساند. ورودی هوای موتور در دماغه هواپیما قرار داشت و خروجی گاز های داغ از زیر بدنه عقب خارج می شد. بال ها از نوع بال های مستقیم با نسبت منظری متوسط بودند که برای مانور پذیری در سرعت های زیر صوت بهینه شده بودند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== موتور ===&lt;br /&gt;
قلب تپنده پی-80 موتورAllison J33-A-5 یا J33-A-9 بود، یک توربوجت سانتریفیوژ (Centrifugal-flow turbojet) که نسخه آمریکایی رولز رویس درونت محسوب می شد. این موتور با کمپرسور گریز از مرکز یک طرفه خود، حدود ۱۷.۱ کیلونیوتن (۳۸۴۵ پاوند) پیشرانه در مدل‌های اولیه تولید می‌کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== تسلیحات ===&lt;br /&gt;
شوتینگ استار به شش قبضه سلاح مسلسل ۱۲.۷ میلی متری M2 براونینگ در دماغه هواپیما مسلح بود که سه قبضه در هر طرف کابین خلبان نصب شده بودند. این آرایش آتش متمرکز قدرتمندی ایجاد می کرد. همچنین قابلیت حمل راکت هایHVAR (High Velocity Aircraft Rocket) یا بمب های تا ۴۵۰ کیلوگرمی را نیز داشت.&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
!مشخصه&lt;br /&gt;
!مقدار&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|خدمه&lt;br /&gt;
|1 نفر (خلبان)&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|طول&lt;br /&gt;
|۱۰.۵ متر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|طول بال&lt;br /&gt;
|۱۲.۱ متر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|ارتفاع&lt;br /&gt;
|۳.۴ متر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|وزن خالی&lt;br /&gt;
|۳٬۸۲۰ کیلوگرم&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|حداکثر وزن برخاست&lt;br /&gt;
|۶٬۳۵۰ کیلوگرم&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|موتور&lt;br /&gt;
|Allison J33-A-5 توربوجت سانتریفیوژ&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|پیشرانه&lt;br /&gt;
|۱۷.۱ کیلونیوتن&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|حداکثر سرعت&lt;br /&gt;
|۹۳۰ کیلومتر بر ساعت (۵۷۸ مایل بر ساعت)&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|برد&lt;br /&gt;
|۱٬۹۳۰ کیلومتر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|سقف پرواز&lt;br /&gt;
|۱۴٬۳۰۰ متر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|تسلیحات&lt;br /&gt;
|۶ × مسلسل ۱۲.۷ میلی‌متری + ۲ × بمب ۴۵۰ کیلوگرمی یا ۸ راکت HVAR&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|نخستین پرواز&lt;br /&gt;
|۸ ژانویه ۱۹۴۴&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|وضعیت&lt;br /&gt;
|بازنشسته (۱۹۵۹)&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|تعداد ساخته شده&lt;br /&gt;
|۱٬۷۱۵ فروند (تمامی مدل‌ها)&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تفاوت پی-80 با سایر جت های دیگر ==&lt;br /&gt;
برای درک جایگاه شوتینگ استار، مقایسه آن با سایر جت های جت های هم عصرش مفید است :&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
!نخستین پرواز&lt;br /&gt;
!تسلیحات&lt;br /&gt;
!سقف پرواز&lt;br /&gt;
!حداکثر سرعت&lt;br /&gt;
!موتور&lt;br /&gt;
!کشور&lt;br /&gt;
!جت جنگنده&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۱۹۴۴&lt;br /&gt;
|۶ × ۱۲.۷mm&lt;br /&gt;
|۱۴٬۳۰۰ m&lt;br /&gt;
|۹۳۰ km/h&lt;br /&gt;
|Allison J33&lt;br /&gt;
|آمریکا&lt;br /&gt;
|Lockheed P-80&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۱۹۴۳&lt;br /&gt;
|۴ × ۲۰mm&lt;br /&gt;
|۱۳٬۴۰۰ m&lt;br /&gt;
|۹۵۵ km/h&lt;br /&gt;
|Rolls-Royce Welland&lt;br /&gt;
|بریتانیا&lt;br /&gt;
|Gloster Meteor&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۱۹۴۲&lt;br /&gt;
|۴ × ۳۰mm&lt;br /&gt;
|۱۱٬۴۵۰ m&lt;br /&gt;
|۹۰۰ km/h&lt;br /&gt;
|Junkers Jumo 004&lt;br /&gt;
|آلمان&lt;br /&gt;
|Messerschmitt Me 262&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۱۹۴۴&lt;br /&gt;
|۲ × ۲۰mm&lt;br /&gt;
|۱۲٬۰۰۰ m&lt;br /&gt;
|۹۰۵ km/h&lt;br /&gt;
|BMW 003&lt;br /&gt;
|آلمان&lt;br /&gt;
|Heinkel He 162&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۱۹۴۶&lt;br /&gt;
|۶ × ۱۲.۷mm&lt;br /&gt;
|۱۳٬۷۰۰ m&lt;br /&gt;
|۱٬۰۰۰ km/h&lt;br /&gt;
|Allison J35&lt;br /&gt;
|آمریکا&lt;br /&gt;
|Republic F-84&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مدل ها و گونه ها ==&lt;br /&gt;
پی-80 در طول عمر خود در مدل ها و گونه های متعددی تولید شد :&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
XP-80 -نمونه اولیه با موقتاً موتور Goblin بریتانیایی. تنها یک فروند ساخته شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
P-80A -مدل تولید اولیه با موتور Allison J33-A-5. حدود ۵۰۰ فروند ساخته شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
P-80B -نسخه بهبودیافته با کابین خلبان تحت فشار (Pressurized cockpit)، صندلی پرتاب‌شونده (Ejection seat) و موتور قوی‌تر J33-A-21 با ۲۰.۵ کیلونیوتن پیشرانه.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== F-80C (مدل استاندارد پس از ۱۹۴۸) ====&lt;br /&gt;
س از تغییر سیستم نام‌گذاری نیروی هوایی آمریکا در ۱۹۴۸، P-80 به F-80 تغییر نام داد. مدل F-80C** مجهز به موتور J33-A-23 با ۲۴ کیلونیوتن پیشرانه و کابین بهبودیافته بود. پرتولید ترین با ۷۹۸ فروند بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
RF-80 نسخه شناسایی عکس‌برداری (Photo reconnaissance) که دوربین‌هایی در دماغه نصب شده بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
TP-80C / TF-80C نسخه دو‌نفره آموزشی که بعدها به T-33A** تغییر نام داد. این نسخه با بیش از ۶٬۵۰۰ فروند ساخته شده، به یکی از موفق‌ترین هواپیماهای آموزشی جت تاریخ** تبدیل شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
F-94 Starfire نسخه رهگیر شبانه (Night interceptor) دو‌نفره که بر اساس بدنه T-33** توسعه یافت و مجهز به رادار و موتور J33 با پس‌سوز (Afterburner)** بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== رکوردها و افتخارات ==&lt;br /&gt;
شوتینگ استار در طول عمر خود چندین رکورد مهم هوانوردی را ثبت کرد:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;۱۹۴۶&#039;&#039;&#039; — نخستین فرود یک جت جنگنده روی ناو هواپیمابر &#039;&#039;&#039;(USS Franklin D. Roosevelt)&#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;۱۹۴۷&#039;&#039;&#039; — ثبت رکورد سرعت جهانی با ۱٬۰۴۳ کیلومتر بر ساعت توسط خلبان Albert Boyd&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;۱۹۴۸&#039;&#039;&#039; — نخستین پرواز بدون توقف فراقاره‌ای یک جت آمریکایی از لانگ بیچ کالیفرنیا تا نیویورک&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;۱۹۵۰&#039;&#039;&#039; — نخستین پیروزی هوایی جت علیه جت در تاریخ** (سرنگونی یک میگ-۱۵ در جنگ کره** توسط خلبان William H. Nelson)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== نقش در جنگ کره ==&lt;br /&gt;
F-80C در نقش‌های رهگیری، پشتیبانی نزدیک هوایی (CAS) و بمباران تاکتیکی به کار گرفته شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* در &#039;&#039;&#039;۸ نوامبر ۱۹۵۰،&#039;&#039;&#039; یک F-80C به خلبانی ستوان Russell J. Brown موفق به سرنگونی یک میگ-۱۵ شد (نخستین پیروزی هوایی جت علیه جت).&lt;br /&gt;
* با ورود میگ-۱۵، F-80 به دلیل نداشتن بال‌های پس‌گرا از رقیب شوروی عقب‌تر بود و جای خود را به F-86 Sabre داد.&lt;br /&gt;
* در نقش حمله به زمین و پشتیبانی نزدیک عملکرد فوق‌العاده‌ای داشت؛ مسلسل‌های ۱۲.۷ میلی‌متری در نابودی تانک‌ها و مواضع پیاده‌نظام بسیار مؤثر بود.&lt;br /&gt;
*&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== میراث و تأثیر ==&lt;br /&gt;
تأثیر لاکهید پی-۸۰ شوتینگ استار بر صنعت هوانوردی جهان** فراتر از یک جنگنده معمولی بود:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* H2 آموزش خلبانان جت: نسخه T-33 با بیش از ۶٬۵۰۰ فروند تولید، دهه‌ها در بیش از ۳۰ کشور به عنوان هواپیمای آموزشی استاندارد جت خدمت کرد.&lt;br /&gt;
* H2 الگویی برای نسل بعد: طراحی شوتینگ استار بر توسعه F-84 Thunderjet** و F-86 Sabre تأثیر گذاشت. مهندسان آن بعداً در پروژه F-104 Starfighter** مشارکت کردند.&lt;br /&gt;
* H2 تثبیت فلسفه اسکانک‌ورکس: موفقیت پروژه ۱۴۳ روزه پی-۸۰، فلسفه تیم‌های کوچک و چابک را در لاکهید نهادینه کرد که بعدها به U-2** و SR-71 Blackbird انجامید.&lt;br /&gt;
* H2 نخستین گام آمریکا در عصر جت: نشان داد صنعت هوایی آمریکا می‌تواند به سرعت خود را به مرزهای فناوری روز برساند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== جمع‌بندی ==&lt;br /&gt;
لاکهید پی-۸۰ شوتینگ استار فراتر از یک جنگنده ساده، نخستین گام جدی آمریکا در عصر جت** و نمادی از نبوغ مهندسی و سرعت عمل اسطوره‌ای کلی جانسون و تیم اسکانک‌ورکس بود. این هواپیما با وجود عمر کوتاه خط مقدم، از طریق نسخه آموزشی T-33** خود برای دهه‌ها به آموزش نسل‌های متوالی خلبانان جت در سراسر جهان ادامه داد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اگرچه امروزه نام شوتینگ استار در سایه غول‌هایی مانند F-15، F-16 و F-35 کمرنگ‌تر به نظر می‌رسد، اما نمی‌توان نقش آن را در شکل‌گیری هوانوردی نظامی مدرن** نادیده گرفت. پی-۸۰ به معنای واقعی کلمه، ستاره‌ای دنباله‌دار** بود که مسیر تاریخ را برای همیشه تغییر داد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== پیوند به بیرون ==&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>WikiNezami</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D9%84%D8%B2%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%B3_%D9%88%D9%84%D9%86%D8%AF_(Rolls-Royce_Welland)_%E2%80%94_%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86_%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1_%D8%AC%D8%AA_%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7&amp;diff=28</id>
		<title>رولزرویس ولند (Rolls-Royce Welland) — نخستین موتور جت تجاری بریتانیا</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D9%84%D8%B2%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%B3_%D9%88%D9%84%D9%86%D8%AF_(Rolls-Royce_Welland)_%E2%80%94_%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86_%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1_%D8%AC%D8%AA_%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7&amp;diff=28"/>
		<updated>2026-05-24T09:23:22Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;WikiNezami: /* تاریچه توسعه */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;رولزرویس ولند (Rolls-Royce Welland)&#039;&#039;&#039; نخستین موتور توربوجت تولید انبوه بریتانیا و نخستین موتور جت شرکت رولزرویس است که راه برای تسلط این شرکت بر صنعت موتور های جت جهان هموار کرد. این موتور با نام اولیه &#039;&#039;&#039;Rolls-Royce B.23&#039;&#039;&#039; شناخته می شد و نیروی محرکه نخستین جت جنگنده عملیاتی متفقین یعنی [[گلستر می‌تور (Gloster Meteor) — نخستین جت جنگنده بریتانیا و متفقین در جنگ جهانی دوم|Gloster Meteor]] را تامین کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ولند با طراحی ساده و قابل اعتماد خود، استاندارد جدیدی برای موتور های توربو جت اولیه تعیین کرد و زمینه توسعه نسل های قدرتمند موتور های &#039;&#039;&#039;Derwent&#039;&#039;&#039; و &#039;&#039;&#039;Nene&#039;&#039;&#039; شد. اگرچه عمر تولید این موتور کوتاه بود، اما تاثیر آن بر صنعت هوانوردی جهان غیر قابل انکار است.[[پرونده:موتور جت رولزرویس ولند.jpg|alt=موتور جت رولز-رویس ولند نصب‌شده روی گلاستر متئور - نمای سه‌چهارم جلو|بندانگشتی|عکس موتور جت رولز رویس ولند که قلب تپنده جنگنده متئور بود.]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تاریخچه توسعه ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== از ویگ لابراتوری تا رولزرویس ===&lt;br /&gt;
دستان ولند از &#039;&#039;&#039;Power Jets Ltd&#039;&#039;&#039; آغاز می شود ، شرکت کوچکی که توسط &#039;&#039;&#039;فرانک ویتل&#039;&#039;&#039; (Sir Frank Whittle) برای تجاری سازی طرح انقلابی موتور توربوجت خود تأسیس شده بود. ویتل نخستین موتور جت عملیاتی خود به نام &#039;&#039;&#039;Power Jets W.1&#039;&#039;&#039; را در آوریل ۱۹۴۱ با موفقیت به پرواز درآورد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در سال ۱۹۴۳، شرکت رولز-رویس که تا آن زمان به موتورهای پیستونی مانند &#039;&#039;&#039;Merlin&#039;&#039;&#039; و &#039;&#039;&#039;Griffon&#039;&#039;&#039; شهرت داشت، وارد همکاری با Power Jets شد. رولز-رویس نسخه بهبودیافته W.2 را با نام &#039;&#039;&#039;Rolls-Royce Welland&#039;&#039;&#039; (برگرفته از نام رودخانه‌ای در انگلستان، مطابق سنت نام‌گذاری رولز-رویس) به تولید انبوه رساند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بر اساس سنت رولز-رویس در نام‌گذاری موتورهای جت به نام رودخانه‌ها (مانند Derwent, Avon, Trent, Spey)، موتور W.2B به &#039;&#039;&#039;Welland&#039;&#039;&#039; تغییر نام داد. این نام از رودخانه ولن[[wikipedia:River_Welland|River Welland]]&amp;lt;nowiki/&amp;gt;در شرق انگلستان گرفته شده بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== نخستین پرواز و تولید ===&lt;br /&gt;
نخستین موتور های ولند در &#039;&#039;&#039;ژوئن ۱۹۴۳&#039;&#039;&#039; روی [[گلستر می‌تور (Gloster Meteor) — نخستین جت جنگنده بریتانیا و متفقین در جنگ جهانی دوم|Gloster Meteor]] نصب شدند و نخستین پرواز می تور با موتور ولند در همین ماه انجام شد. تولید انبوه از &#039;&#039;&#039;اوایل ۱۹۴۴&#039;&#039;&#039; آغاز شد و تا پایان جنگ جهانی دوم ادامه یافت. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مشخصات فنی ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== نمای کلی ===&lt;br /&gt;
موتور ولک &#039;&#039;&#039;توربوجت سانتریفیوژ ساده&#039;&#039;&#039;  (Centrifugal-flow turbojet) با یک کمپرسور گریز از مرکز دو طرفه (Double-sided centrifugal compressor) بود. این طراحی اگرچه از نظر آیرودینامیکی کمتر از کمپرسور های محوری (Axial-flow) پیشرفته بود، اما مزایای مهمی از جمله سادگی ساخت، هزینه کمتر، و پایداری بالاتر در &#039;&#039;&#039;دوره های مختلف&#039;&#039;&#039; داشت.&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
!مشخصه&lt;br /&gt;
!مقدار&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|نوع&lt;br /&gt;
|توربوجت سانتریفیوژ&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|طول&lt;br /&gt;
|۲٬۵۴۰ میلی‌متر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|قطر&lt;br /&gt;
|۱٬۲۲۰ میلی‌متر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|وزن خشک&lt;br /&gt;
|۴۳۰ کیلوگرم&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|پیشرانه &lt;br /&gt;
|۷٫۱ کیلونیوتن (۱٬۶۰۰ پاوند‑نیرو)&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|مصرف سوخت ویژه(SFC)&lt;br /&gt;
|۱٫۱۴ lb/(lbf·h)&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|نسبت پیشرانه به وزن&lt;br /&gt;
|~۱٫۷:۱&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|دمای ورودی توربین&lt;br /&gt;
|~۸۷۰ درجه سانتی‌گراد&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|دور کمپرسور (حداکثر)&lt;br /&gt;
|۱۶٬۵۰۰ RPM&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== اجزای اصلی ===&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;کمپرسور سانتریفیوژ دو طرفه&#039;&#039;&#039;: قلب موتور، یک کمپرسور گریز از مرکز با یک پروانه (Impeller) دوطرفه بود که از هوا را از دو طرف مکش کرده، فشرده می کرد و به محفظه احتراق می فرستاد. این یک نوع کمپرسور ساده تر و مستحکم تر از کمپرسور های محوری بود، اما با افزایش نسبت تراکم، راندمان آن کاهش می یافت. محفظه احتراق حلقوی (Annular Combustor): ولند از یک محفظه احتراق  احتراق حلقوی با ۱۰  عدد محفظه شعله (Flame tube) از جنس فولاد ضدزنگ استفاده می کرد. سوخت (نفت سفید یا Kerosen) از طریق یک انژکتور سانتریفیوژ پاشش می شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;توربین محوری (Axial-flow Turbine):&#039;&#039;&#039; یک توربین تک مرحله ای محوری، انرژی گاز های داغ و خروجی از محفظه احتراق را به انرژی مکانیکی تبدیل می کرد تا یک کمپرسور را بچرخاند. پره های توربین از جنس آلیاژ نیمونیک 80 (Nimonic 80) ساخته شده بودند ، یک آلیاژ نیکل-کروم که رولز رویس برای تحمل دمای بالا توسعه داده بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;نازل خروجی (Exhaust Nozzle):&#039;&#039;&#039; گاز های خروجی از یک نازل همگرا (Convergent nozzle) عبور می کردند تا پیشرانش تولید شود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سیستم سوخت و روغن کاری ===&lt;br /&gt;
[[پرونده:عکس موتور جت رولزرویس ولاند.jpg|alt=نمای نزدیک از کمپرسور سانتریفیوژ دوطرفه و محفظه احتراق حلقوی موتور Welland|بندانگشتی|نمای نزدیک از کمپرسور سانتریفیوژ دوطرفه و محفظه احتراق حلقوی موتور Welland ]]&lt;br /&gt;
سیستم سوخت ولند با &#039;&#039;&#039;نفت سفید (Aviation Kerosene)&#039;&#039;&#039; کار می کرد که از یک پمپ دنده ای (Gear pump) تحت فشار به انژکتورها فرستاده می شد. سیستم روغن کاری از نوع خشک کفه &#039;&#039;&#039;(Dry sump)&#039;&#039;&#039; با یک پمپ فشار و دو پمپ بازگشت بود.&lt;br /&gt;
[[پرونده:عکس 3 از موتور جت رولز رویس ولاند.jpg|alt=توربین محوری تک مرحله‌ای و نازل خروجی موتور رولز-رویس ولند|بندانگشتی|توربین محوری تک مرحله‌ای و نازل خروجی موتور رولز-رویس ولند]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تفاوت ولند با سایر موتور های هم عصر ==&lt;br /&gt;
برای درک بهتر جایگاه ولند، مقایسه آن با موتور های جت هم عصرش مفید است:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
!سال نخستین پرواز&lt;br /&gt;
!نسبت پیشرانه به وزن&lt;br /&gt;
!وزن&lt;br /&gt;
!نوع کمپرسور&lt;br /&gt;
!پیشرانه&lt;br /&gt;
!کشور&lt;br /&gt;
!موتور&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۱۹۴۳&lt;br /&gt;
|۱٫۷:۱&lt;br /&gt;
|۴۳۰ kg&lt;br /&gt;
|سانتریفیوژ دوطرفه&lt;br /&gt;
|۷٫۱ kN&lt;br /&gt;
|بریتانیا&lt;br /&gt;
|Rolls-Royce Welland&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۱۹۴۲&lt;br /&gt;
|۱٫۲:۱&lt;br /&gt;
|۷۲۰ kg&lt;br /&gt;
|محوری (Axial)&lt;br /&gt;
|۸٫۸ kN&lt;br /&gt;
|آلمان&lt;br /&gt;
|Junkers Jumo 004&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۱۹۴۳&lt;br /&gt;
|۱٫۳:۱&lt;br /&gt;
|۶۲۴ kg&lt;br /&gt;
|محوری ۷ مرحله&lt;br /&gt;
|۷٫۸ kN&lt;br /&gt;
|آلمان&lt;br /&gt;
|BMW 003&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۱۹۴۴&lt;br /&gt;
|۱٫۹:۱&lt;br /&gt;
|۷۰۳ kg&lt;br /&gt;
|سانتریفیوژ یک‌طرفه&lt;br /&gt;
|۱۳٫۳ kN&lt;br /&gt;
|بریتانیا&lt;br /&gt;
|de Havilland Goblin&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۱۹۴۲&lt;br /&gt;
|۱٫۷:۱&lt;br /&gt;
|۴۲۰ kg&lt;br /&gt;
|سانتریفیوژ دوطرفه&lt;br /&gt;
|۷٫۱ kN&lt;br /&gt;
|بریتانیا&lt;br /&gt;
|Power Jets W.2B&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۱۹۴۳&lt;br /&gt;
|۱٫۸:۱&lt;br /&gt;
|۳۹۹ kg&lt;br /&gt;
|محوری ۵ مرحله&lt;br /&gt;
|۷٫۱ kN&lt;br /&gt;
|آمریکا&lt;br /&gt;
|Westinghouse J30&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== پیوند به بیرون ==&lt;br /&gt;
[https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B1%D9%88%D9%84%D8%B2-%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%B3_%D9%88%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%AF ویکی پدیا]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[wikipedia:Rolls-Royce_Welland|en-WikiPedia]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[https://www.quora.com/The-Rolls-Royce-Welland-and-Heinkel-HeS-8-are-relatively-similar-engines-that-both-weighed-around-850-lbs-and-targeted-1-600-lbf-of-thrust-The-HeS-8-was-for-some-reason-or-another-unable-to-achieve-this-thrust quora]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>WikiNezami</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D9%84%D8%B2%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%B3_%D9%88%D9%84%D9%86%D8%AF_(Rolls-Royce_Welland)_%E2%80%94_%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86_%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1_%D8%AC%D8%AA_%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7&amp;diff=27</id>
		<title>رولزرویس ولند (Rolls-Royce Welland) — نخستین موتور جت تجاری بریتانیا</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D9%84%D8%B2%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%B3_%D9%88%D9%84%D9%86%D8%AF_(Rolls-Royce_Welland)_%E2%80%94_%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86_%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1_%D8%AC%D8%AA_%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7&amp;diff=27"/>
		<updated>2026-05-24T08:45:19Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;WikiNezami: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;رولزرویس ولند (Rolls-Royce Welland)&#039;&#039;&#039; نخستین موتور توربوجت تولید انبوه بریتانیا و نخستین موتور جت شرکت رولزرویس است که راه برای تسلط این شرکت بر صنعت موتور های جت جهان هموار کرد. این موتور با نام اولیه &#039;&#039;&#039;Rolls-Royce B.23&#039;&#039;&#039; شناخته می شد و نیروی محرکه نخستین جت جنگنده عملیاتی متفقین یعنی [[گلستر می‌تور (Gloster Meteor) — نخستین جت جنگنده بریتانیا و متفقین در جنگ جهانی دوم|Gloster Meteor]] را تامین کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ولند با طراحی ساده و قابل اعتماد خود، استاندارد جدیدی برای موتور های توربو جت اولیه تعیین کرد و زمینه توسعه نسل های قدرتمند&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
موتور های &#039;&#039;&#039;Derwent&#039;&#039;&#039; و &#039;&#039;&#039;Nene&#039;&#039;&#039; شد. اگرچه عمر تولید این موتور کوتاه بود، اما تاثیر آن بر صنعت هوانوردی جهان غیر قابل انکار است.&lt;br /&gt;
[[پرونده:موتور جت رولزرویس ولند.jpg|جایگزین=عکس 1 موتور جت رولز رویس ولند که قلب تپنده جنگنده متئور بود.|بندانگشتی|عکس 1 موتور جت رولز رویس ولند که قلب تپنده جنگنده متئور بود.]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تاریچه توسعه ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== از ویگ لابراتوری تا رولزرویس ===&lt;br /&gt;
دستان ولند از &#039;&#039;&#039;Power Jets Ltd&#039;&#039;&#039; آغاز می شود ، شرکت کوچکی که توسط &#039;&#039;&#039;فرانک ویتل&#039;&#039;&#039; (Sir Frank Whittle) برای تجاری سازی طرح انقلابی موتور توربوجت خود تأسیس شده بود. ویتل نخستین موتور جت عملیاتی خود به نام &#039;&#039;&#039;Power Jets W.1&#039;&#039;&#039; را در آوریل ۱۹۴۱ با موفقیت به پرواز درآورد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در سال ۱۹۴۳، شرکت رولز-رویس که تا آن زمان به موتورهای پیستونی مانند &#039;&#039;&#039;Merlin&#039;&#039;&#039; و &#039;&#039;&#039;Griffon&#039;&#039;&#039; شهرت داشت، وارد همکاری با Power Jets شد. رولز-رویس نسخه بهبودیافته W.2 را با نام &#039;&#039;&#039;Rolls-Royce Welland&#039;&#039;&#039; (برگرفته از نام رودخانه‌ای در انگلستان، مطابق سنت نام‌گذاری رولز-رویس) به تولید انبوه رساند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بر اساس سنت رولز-رویس در نام‌گذاری موتورهای جت به نام رودخانه‌ها (مانند Derwent, Avon, Trent, Spey)، موتور W.2B به &#039;&#039;&#039;Welland&#039;&#039;&#039; تغییر نام داد. این نام از رودخانه ولن[[wikipedia:River_Welland|River Welland]]&amp;lt;nowiki/&amp;gt;در شرق انگلستان گرفته شده بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== نخستین پرواز و تولید ===&lt;br /&gt;
نخستین موتور های ولند در &#039;&#039;&#039;ژوئن ۱۹۴۳&#039;&#039;&#039; روی &#039;&#039;&#039;Gloster Meteor&#039;&#039;&#039; نصب شدند و نخستین پرواز می تور با موتور ولند در همین ماه انجام شد. تولید انبوه از &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;اوایل ۱۹۴۴&#039;&#039;&#039; آغاز شد و تا پایان جنگ جهانی دوم ادامه یافت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مشخصات فنی ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== نمای کلی ===&lt;br /&gt;
موتور ولک &#039;&#039;&#039;توربوجت سانتریفیوژ ساده&#039;&#039;&#039;  (Centrifugal-flow turbojet) با یک کمپرسور گریز از مرکز دو طرفه (Double-sided centrifugal compressor) بود. این طراحی اگرچه از نظر آیرودینامیکی کمتر از کمپرسور های محوری (Axial-flow) پیشرفته بود، اما مزایای مهمی از جمله سادگی ساخت، هزینه کمتر، و پایداری بالاتر در &#039;&#039;&#039;دوره های مختلف&#039;&#039;&#039; داشت.&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
!مشخصه&lt;br /&gt;
!مقدار&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|نوع&lt;br /&gt;
|توربوجت سانتریفیوژ&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|طول&lt;br /&gt;
|۲٬۵۴۰ میلی‌متر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|قطر&lt;br /&gt;
|۱٬۲۲۰ میلی‌متر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|وزن خشک&lt;br /&gt;
|۴۳۰ کیلوگرم&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|پیشرانه &lt;br /&gt;
|۷٫۱ کیلونیوتن (۱٬۶۰۰ پاوند‑نیرو)&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|مصرف سوخت ویژه(SFC)&lt;br /&gt;
|۱٫۱۴ lb/(lbf·h)&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|نسبت پیشرانه به وزن&lt;br /&gt;
|~۱٫۷:۱&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|دمای ورودی توربین&lt;br /&gt;
|~۸۷۰ درجه سانتی‌گراد&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|دور کمپرسور (حداکثر)&lt;br /&gt;
|۱۶٬۵۰۰ RPM&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== اجزای اصلی ===&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;کمپرسور سانتریفیوژ دو طرفه&#039;&#039;&#039;: قلب موتور، یک کمپرسور گریز از مرکز با یک پروانه (Impeller) دوطرفه بود که از هوا را از دو طرف مکش کرده، فشرده می کرد و به محفظه احتراق می فرستاد. این یک نوع کمپرسور ساده تر و مستحکم تر از کمپرسور های محوری بود، اما با افزایش نسبت تراکم، راندمان آن کاهش می یافت. محفظه احتراق حلقوی (Annular Combustor): ولند از یک محفظه احتراق  احتراق حلقوی با ۱۰  عدد محفظه شعله (Flame tube) از جنس فولاد ضدزنگ استفاده می کرد. سوخت (نفت سفید یا Kerosen) از طریق یک انژکتور سانتریفیوژ پاشش می شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;توربین محوری (Axial-flow Turbine):&#039;&#039;&#039; یک توربین تک مرحله ای محوری، انرژی گاز های داغ و خروجی از محفظه احتراق را به انرژی مکانیکی تبدیل می کرد تا یک کمپرسور را بچرخاند. پره های توربین از جنس آلیاژ نیمونیک 80 (Nimonic 80) ساخته شده بودند ، یک آلیاژ نیکل-کروم که رولز رویس برای تحمل دمای بالا توسعه داده بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;نازل خروجی (Exhaust Nozzle):&#039;&#039;&#039; گاز های خروجی از یک نازل همگرا (Convergent nozzle) عبور می کردند تا پیشرانش تولید شود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سیستم سوخت و روغن کاری ===&lt;br /&gt;
[[پرونده:عکس موتور جت رولزرویس ولاند.jpg|جایگزین=عکس موتور جت رولزرویس ولاند ، از نمای نزدیک|بندانگشتی|عکس شماره 2 موتور جت رولزرویس ولاند ]]&lt;br /&gt;
سیستم سوخت ولند با &#039;&#039;&#039;نفت سفید (Aviation Kerosene)&#039;&#039;&#039; کار می کرد که از یک پمپ دنده ای (Gear pump) تحت فشار به انژکتورها فرستاده می شد.        سیستم روغن کاری از نوع خشک کفه &#039;&#039;&#039;(Dry sump)&#039;&#039;&#039; با یک پمپ فشار و دو پمپ بازگشت بود.&lt;br /&gt;
[[پرونده:عکس 3 از موتور جت رولز رویس ولاند.jpg|جایگزین=موتور جت رولز رویس ولاند|بندانگشتی|عکس دیگری از موتور جت رولز رویس ولاند]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تفاوت ولند با سایر موتور های هم عصر ==&lt;br /&gt;
برای درک بهتر جایگاه ولند، مقایسه آن با موتور های جت هم عصرش مفید است:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
!سال نخستین پرواز&lt;br /&gt;
!نسبت پیشرانه به وزن&lt;br /&gt;
!وزن&lt;br /&gt;
!نوع کمپرسور&lt;br /&gt;
!پیشرانه&lt;br /&gt;
!کشور&lt;br /&gt;
!موتور&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۱۹۴۳&lt;br /&gt;
|۱٫۷:۱&lt;br /&gt;
|۴۳۰ kg&lt;br /&gt;
|سانتریفیوژ دوطرفه&lt;br /&gt;
|۷٫۱ kN&lt;br /&gt;
|بریتانیا&lt;br /&gt;
|Rolls-Royce Welland&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۱۹۴۲&lt;br /&gt;
|۱٫۲:۱&lt;br /&gt;
|۷۲۰ kg&lt;br /&gt;
|محوری (Axial)&lt;br /&gt;
|۸٫۸ kN&lt;br /&gt;
|آلمان&lt;br /&gt;
|Junkers Jumo 004&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۱۹۴۳&lt;br /&gt;
|۱٫۳:۱&lt;br /&gt;
|۶۲۴ kg&lt;br /&gt;
|محوری ۷ مرحله&lt;br /&gt;
|۷٫۸ kN&lt;br /&gt;
|آلمان&lt;br /&gt;
|BMW 003&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۱۹۴۴&lt;br /&gt;
|۱٫۹:۱&lt;br /&gt;
|۷۰۳ kg&lt;br /&gt;
|سانتریفیوژ یک‌طرفه&lt;br /&gt;
|۱۳٫۳ kN&lt;br /&gt;
|بریتانیا&lt;br /&gt;
|de Havilland Goblin&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۱۹۴۲&lt;br /&gt;
|۱٫۷:۱&lt;br /&gt;
|۴۲۰ kg&lt;br /&gt;
|سانتریفیوژ دوطرفه&lt;br /&gt;
|۷٫۱ kN&lt;br /&gt;
|بریتانیا&lt;br /&gt;
|Power Jets W.2B&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۱۹۴۳&lt;br /&gt;
|۱٫۸:۱&lt;br /&gt;
|۳۹۹ kg&lt;br /&gt;
|محوری ۵ مرحله&lt;br /&gt;
|۷٫۱ kN&lt;br /&gt;
|آمریکا&lt;br /&gt;
|Westinghouse J30&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== پیوند به بیرون ==&lt;br /&gt;
[https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B1%D9%88%D9%84%D8%B2-%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%B3_%D9%88%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%AF ویکی پدیا]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[wikipedia:Rolls-Royce_Welland|en-WikiPedia]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[https://www.quora.com/The-Rolls-Royce-Welland-and-Heinkel-HeS-8-are-relatively-similar-engines-that-both-weighed-around-850-lbs-and-targeted-1-600-lbf-of-thrust-The-HeS-8-was-for-some-reason-or-another-unable-to-achieve-this-thrust quora]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>WikiNezami</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%DA%A9%D8%B3_3_%D8%A7%D8%B2_%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1_%D8%AC%D8%AA_%D8%B1%D9%88%D9%84%D8%B2_%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%B3_%D9%88%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%AF.jpg&amp;diff=26</id>
		<title>پرونده:عکس 3 از موتور جت رولز رویس ولاند.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%DA%A9%D8%B3_3_%D8%A7%D8%B2_%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1_%D8%AC%D8%AA_%D8%B1%D9%88%D9%84%D8%B2_%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%B3_%D9%88%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%AF.jpg&amp;diff=26"/>
		<updated>2026-05-24T08:43:47Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;WikiNezami: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;عکس دیگری از موتور جت رولز رویس ولاند&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>WikiNezami</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%DA%A9%D8%B3_%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1_%D8%AC%D8%AA_%D8%B1%D9%88%D9%84%D8%B2%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%B3_%D9%88%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%AF.jpg&amp;diff=25</id>
		<title>پرونده:عکس موتور جت رولزرویس ولاند.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%DA%A9%D8%B3_%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1_%D8%AC%D8%AA_%D8%B1%D9%88%D9%84%D8%B2%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%B3_%D9%88%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%AF.jpg&amp;diff=25"/>
		<updated>2026-05-24T08:41:23Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;WikiNezami: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;عکس موتور جت رولزرویس ولاند&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>WikiNezami</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D9%84%D8%B2%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%B3_%D9%88%D9%84%D9%86%D8%AF_(Rolls-Royce_Welland)_%E2%80%94_%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86_%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1_%D8%AC%D8%AA_%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7&amp;diff=24</id>
		<title>رولزرویس ولند (Rolls-Royce Welland) — نخستین موتور جت تجاری بریتانیا</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D9%84%D8%B2%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%B3_%D9%88%D9%84%D9%86%D8%AF_(Rolls-Royce_Welland)_%E2%80%94_%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86_%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1_%D8%AC%D8%AA_%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7&amp;diff=24"/>
		<updated>2026-05-23T20:52:21Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;WikiNezami: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;رولزرویس ولند (Rolls-Royce Welland)&#039;&#039;&#039; نخستین موتور توربوجت تولید انبوه بریتانیا و نخستین موتور جت شرکت رولزرویس است که راه برای تسلط این شرکت بر صنعت موتور های جت جهان هموار کرد. این موتور با نام اولیه &#039;&#039;&#039;Rolls-Royce B.23&#039;&#039;&#039; شناخته می شد و نیروی محرکه نخستین جت جنگنده عملیاتی متفقین یعنی [[گلستر می‌تور (Gloster Meteor) — نخستین جت جنگنده بریتانیا و متفقین در جنگ جهانی دوم|Gloster Meteor]] را تامین کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ولند با طراحی ساده و قابل اعتماد خود، استاندارد جدیدی برای موتور های توربو جت اولیه تعیین کرد و زمینه توسعه نسل های قدرتمند&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
موتور های &#039;&#039;&#039;Derwent&#039;&#039;&#039; و &#039;&#039;&#039;Nene&#039;&#039;&#039; شد. اگرچه عمر تولید این موتور کوتاه بود، اما تاثیر آن بر صنعت هوانوردی جهان غیر قابل انکار است.&lt;br /&gt;
[[پرونده:موتور جت رولزرویس ولند.jpg|جایگزین=عکس 1 موتور جت رولز رویس ولند که قلب تپنده جنگنده متئور بود.|بندانگشتی|عکس 1 موتور جت رولز رویس ولند که قلب تپنده جنگنده متئور بود.]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تاریچه توسعه ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== از ویگ لابراتوری تا رولزرویس ===&lt;br /&gt;
دستان ولند از &#039;&#039;&#039;Power Jets Ltd&#039;&#039;&#039; آغاز می شود ، شرکت کوچکی که توسط &#039;&#039;&#039;فرانک ویتل&#039;&#039;&#039; (Sir Frank Whittle) برای تجاری سازی طرح انقلابی موتور توربوجت خود تأسیس شده بود. ویتل نخستین موتور جت عملیاتی خود به نام &#039;&#039;&#039;Power Jets W.1&#039;&#039;&#039; را در آوریل ۱۹۴۱ با موفقیت به پرواز درآورد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در سال ۱۹۴۳، شرکت رولز-رویس که تا آن زمان به موتورهای پیستونی مانند &#039;&#039;&#039;Merlin&#039;&#039;&#039; و &#039;&#039;&#039;Griffon&#039;&#039;&#039; شهرت داشت، وارد همکاری با Power Jets شد. رولز-رویس نسخه بهبودیافته W.2 را با نام &#039;&#039;&#039;Rolls-Royce Welland&#039;&#039;&#039; (برگرفته از نام رودخانه‌ای در انگلستان، مطابق سنت نام‌گذاری رولز-رویس) به تولید انبوه رساند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بر اساس سنت رولز-رویس در نام‌گذاری موتورهای جت به نام رودخانه‌ها (مانند Derwent, Avon, Trent, Spey)، موتور W.2B به &#039;&#039;&#039;Welland&#039;&#039;&#039; تغییر نام داد. این نام از رودخانه ولن[[wikipedia:River_Welland|River Welland]]&amp;lt;nowiki/&amp;gt;در شرق انگلستان گرفته شده بود. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== نخستین پرواز و تولید ===&lt;br /&gt;
نخستین موتور های ولند در &#039;&#039;&#039;ژوئن ۱۹۴۳&#039;&#039;&#039; روی &#039;&#039;&#039;Gloster Meteor&#039;&#039;&#039; نصب شدند و نخستین پرواز می تور با موتور ولند در همین ماه انجام شد. تولید انبوه از &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;اوایل ۱۹۴۴&#039;&#039;&#039; آغاز شد و تا پایان جنگ جهانی دوم ادامه یافت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مشخصات فنی ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== نمای کلی ===&lt;br /&gt;
موتور ولک &#039;&#039;&#039;توربوجت سانتریفیوژ ساده&#039;&#039;&#039;  (Centrifugal-flow turbojet) با یک کمپرسور گریز از مرکز دو طرفه (Double-sided centrifugal compressor) بود. این طراحی اگرچه از نظر آیرودینامیکی کمتر از کمپرسور های محوری (Axial-flow) پیشرفته بود، اما مزایای مهمی از جمله سادگی ساخت، هزینه کمتر، و پایداری بالاتر در &#039;&#039;&#039;دوره های مختلف&#039;&#039;&#039; داشت.&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
!مشخصه&lt;br /&gt;
!مقدار&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|نوع&lt;br /&gt;
|توربوجت سانتریفیوژ&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|طول&lt;br /&gt;
|۲٬۵۴۰ میلی‌متر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|قطر&lt;br /&gt;
|۱٬۲۲۰ میلی‌متر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|وزن خشک&lt;br /&gt;
|۴۳۰ کیلوگرم&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|پیشرانه &lt;br /&gt;
|۷٫۱ کیلونیوتن (۱٬۶۰۰ پاوند‑نیرو)&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|مصرف سوخت ویژه(SFC)&lt;br /&gt;
|۱٫۱۴ lb/(lbf·h)&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|نسبت پیشرانه به وزن&lt;br /&gt;
|~۱٫۷:۱&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|دمای ورودی توربین&lt;br /&gt;
|~۸۷۰ درجه سانتی‌گراد&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|دور کمپرسور (حداکثر)&lt;br /&gt;
|۱۶٬۵۰۰ RPM&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== اجزای اصلی ===&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;کمپرسور سانتریفیوژ دو طرفه&#039;&#039;&#039;: قلب موتور، یک کمپرسور گریز از مرکز با یک پروانه (Impeller) دوطرفه بود که از هوا را از دو طرف مکش کرده، فشرده می کرد و به محفظه احتراق می فرستاد. این یک نوع کمپرسور ساده تر و مستحکم تر از کمپرسور های محوری بود، اما با افزایش نسبت تراکم، راندمان آن کاهش می یافت. محفظه احتراق حلقوی (Annular Combustor): ولند از یک محفظه احتراق  احتراق حلقوی با ۱۰  عدد محفظه شعله (Flame tube) از جنس فولاد ضدزنگ استفاده می کرد. سوخت (نفت سفید یا Kerosen) از طریق یک انژکتور سانتریفیوژ پاشش می شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;توربین محوری (Axial-flow Turbine):&#039;&#039;&#039; یک توربین تک مرحله ای محوری، انرژی گاز های داغ و خروجی از محفظه احتراق را به انرژی مکانیکی تبدیل می کرد تا یک کمپرسور را بچرخاند. پره های توربین از جنس آلیاژ نیمونیک 80 (Nimonic 80) ساخته شده بودند ، یک آلیاژ نیکل-کروم که رولز رویس برای تحمل دمای بالا توسعه داده بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;نازل خروجی (Exhaust Nozzle):&#039;&#039;&#039; گاز های خروجی از یک نازل همگرا (Convergent nozzle) عبور می کردند تا پیشرانش تولید شود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سیستم سوخت و روغن کاری ===&lt;br /&gt;
سیستم سوخت ولند با &#039;&#039;&#039;نفت سفید (Aviation Kerosene)&#039;&#039;&#039; کار می کرد که از یک پمپ دنده ای (Gear pump) تحت فشار به انژکتورها فرستاده می شد.        سیستم روغن کاری از نوع خشک کفه &#039;&#039;&#039;(Dry sump)&#039;&#039;&#039; با یک پمپ فشار و دو پمپ بازگشت بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تفاوت ولند با سایر موتور های هم عصر ==&lt;br /&gt;
برای درک بهتر جایگاه ولند، مقایسه آن با موتور های جت هم عصرش مفید است:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
!سال نخستین پرواز&lt;br /&gt;
!نسبت پیشرانه به وزن&lt;br /&gt;
!وزن&lt;br /&gt;
!نوع کمپرسور&lt;br /&gt;
!پیشرانه&lt;br /&gt;
!کشور&lt;br /&gt;
!موتور&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|1943&lt;br /&gt;
|۱٫۷:۱&lt;br /&gt;
|۴۳۰ kg&lt;br /&gt;
|سانتریفیوژ دوطرفه&lt;br /&gt;
|۷٫۱ kN&lt;br /&gt;
|بریتانیا&lt;br /&gt;
|Rolls-Royce Welland&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۱۹۴۲&lt;br /&gt;
|۱٫۲:۱&lt;br /&gt;
|۷۲۰ kg&lt;br /&gt;
|محوری (Axial)&lt;br /&gt;
|۸٫۸ kN&lt;br /&gt;
|آلمان&lt;br /&gt;
|Junkers Jumo 004&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۱۹۴۳&lt;br /&gt;
|۱٫۳:۱&lt;br /&gt;
|۶۲۴ kg&lt;br /&gt;
|محوری ۷ مرحله&lt;br /&gt;
|۷٫۸ kN&lt;br /&gt;
|آلمان&lt;br /&gt;
|BMW 003&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۱۹۴۴&lt;br /&gt;
|۱٫۹:۱&lt;br /&gt;
|۷۰۳ kg&lt;br /&gt;
|سانتریفیوژ یک‌طرفه&lt;br /&gt;
|۱۳٫۳ kN&lt;br /&gt;
|بریتانیا&lt;br /&gt;
|de Havilland Goblin&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۱۹۴۲&lt;br /&gt;
|۱٫۷:۱&lt;br /&gt;
|۴۲۰ kg&lt;br /&gt;
|سانتریفیوژ دوطرفه&lt;br /&gt;
|۷٫۱ kN&lt;br /&gt;
|بریتانیا&lt;br /&gt;
|Power Jets W.2B&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۱۹۴۳&lt;br /&gt;
|۱٫۸:۱&lt;br /&gt;
|۳۹۹ kg&lt;br /&gt;
|محوری ۵ مرحله&lt;br /&gt;
|۷٫۱ kN&lt;br /&gt;
|آمریکا&lt;br /&gt;
|Westinghouse J30&lt;br /&gt;
|}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>WikiNezami</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D9%84%D8%B2%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%B3_%D9%88%D9%84%D9%86%D8%AF_(Rolls-Royce_Welland)_%E2%80%94_%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86_%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1_%D8%AC%D8%AA_%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7&amp;diff=23</id>
		<title>رولزرویس ولند (Rolls-Royce Welland) — نخستین موتور جت تجاری بریتانیا</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D9%84%D8%B2%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%B3_%D9%88%D9%84%D9%86%D8%AF_(Rolls-Royce_Welland)_%E2%80%94_%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86_%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1_%D8%AC%D8%AA_%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7&amp;diff=23"/>
		<updated>2026-05-23T20:43:53Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;WikiNezami: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;رولزرویس ولند (Rolls-Royce Welland) نخستین موتور توربوجت تولید انبوه بریتانیا و نخستین موتور جت شرکت رولزرویس است که راه برای تسلط این شرکت بر صنعت موتور های جت جهان هموار کرد. این موتور با نام اولیه Rolls-Royce B.23 شناخته می شد و نیروی محرکه نخستین جت جنگنده عملیاتی متفقین یعنی [[گلستر می‌تور (Gloster Meteor) — نخستین جت جنگنده بریتانیا و متفقین در جنگ جهانی دوم|Gloster Meteor]] را تامین کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ولند با طراحی ساده و قابل اعتماد خود، استاندارد جدیدی برای موتور های توربو جت اولیه تعیین کرد و زمینه توسعه نسل های قدرتمند&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
موتور های Derwent و Nene شد. اگرچه عمر تولید این موتور کوتاه بود، اما تاثیر آن بر صنعت هوانوردی جهان غیر قابل انکار است.&lt;br /&gt;
[[پرونده:موتور جت رولزرویس ولند.jpg|جایگزین=عکس 1 موتور جت رولز رویس ولند که قلب تپنده جنگنده متئور بود.|بندانگشتی|عکس 1 موتور جت رولز رویس ولند که قلب تپنده جنگنده متئور بود.]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تاریچه توسعه ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== از ویگ لابراتوری تا رولزرویس ===&lt;br /&gt;
دستان ولند از Power Jets Ltd آغاز می شود ، شرکت کوچکی که توسط فرانک ویتل (Sir Frank Whittle) برای تجاری سازی طرح انقلابی موتور توربوجت خود تأسیس شده بود. ویتل نخستین موتور جت عملیاتی خود به نام Power Jets W.1 را در آوریل ۱۹۴۱ با موفقیت به پرواز درآورد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در سال 1943، با افزایش فشار جنگ و نیاز به تولید انبوه موتور های جت، وزارت هوانوردی بریتانیا قراردادی با شرکت Rolls-Royce برای تولید نسخه بهبود یافته موتور W.2B امضا کرد. این موتور که توسط تیم ویتل طراحی شده بود، با نام Rolls-Royce B.23 وارد خط تولید شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بر اساس سنت رولز-رویس در نام‌گذاری موتورهای جت به نام رودخانه‌ها (مانند Derwent, Avon, Trent, Spey)، موتور W.2B به Welland تغییر نام داد. این نام از رودخانه ولن[[wikipedia:River_Welland|River Welland]]&amp;lt;nowiki/&amp;gt;در شرق انگلستان گرفته شده بود. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== نخستین پرواز و تولید ===&lt;br /&gt;
نخستین موتور های ولند در ژوئن 1943 روی Gloster Meteor نصب شدند و نخستین پرواز می تور با موتور ولند در همین ماه انجام شد. تولید انبوه از اوایل 1944 آغاز شد و تا پایان جنگ جهانی دوم ادامه یافت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مشخصات فنی ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== نمای کلی ===&lt;br /&gt;
موتور ولک توربوجت سانتریفیوژ ساده  (Centrifugal-flow turbojet) با یک کمپرسور گریز از مرکز دو طرفه (Double-sided centrifugal compressor) بود. این طراحی اگرچه از نظر آیرودینامیکی کمتر از کمپرسور های محوری (Axial-flow) پیشرفته بود، اما مزایای مهمی از جمله سادگی ساخت، هزینه کمتر، و پایداری بالاتر در دوره های مختلف داشت.&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
!مشخصه&lt;br /&gt;
!مقدار&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|نوع&lt;br /&gt;
|توربوجت سانتریفیوژ&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|طول&lt;br /&gt;
|۲٬۵۴۰ میلی‌متر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|قطر&lt;br /&gt;
|۱٬۲۲۰ میلی‌متر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|وزن خشک&lt;br /&gt;
|۴۳۰ کیلوگرم&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|پیشرانه &lt;br /&gt;
|۷٫۱ کیلونیوتن (۱٬۶۰۰ پاوند‑نیرو)&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|مصرف سوخت ویژه(SFC)&lt;br /&gt;
|۱٫۱۴ lb/(lbf·h)&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|نسبت پیشرانه به وزن&lt;br /&gt;
|~۱٫۷:۱&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|دمای ورودی توربین&lt;br /&gt;
|~۸۷۰ درجه سانتی‌گراد&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|دور کمپرسور (حداکثر)&lt;br /&gt;
|۱۶٬۵۰۰ RPM&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== اجزای اصلی ===&lt;br /&gt;
کمپرسور سانتریفیوژ دو طرفه: قلب موتور، یک کمپرسور گریز از مرکز با یک پروانه (Impeller) دوطرفه بود که از هوا را از دو طرف مکش کرده، فشرده می کرد و به محفظه احتراق می فرستاد. این یک نوع کمپرسور ساده تر و مستحکم تر از کمپرسور های محوری بود، اما با افزایش نسبت تراکم، راندمان آن کاهش می یافت. محفظه احتراق حلقوی (Annular Combustor): ولند از یک محفظه احتراق  احتراق حلقوی با 10 عدد محفظه شعله (Flame tube) از جنس فولاد ضدزنگ استفاده می کرد. سوخت (نفت سفید یا Kerosen) از طریق یک انژکتور سانتریفیوژ پاشش می شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
توربین محوری (Axial-flow Turbine): یک توربین تک مرحله ای محوری، انرژی گاز های داغ و خروجی از محفظه احتراق را به انرژی مکانیکی تبدیل می کرد تا یک کمپرسور را بچرخاند. پره های توربین از جنس آلیاژ نیمونیک 80 (Nimonic 80) ساخته شده بودند ، یک آلیاژ نیکل-کروم که رولز رویس برای تحمل دمای بالا توسعه داده بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
نازل خروجی (Exhaust Nozzle): گاز های خروجی از یک نازل همگرا (Convergent nozzle) عبور می کردند تا پیشرانش تولید شود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سیستم سوخت و روغن کاری ===&lt;br /&gt;
سیستم سوخت ولند با نفت سفید (Aviation Kerosene) کار می کرد که از یک پمپ دنده ای (Gear pump) تحت فشار به انژکتورها فرستاده می شد.        سیستم روغن کاری از نوع خشک کفه (Dry sump) با یک پمپ فشار و دو پمپ بازگشت بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تفاوت ولند با سایر موتور های هم عصر ==&lt;br /&gt;
برای درک بهتر جایگاه ولند، مقایسه آن با موتور های جت هم عصرش مفید است:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
!سال نخستین پرواز&lt;br /&gt;
!نسبت پیشرانه به وزن&lt;br /&gt;
!وزن&lt;br /&gt;
!نوع کمپرسور&lt;br /&gt;
!پیشرانه&lt;br /&gt;
!کشور&lt;br /&gt;
!موتور&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|1943&lt;br /&gt;
|۱٫۷:۱&lt;br /&gt;
|۴۳۰ kg&lt;br /&gt;
|سانتریفیوژ دوطرفه&lt;br /&gt;
|۷٫۱ kN&lt;br /&gt;
|بریتانیا&lt;br /&gt;
|Rolls-Royce Welland&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۱۹۴۲&lt;br /&gt;
|۱٫۲:۱&lt;br /&gt;
|۷۲۰ kg&lt;br /&gt;
|محوری (Axial)&lt;br /&gt;
|۸٫۸ kN&lt;br /&gt;
|آلمان&lt;br /&gt;
|Junkers Jumo 004&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۱۹۴۳&lt;br /&gt;
|۱٫۳:۱&lt;br /&gt;
|۶۲۴ kg&lt;br /&gt;
|محوری ۷ مرحله&lt;br /&gt;
|۷٫۸ kN&lt;br /&gt;
|آلمان&lt;br /&gt;
|BMW 003&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۱۹۴۴&lt;br /&gt;
|۱٫۹:۱&lt;br /&gt;
|۷۰۳ kg&lt;br /&gt;
|سانتریفیوژ یک‌طرفه&lt;br /&gt;
|۱۳٫۳ kN&lt;br /&gt;
|بریتانیا&lt;br /&gt;
|de Havilland Goblin&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۱۹۴۲&lt;br /&gt;
|۱٫۷:۱&lt;br /&gt;
|۴۲۰ kg&lt;br /&gt;
|سانتریفیوژ دوطرفه&lt;br /&gt;
|۷٫۱ kN&lt;br /&gt;
|بریتانیا&lt;br /&gt;
|Power Jets W.2B&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۱۹۴۳&lt;br /&gt;
|۱٫۸:۱&lt;br /&gt;
|۳۹۹ kg&lt;br /&gt;
|محوری ۵ مرحله&lt;br /&gt;
|۷٫۱ kN&lt;br /&gt;
|آمریکا&lt;br /&gt;
|Westinghouse J30&lt;br /&gt;
|}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>WikiNezami</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1_%D8%AC%D8%AA_%D8%B1%D9%88%D9%84%D8%B2%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%B3_%D9%88%D9%84%D9%86%D8%AF.jpg&amp;diff=22</id>
		<title>پرونده:موتور جت رولزرویس ولند.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1_%D8%AC%D8%AA_%D8%B1%D9%88%D9%84%D8%B2%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%B3_%D9%88%D9%84%D9%86%D8%AF.jpg&amp;diff=22"/>
		<updated>2026-05-23T20:42:08Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;WikiNezami: WikiNezami نسخه‌ای تازه از پرونده:موتور جت رولزرویس ولند.jpg را بارگذاری کرد&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt; موتور جت رولزرویس ولند اولین موتور جت تجاری بریتانیا قلب تپنده میتئور&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>WikiNezami</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1_%D8%AC%D8%AA_%D8%B1%D9%88%D9%84%D8%B2%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%B3_%D9%88%D9%84%D9%86%D8%AF.jpg&amp;diff=20</id>
		<title>پرونده:موتور جت رولزرویس ولند.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1_%D8%AC%D8%AA_%D8%B1%D9%88%D9%84%D8%B2%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%B3_%D9%88%D9%84%D9%86%D8%AF.jpg&amp;diff=20"/>
		<updated>2026-05-23T20:25:55Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;WikiNezami: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt; موتور جت رولزرویس ولند اولین موتور جت تجاری بریتانیا قلب تپنده میتئور&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>WikiNezami</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D9%84%D8%B2%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%B3_%D9%88%D9%84%D9%86%D8%AF_(Rolls-Royce_Welland)_%E2%80%94_%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86_%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1_%D8%AC%D8%AA_%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7&amp;diff=19</id>
		<title>رولزرویس ولند (Rolls-Royce Welland) — نخستین موتور جت تجاری بریتانیا</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D9%84%D8%B2%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%B3_%D9%88%D9%84%D9%86%D8%AF_(Rolls-Royce_Welland)_%E2%80%94_%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86_%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1_%D8%AC%D8%AA_%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7&amp;diff=19"/>
		<updated>2026-05-23T19:13:56Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;WikiNezami: ...&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;رولزرویس ولند (Rolls-Royce Welland) نخستین موتور توربوجت تولید انبوه بریتانیا و نخستین موتور جت شرکت رولزرویس است که راه برای تسلط این شرکت بر صنعت موتور های جت جهان هموار کرد. این موتور با نام اولیه Rolls-Royce B.23 شناخته می شد و نیروی محرکه نخستین جت جنگنده عملیاتی متفقین یعنی [[گلستر می‌تور (Gloster Meteor) — نخستین جت جنگنده بریتانیا و متفقین در جنگ جهانی دوم|Gloster Meteor]] را تامین کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ولند با طراحی ساده و قابل اعتماد خود، استاندارد جدیدی برای موتور های توربو جت اولیه تعیین کرد و زمینه توسعه نسل های قدرتمند&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
موتور های Derwent و Nene شد. اگرچه عمر تولید این موتور کوتاه بود، اما تاثیر آن بر صنعت هوانوردی جهان غیر قابل انکار است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تاریچه توسعه ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== از ویگ لابراتوری تا رولزرویس ===&lt;br /&gt;
دستان ولند از Power Jets Ltd آغاز می شود ، شرکت کوچکی که توسط فرانک ویتل (Sir Frank Whittle) برای تجاری سازی طرح انقلابی موتور توربوجت خود تأسیس شده بود. ویتل نخستین موتور جت عملیاتی خود به نام Power Jets W.1 را در آوریل ۱۹۴۱ با موفقیت به پرواز درآورد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در سال 1943، با افزایش فشار جنگ و نیاز به تولید انبوه موتور های جت، وزارت هوانوردی بریتانیا قراردادی با شرکت Rolls-Royce برای تولید نسخه بهبود یافته موتور W.2B امضا کرد. این موتور که توسط تیم ویتل طراحی شده بود، با نام Rolls-Royce B.23 وارد خط تولید شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
رولزرویس در کارخانه بارنولدزویک (Barnoldswick)، لانکاشایر، خط تولید این موتور را راه اندازی کرد. نام Welland از روی رودخانه [[wikipedia:River_Welland|River Welland]]&amp;lt;nowiki/&amp;gt;در شرق انگلستان انتخاب شد ، سنتی که رولزرویس بعد ها برای نام گذاری موتور های جت خود از نام رودخانه ها استفاده کرد &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
(Derwent, Avon, Trent, Conway).&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>WikiNezami</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%DA%AF%D9%84%D8%B3%D8%AA%D8%B1_%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%AA%D9%88%D8%B1_(Gloster_Meteor)_%E2%80%94_%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86_%D8%AC%D8%AA_%D8%AC%D9%86%DA%AF%D9%86%D8%AF%D9%87_%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7_%D9%88_%D9%85%D8%AA%D9%81%D9%82%DB%8C%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%D8%AC%D9%86%DA%AF_%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D8%AF%D9%88%D9%85&amp;diff=18</id>
		<title>گلستر می‌تور (Gloster Meteor) — نخستین جت جنگنده بریتانیا و متفقین در جنگ جهانی دوم</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%DA%AF%D9%84%D8%B3%D8%AA%D8%B1_%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%AA%D9%88%D8%B1_(Gloster_Meteor)_%E2%80%94_%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86_%D8%AC%D8%AA_%D8%AC%D9%86%DA%AF%D9%86%D8%AF%D9%87_%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7_%D9%88_%D9%85%D8%AA%D9%81%D9%82%DB%8C%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%D8%AC%D9%86%DA%AF_%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D8%AF%D9%88%D9%85&amp;diff=18"/>
		<updated>2026-05-22T23:17:00Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;WikiNezami: صفحه‌ای تازه حاوی «  &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;گلاستر متئور (Gloster Meteor)&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; نخستین هواپیمای جت جنگی بریتانیا و &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;اولین جت جنگنده عملیاتی نیروهای متفقین&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; در جریان جنگ جهانی دوممحسوب می‌شود. این هواپیما که توسط شرکت &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Gloster Aircraft Company&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; طراحی و ساخته شد، نقشی حیاتی در دوران گذار هوانوردی نظامی...» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;گلاستر متئور (Gloster Meteor)&#039;&#039;&#039; نخستین هواپیمای جت جنگی بریتانیا و &#039;&#039;&#039;اولین جت جنگنده عملیاتی نیروهای متفقین&#039;&#039;&#039; در جریان جنگ جهانی دوممحسوب می‌شود. این هواپیما که توسط شرکت &#039;&#039;&#039;Gloster Aircraft Company&#039;&#039;&#039; طراحی و ساخته شد، نقشی حیاتی در دوران گذار هوانوردی نظامی از موتورهای پیستونی به موتورهای جت ایفا کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این جنگنده در ابتدا با هدف مقابله با بمب‌افکن‌های بال‌دار (موشک‌های کروز) V-1 آلمان طراحی شد، اما پس از پایان جنگ، به ستون فقرات نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا (RAF) تبدیل گشت. با وجود ظهور جت‌های پیشرفته‌تر در دهه ۱۹۵۰، &#039;&#039;&#039;Gloster Meteor&#039;&#039;&#039; تا سال ۱۹۸۰ همچنان در نقش‌های متنوعی نظیر آموزشی، شناسایی و یدک‌کش هدف در خدمت نیروهای هوایی کشورهای مختلف باقی ماند.&lt;br /&gt;
[[پرونده:می تور.png|جایگزین=جنگنده میتور - جنگنده می تور در حال پرواز - نخستین جنگنده جت بریتانیایی|بندانگشتی|تصویر جنگنده متئور در حال پرواز]]&lt;br /&gt;
[[پرونده:می تور گلستر .png|جایگزین=می تئور گلستر Gloster Metror در حال پرواز ، که زیر این جنگنده مخزن سوخت است.|بندانگشتی|298x298پیکسل|تصویر جنگنده متئور گلستر ، در زیر میتوان مخزن سوخت را مشاهده کرد.]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تاریخچه توسعه ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== طراحی اولیه و پیشینه ===&lt;br /&gt;
در سال 1940، با ظهور نخستین موتور های توروجت عملیاتی توسط &#039;&#039;&#039;فرانک ویتل&#039;&#039;&#039;         &#039;&#039;&#039;(Frank Whittle)&#039;&#039;&#039;، وزارت هوانوردی بریتانیا به شرکت گلاستر ماموریت داد تا یک هواپیمای آزمایشی برای آزمایش موتور جت طراحی کند. نتیجه این پروژه &#039;&#039;&#039;Gloster E.28/39&#039;&#039;&#039; بود که در  &#039;&#039;&#039;۱۵ مه ۱۹۴۱&#039;&#039;&#039; به عنوان نخستین هواپیمای جت بریتانیا به پرواز درآمد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
موفقیت E.28/39 منجر به صدور قراداد ساخت یک جت جنگنده عملیاتی با نام            G&#039;&#039;&#039;losterF.9/40&#039;&#039;&#039; شد. وزارت هوانوردی در ۷ فوریه ۱۹۴۱  قراردادی برای 12 فروند نمونه اولیه امضا کرد. این هواپیما بعد ها به &#039;&#039;&#039;Meteor&#039;&#039;&#039; تغییر نام داد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== نخستین پرواز ===&lt;br /&gt;
نخستین پرواز متئور در &#039;&#039;&#039;۵ مارس ۱۹۴۳&#039;&#039;&#039; از فرودگاه RAF Cranwell توسط خلبان آزمایشی مایکل دایت (Michael Daunt) انجام شد. این نمونه اولیه به دلیل عدم آمادگی موتور اختصاصی ویتل به طور موقت از موتور های de Havilland Halford H.1 استفاده می کرد. نخستین پرواز با موتور اختصاصی Rolls-Royce Welland در ژوئن ۱۹۴۳ انجام شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== ورود به خدمت عملیاتی ===&lt;br /&gt;
نخستین اسکادران مجهز به متئور اسکادران RAF 616، در ژوئیه &#039;&#039;&#039;۱۹۴۴&#039;&#039;&#039; در پایگاه منستون (Manston) مستقر شد. ماموریت اصلی این اسکادران مقابله با موشک های کروز V-1 آلمان بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== طراحی و مشخصات فنی ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== بدنه و ساختار ===&lt;br /&gt;
متئور یک هواپیمای &#039;&#039;&#039;تمام فلزی با بال مستقیم&#039;&#039;&#039; و ساختاری مستحکم و ساده بود. بدنه به صورت &#039;&#039;&#039;دوفوسلاژ (Twin-boom)&#039;&#039;&#039; طراحی شده بود ، بدنه اصلی در مرکز و موتور ها در دو بووم مجزا در دو طرف بدنه. این طراحی اگرچه غیر معمول بود، اما مزایایی مانند دسترسی آسان به موتور ها و مرکز ثقل مناسب داشت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== موتور و پیشرانه ===&lt;br /&gt;
مدل های اولیه از دو موتور &#039;&#039;&#039;Rolls-Royce Welland&#039;&#039;&#039; با پیشران 7/1 کیلونیوتن استفاده می کردند. مدل F.4 به موتور های قوی تر                    &#039;&#039;&#039;Rolls-Royce Derwent 5&#039;&#039;&#039; و مدل &#039;&#039;&#039;F.8&#039;&#039;&#039; (پر تولیدترین نسخه) به &#039;&#039;&#039;Derwent 8&#039;&#039;&#039; با پیشران ۱۶ کیلونیوتن مجهز شد.&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
!مدل&lt;br /&gt;
!پیشران (هر موتور)&lt;br /&gt;
!موتور&lt;br /&gt;
!مدل&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۶۷۵ km/h&lt;br /&gt;
|۷٫۱ kN&lt;br /&gt;
|Rolls-Royce Welland&lt;br /&gt;
|F.1&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۷۹۰ km/h&lt;br /&gt;
|۹٫۸ kN&lt;br /&gt;
|Rolls-Royce Derwent 1&lt;br /&gt;
|F.3&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۹۳۵ km/h&lt;br /&gt;
|۱۵٫۶ kN&lt;br /&gt;
|Rolls-Royce Derwent 5&lt;br /&gt;
|F.4&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۹۳۵ km/h&lt;br /&gt;
|۱۶ kN&lt;br /&gt;
|Rolls-Royce Derwent 8&lt;br /&gt;
|F.8&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== تسلیحات ===&lt;br /&gt;
تسلیحات استاندارند متئور شامل &#039;&#039;&#039;چهار توب 20 میلی متری Hispano Mk.V&#039;&#039;&#039; در دماغه بود. این توپ ها در دو جفت در دو طرف بدنه نصب شده بودند. مدل های بعدی قابلیت حمل محموله های خارجی را نیز داشتند:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;8 راکت 60 پوندی RP-3&#039;&#039;&#039; در زیر بال ها &lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;دو بمب 500 یا 1000 پوندی&#039;&#039;&#039; در زیر بال ها&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;دوربین های شناسایی&#039;&#039;&#039; در نسخه های FR.9 و FR.10&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== کابین خلبان ===&lt;br /&gt;
کابین خلبان در مدل های اولیه ساده و فاقد صندلی پرتاب شونده بود. از مدل &#039;&#039;&#039;F.8&#039;&#039;&#039; به بعد، صندلی پرتاب شونده &#039;&#039;&#039;مارتین-بیکر&#039;&#039;&#039; نصب شد. سقف حبابی (Bubble Canopy) در مدل های بعدی دید بسیار خوبی به خلبان می داد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== نسخه های تولیدی ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== نسخه های جنگ جهانی دوم ===&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
!ویژگی ها&lt;br /&gt;
!تعداد فروند های تولید شده&lt;br /&gt;
!مدل&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|مدل تولید اولیه با موتور Welland&lt;br /&gt;
|۲۰&lt;br /&gt;
|F.1&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|نمونه اولیه با موتور Halford H.1&lt;br /&gt;
|۱&lt;br /&gt;
|F.2&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|مخزن سوخت بزرگتر و سقف کشویی شفاف&lt;br /&gt;
|۲۱۰&lt;br /&gt;
|F.3&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== نسخه های پس از جنگ ===&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
!ویژگی ها&lt;br /&gt;
!تعداد فروند های تولید شده&lt;br /&gt;
!مدل&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|موتور Derwent 5 و بدنه تقویت‌شده&lt;br /&gt;
|۵۳۶&lt;br /&gt;
|F.4&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|پرتولیدترین نسخه، موتور Derwent 8، صندلی پرتاب‌شونده&lt;br /&gt;
|۱٬۱۸۰&lt;br /&gt;
|F.8&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|نسخه شناسایی تاکتیکی&lt;br /&gt;
|۱۲۶&lt;br /&gt;
|FR.9&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|نسخه شناسایی عکاسی ارتفاع بالا&lt;br /&gt;
|۵۹&lt;br /&gt;
|PR.10&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|رهگیر شبانه مجهز به رادار&lt;br /&gt;
|۳۰۷&lt;br /&gt;
|NF.11&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== رکورد جهانی سرعت ===&lt;br /&gt;
در &#039;&#039;&#039;۷ نوامبر ۱۹۴۵&#039;&#039;&#039;، یک Meteor F.4 به خلبانی گروپ کاپیتان هیو ویلسون رکورد جهانی سرعت را با ۶۰۶ مایل بر ساعت &#039;&#039;&#039;(۹۷۵ km/h)&#039;&#039;&#039; شکست. این نخستین بار بود که یک هواپیما رکورد بالای ۶۰۰ مایل بر ساعت ثبت می‌کرد. در سال ۱۹۴۶، این رکورد به &#039;&#039;&#039;۶۱۶ مایل بر ساعت (۹۹۱ km/h)&#039;&#039;&#039; توسط &#039;&#039;&#039;ادوارد مورلند&#039;&#039;&#039; افزایش یافت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تاریخچه عملیاتی ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جنگ جهانی دوم (۱۹۴۴–۱۹۴۵) ===&lt;br /&gt;
نخستین ماموریت عملیاتی متئور در  &#039;&#039;&#039;۲۷ ژوئیه ۱۹۴۴&#039;&#039;&#039; انجام شد نخستین پیروزی هوایی یک جت بریتانیایی در &#039;&#039;&#039;۴ اوت ۱۹۴۴&#039;&#039;&#039; ثبت شد. زمانی که خلبانی به اسم &#039;&#039;&#039;فلایت ستوان جان دین&#039;&#039;&#039; یک V-1 را با استفاده از بال  هواپیمای خود منهدم کرد (پس از اتمام مهمات) اسکادران ۶۱۶ بین ژوئیه ۱۹۴۴ تا مارس ۱۹۴۵ مجموعا ۹۲۷ موشک &#039;&#039;&#039;V-1&#039;&#039;&#039; را منهدم کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
متئور با جنگنده آلمانی [[جنگنده آلمانی مسرشمیت ام ئی262|مسرشمیت امئی ۲۶۲ (Messerschmitt Me 262)]] هرگز در نبرد هوایی روبرو نشد، اگرچه هر دو در جبهه اروپا حضور داشتند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== پس از جنگ و جنگ سرد ===&lt;br /&gt;
پس از ۱۹۴۵، متئور به ستوان فقرات RAF ( نیروی هوایی سلطنتی ) تبدیل شد و در بحران های متعددی شرکت کرد : &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;بحران سوئز (۱۹۵۶):&#039;&#039;&#039; ماموریت های شناسایی توسط متئور های استرالیایی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;جنگ کره (۱۹۵۰–۱۹۵۳):&#039;&#039;&#039; حفاظت از نیرو های متفقین از پایگاه های ژاپن&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;رژه هوایی و نمایش:&#039;&#039;&#039; شرکت در نمایش های هوایی متعدد به عنوان قدرت جت بریتانیا&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== صادرات جت جنگنده متئور به کشور های دیگر ==&lt;br /&gt;
متئور به کشور های متعددی صادر شد ، جدول زیر گویا اطلاعات است : &lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
!سال ورود&lt;br /&gt;
!نسخه&lt;br /&gt;
!تعداد&lt;br /&gt;
!کشور&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۱۹۵۱&lt;br /&gt;
|F.8&lt;br /&gt;
|۱۱۳&lt;br /&gt;
|استرالیا&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۱۹۴۷&lt;br /&gt;
|F.4&lt;br /&gt;
|۱۰۰&lt;br /&gt;
|آرژانتین&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۱۹۴۹&lt;br /&gt;
|F.8&lt;br /&gt;
|۶۰&lt;br /&gt;
|بلژیک&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۱۹۵۳&lt;br /&gt;
|F.8&lt;br /&gt;
|۶۰&lt;br /&gt;
|برزیل&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۱۹۵۱&lt;br /&gt;
|NF.11&lt;br /&gt;
|۲۰&lt;br /&gt;
|دانمارک&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|۱۹۴۹&lt;br /&gt;
|F.8&lt;br /&gt;
|۲۵&lt;br /&gt;
|مصر&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== پیوند به بیرون ==&lt;br /&gt;
منابع :&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[https://fa.wikipedia.org/wiki/%DA%AF%D9%84%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%B1_%D9%85%D8%AA%D8%A6%D9%88%D8%B1 ویکی پدیا گلاستر متئور]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[http://www.classicairforce.com/meteor-info classicairforce.com]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[https://de.wikipedia.org/wiki/Gloster_Meteor wikipedia DE]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>WikiNezami</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%85%DB%8C_%D8%AA%D9%88%D8%B1_%DA%AF%D9%84%D8%B3%D8%AA%D8%B1_.png&amp;diff=17</id>
		<title>پرونده:می تور گلستر .png</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%85%DB%8C_%D8%AA%D9%88%D8%B1_%DA%AF%D9%84%D8%B3%D8%AA%D8%B1_.png&amp;diff=17"/>
		<updated>2026-05-22T22:29:48Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;WikiNezami: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;می تور گلستر&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>WikiNezami</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%85%DB%8C_%D8%AA%D9%88%D8%B1.png&amp;diff=16</id>
		<title>پرونده:می تور.png</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%85%DB%8C_%D8%AA%D9%88%D8%B1.png&amp;diff=16"/>
		<updated>2026-05-22T21:10:44Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;WikiNezami: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;جنگنده میتور - جنگنده می تور در حال پرواز - نخستین جنگنده جت بریتانیایی&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>WikiNezami</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:WikiNezami.png&amp;diff=15</id>
		<title>پرونده:WikiNezami.png</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:WikiNezami.png&amp;diff=15"/>
		<updated>2026-05-22T21:09:03Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;WikiNezami: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;تصویر در حال پرواز جنگنده میتور&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>WikiNezami</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C&amp;diff=14</id>
		<title>صفحهٔ اصلی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C&amp;diff=14"/>
		<updated>2026-05-22T14:25:44Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;WikiNezami: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;== ویکی نظامی - تحت مجوز ونظر ویکی پدیا ==&lt;br /&gt;
به ویکی نظامی خوش آمدید. اینجا جایی است برای جمع آوری و انتشار اطلاعات دقیق &#039;&#039;&#039;مستند و سازمان یافته درباره&#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تجهیزات ، فناوری و مفاهیم مرتبط با حوزه نظامی ؛ از تاریخچه و کاربرد ها گرفته تا توضیح نقش ها ، و نحوه استفاده.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
هدف ما این است که کاربران بتوانند در کمترین زمان ممکن به پاسخ های قابل اتکا برسند و همچنین به مرور ، کیفیت و گستردگی مطالب را افزایش دهیم.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== چطور مقالات را پیدا کنیم ؟ ==&lt;br /&gt;
در ویکی نظامی می توانید : &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* تجهیز یا سامانه مورد نظر خود را در بخش جستجو ، وارد کنید ، پس از آن لیستی از مقالات مرتبط خواهید گرفت.&lt;br /&gt;
* با موضوعات مختلف مثل سلاح ها، خودرو ها و تجهیزات مهندسی، سامانه ها، حفاظت فردی، جنگ الکترونیک، پشتیبانی و لجستیک و... آشنا شوید.&lt;br /&gt;
* درباره هر مدخل، اطلاعات کاربردی تر ببینید؛ مثل تعریف، اجزا، کاربرد، نکات فنی ( درصورت موجود بودن )، تاریخچه و منابع.&lt;br /&gt;
* مطالب را در دسته بندی های موضوعی پیدا کنید و به صفحات مرتبط دسترسی داشته باشید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== راهنمای استفاده ==&lt;br /&gt;
برای استفاده راحت تر از ویکی نظامی : &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
# جستجو در سایت ، اگر اسم یک تجهیز یا سامانه را می دانید، همان را در نوار جست و جو وارد کنید تا به سریع ترین صفحه ممکن برسید.&lt;br /&gt;
# خواندن بخش های کلیدی هر مطلب ، صفحه معمولاً شامل مواردی مثل تعریف، کاربرد، اجزا/مشخصات ( طبق نوع محتوا ) و منابع است.&lt;br /&gt;
# رفتن به صفحات مرتبط ، اگر در یک صفحه به واژه های تخصصی برخوردید، با دنبال کردن لینک ها یا عنوان های مرتبط، موضوع را عمیق تر یاد می گیرید.&lt;br /&gt;
# مرتب سازی اطلاعات با منابع ، تلاش کنید  مطالبی که می خوانید یا ویرایش می کنید، بر پایه منابع قابل استناد باشند تا کیفیت اطلاعات بالا بماند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== رهنمای مشارکت در ویرایش (چطور کمک کنیم ؟) ==&lt;br /&gt;
اگر اطلاعات، منبع یا اصلاحی دارید می توانید مشارکت کنید:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
# .ویرایش در حد اصلاحات ، اگر فقط یک جمله، تاریخ، یا عنوان را دقیق ت کنید، هم ارزشمند است و هم کمک بزرگی به کیفیت محتوا می کند.&lt;br /&gt;
# اضافه کردن منبع ، بهترین کمک این است که برای اطلاعات جدید، منبع معتبر ( کتاب/وب سایت رسمی/مقاله علمی/گزارش معتبر) معرفی کنید.&lt;br /&gt;
# دقت و بی طرف ، متن هارا تا حد امکان آموزشی و خنثی تحویل دهید ، و از اظهار نظر شخصی که پشتوانه رسمی ندارد پرهیز کنید.&lt;br /&gt;
# بهبود ساختار مطلبی ، می توانید به بهتر شدن ترتیب بخش ها، اضافه شدن زیر عنوان ها یا اصلاح املایی و نگارشی کمک کنید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== کمک کوچک برای بزرگ تر شدن وب سایت ==&lt;br /&gt;
شما هم می توانید با یک ویرایش کوچک، اطلاعات بیشتری را در دسترس دیگران قرار دهید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اگر می دانید این تجهیزات نظامی چیست، چه کاربردی دارد، یا چه تفاوت هایی با نمونه های مشابه دارد ، به تکمیل دانش عمومی کمک کنید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مطالب از ۱ خرداد اضافه شدند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;[[Type::article]]&amp;lt;/nowiki&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{#ask: [[Type::Article]]|?label|format=table}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>WikiNezami</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C&amp;diff=13</id>
		<title>صفحهٔ اصلی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C&amp;diff=13"/>
		<updated>2026-05-22T14:19:28Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;WikiNezami: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;== ویکی نظامی - تحت مجوز ونظر ویکی پدیا ==&lt;br /&gt;
به ویکی نظامی خوش آمدید. اینجا جایی است برای جمع آوری و انتشار اطلاعات دقیق &#039;&#039;&#039;مستند و سازمان یافته درباره&#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تجهیزات ، فناوری و مفاهیم مرتبط با حوزه نظامی ؛ از تاریخچه و کاربرد ها گرفته تا توضیح نقش ها ، و نحوه استفاده.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
هدف ما این است که کاربران بتوانند در کمترین زمان ممکن به پاسخ های قابل اتکا برسند و همچنین به مرور ، کیفیت و گستردگی مطالب را افزایش دهیم.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== چطور مقالات را پیدا کنیم ؟ ==&lt;br /&gt;
در ویکی نظامی می توانید : &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* تجهیز یا سامانه مورد نظر خود را در بخش جستجو ، وارد کنید ، پس از آن لیستی از مقالات مرتبط خواهید گرفت.&lt;br /&gt;
* با موضوعات مختلف مثل سلاح ها، خودرو ها و تجهیزات مهندسی، سامانه ها، حفاظت فردی، جنگ الکترونیک، پشتیبانی و لجستیک و... آشنا شوید.&lt;br /&gt;
* درباره هر مدخل، اطلاعات کاربردی تر ببینید؛ مثل تعریف، اجزا، کاربرد، نکات فنی ( درصورت موجود بودن )، تاریخچه و منابع.&lt;br /&gt;
* مطالب را در دسته بندی های موضوعی پیدا کنید و به صفحات مرتبط دسترسی داشته باشید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== راهنمای استفاده ==&lt;br /&gt;
برای استفاده راحت تر از ویکی نظامی : &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
# جستجو در سایت ، اگر اسم یک تجهیز یا سامانه را می دانید، همان را در نوار جست و جو وارد کنید تا به سریع ترین صفحه ممکن برسید.&lt;br /&gt;
# خواندن بخش های کلیدی هر مطلب ، صفحه معمولاً شامل مواردی مثل تعریف، کاربرد، اجزا/مشخصات ( طبق نوع محتوا ) و منابع است.&lt;br /&gt;
# رفتن به صفحات مرتبط ، اگر در یک صفحه به واژه های تخصصی برخوردید، با دنبال کردن لینک ها یا عنوان های مرتبط، موضوع را عمیق تر یاد می گیرید.&lt;br /&gt;
# مرتب سازی اطلاعات با منابع ، تلاش کنید  مطالبی که می خوانید یا ویرایش می کنید، بر پایه منابع قابل استناد باشند تا کیفیت اطلاعات بالا بماند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== رهنمای مشارکت در ویرایش (چطور کمک کنیم ؟) ==&lt;br /&gt;
اگر اطلاعات، منبع یا اصلاحی دارید می توانید مشارکت کنید:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
# .ویرایش در حد اصلاحات ، اگر فقط یک جمله، تاریخ، یا عنوان را دقیق ت کنید، هم ارزشمند است و هم کمک بزرگی به کیفیت محتوا می کند.&lt;br /&gt;
# اضافه کردن منبع ، بهترین کمک این است که برای اطلاعات جدید، منبع معتبر ( کتاب/وب سایت رسمی/مقاله علمی/گزارش معتبر) معرفی کنید.&lt;br /&gt;
# دقت و بی طرف ، متن هارا تا حد امکان آموزشی و خنثی تحویل دهید ، و از اظهار نظر شخصی که پشتوانه رسمی ندارد پرهیز کنید.&lt;br /&gt;
# بهبود ساختار مطلبی ، می توانید به بهتر شدن ترتیب بخش ها، اضافه شدن زیر عنوان ها یا اصلاح املایی و نگارشی کمک کنید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== کمک کوچک برای بزرگ تر شدن وب سایت ==&lt;br /&gt;
شما هم می توانید با یک ویرایش کوچک، اطلاعات بیشتری را در دسترس دیگران قرار دهید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اگر می دانید این تجهیزات نظامی چیست، چه کاربردی دارد، یا چه تفاوت هایی با نمونه های مشابه دارد ، به تکمیل دانش عمومی کمک کنید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مطالب از ۱ خرداد اضافه شدند.&lt;br /&gt;
[[Type::Article]]&lt;br /&gt;
{{#ask: [[Type::Article]] |?label |?Author |format=table}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>WikiNezami</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D8%AC%D9%86%DA%AF%D9%86%D8%AF%D9%87_%D8%A2%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D9%85%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D9%85_%D8%A6%DB%8C262&amp;diff=12</id>
		<title>جنگنده آلمانی مسرشمیت ام ئی262</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D8%AC%D9%86%DA%AF%D9%86%D8%AF%D9%87_%D8%A2%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D9%85%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D9%85_%D8%A6%DB%8C262&amp;diff=12"/>
		<updated>2026-05-22T12:18:22Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;WikiNezami: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{عنوان‌ظاهری:اولین جنگنده جت جهان ، جنگنده آلمانی مسرشمیت ام ئی262}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== نخستین پرنده یا جنگنده جت تاریخ ، مسرشمیت ==&lt;br /&gt;
مسرشمیت (Messerschmitt Me 262) &#039;&#039;&#039;Me262&#039;&#039;&#039; نخستین هواگرد جت جنگنده عملیاتی تاریخ بود. هرچند برخی منابع از نمونه های آزمایشی دیگر به عنوان جت یاد می کنند، اما Me262 به طور رسمی به عنوان نخستین جنگنده تولید انبوه محسوب &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
می شود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
داستان از اواخر دهه 30 میلادی شروع شد. وقتی &#039;&#039;&#039;آدولف هیتلر&#039;&#039;&#039; ( رهبر آلمان نازی ) از شرکت مسرشمیت خواست جنگنده ای طراحی کند که با موتور جت کار کند. شرکت های هاینکل و بی ام و از چند سال قبل روی فناوری جت کار می کردند و حالا وقتش رسیده بود که این فناوری وارد عمل شود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در اواسط 1939 بود که کار طراحی Me262 رسما شروع شد. هدف ساخت جنگنده ای بود که بتواند با سرعت بیش از 900 کیلومتر بر ساعت پرواز کند؛ رقمی خارق العاده برای آن دوران.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تنها 1400 فروند از این جنگنده ساخته شد که از اقبال خوش متففقین تعداد کمی از آنها وارد جنگ شدند&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مشخصات فنی : ==&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable sortable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+[[پرونده:Me262.png|alt=مشخصات فنی و ساختار بدنه نخستین جنگنده جت جهان Me262|وسط|بندانگشتی|534x534پیکسل|تصویر اولین جنگنده جهان - Me262]]&lt;br /&gt;
|مشخصه&lt;br /&gt;
|مقدار&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|خدمه :&lt;br /&gt;
|۱ خلبان&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|طول :&lt;br /&gt;
|۱۰٫۶ متر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|طول بال : &lt;br /&gt;
|۱۲٫۵ متر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|ارتفاع :&lt;br /&gt;
|۳٫۸ متر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|وزن خالی :&lt;br /&gt;
|~۳۸۰۰ کیلوگرم&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|حداکثر وزن برخاست :&lt;br /&gt;
|~۷٬۱۳۰ کیلوگرم&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|پیشرانه :&lt;br /&gt;
|۲ موتور Junkers Jumo 004B (هرکدام ۸٫۸ کیلونیوتن رانش)&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|سرعت حداکثر :&lt;br /&gt;
|۹۶۰ کیلومتر بر ساعت (در ارتفاع ۶٬۰۰۰ متری)&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|سرعت کروز :&lt;br /&gt;
|~۸۷۰ کیلومتر بر ساعت&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|برد عملیاتی :&lt;br /&gt;
|۱٬۰۵۰ کیلومتر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|سقف پروازی :&lt;br /&gt;
|۱۱٬۴۵۰ متر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|نرخ صعود :&lt;br /&gt;
|~۲۰ متر بر ثانیه&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|تسلیحات :&lt;br /&gt;
|۴ × توپ ۳۰ میلی‌متری MK 108 (۲ قبضه در دماغه)&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|موشک ( اختیاری ) : &lt;br /&gt;
|تا ۲۴ موشک R4M&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|بمب (مدل بمب افکن) :&lt;br /&gt;
|۲ × بمب ۲۵۰ کیلویی یا ۱ × بمب ۵۰۰ کیلویی&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
[[پرونده:مسرشمیت 262.jpg|بندانگشتی|تصویر اولین جت جنگنده جهان -  Me262|جایگزین=جنگنده Messerschmitt ام ئی در دوران جنگ جهانی دوم ]]&lt;br /&gt;
[[پرونده:Messerschmitt262.png|بندانگشتی|تصویر دوم اولین جنگنده جت جهان|جایگزین=تصویر جنگنده جت آلمانی مسرشمیت Me 262 در حال پرواز]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* نوع هواگرد : نخستین جنگنده جت عملیاتی و تولید انبوه جهان&lt;br /&gt;
* کشور سازنده : آلمان نازی&lt;br /&gt;
* طراح: شرکت مسرشمیت (Messerschmitt)&lt;br /&gt;
* بهره برداری: از اواسط جنگ جهانی دوم&lt;br /&gt;
* سرعت: حدود ۹۶۰ کیلومتر بر ساعت&lt;br /&gt;
* موتور: دو موتور جت (ساخته شده توسط BMW و Junkers)&lt;br /&gt;
* اولین پرواز :  ۱۸ ژوئیه ۱۹۴۲&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Me262 تحولی بزرگی در صنعت هوانوردی ایجاد کرد و باعث الهام بخش نسل های بعدی جنگنده های جت در سراسر جهان شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;[[رده:جنگنده های جت]]&amp;lt;/nowiki&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;[[رده:جنگنده]]&amp;lt;/nowiki&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;[[رده:مقاله نظامی]]&amp;lt;/nowiki&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\[[فهرست-مقالات-نظامی]]&lt;br /&gt;
[[رده:مقاله نظامی]]&lt;br /&gt;
[[رده:جنگنده]]&lt;br /&gt;
__نمایه__&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>WikiNezami</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D8%AC%D9%86%DA%AF%D9%86%D8%AF%D9%87_%D8%A2%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D9%85%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D9%85_%D8%A6%DB%8C262&amp;diff=10</id>
		<title>جنگنده آلمانی مسرشمیت ام ئی262</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D8%AC%D9%86%DA%AF%D9%86%D8%AF%D9%87_%D8%A2%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D9%85%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D9%85_%D8%A6%DB%8C262&amp;diff=10"/>
		<updated>2026-05-22T11:22:50Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;WikiNezami: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{عنوان‌ظاهری:اولین جنگنده جت جهان ، جنگنده آلمانی مسرشمیت ام ئی262}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== نخستین پرنده یا جنگنده جت تاریخ ، مسرشمیت ==&lt;br /&gt;
مسرشمیت (Messerschmitt Me 262) &#039;&#039;&#039;Me262&#039;&#039;&#039; نخستین هواگرد جت جنگنده عملیاتی تاریخ بود. هرچند برخی منابع از نمونه های آزمایشی دیگر به عنوان جت یاد می کنند، اما Me262 به طور رسمی به عنوان نخستین جنگنده تولید انبوه محسوب &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
می شود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
داستان از اواخر دهه 30 میلادی شروع شد. وقتی &#039;&#039;&#039;آدولف هیتلر&#039;&#039;&#039; ( رهبر آلمان نازی ) از شرکت مسرشمیت خواست جنگنده ای طراحی کند که با موتور جت کار کند. شرکت های هاینکل و بی ام و از چند سال قبل روی فناوری جت کار می کردند و حالا وقتش رسیده بود که این فناوری وارد عمل شود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در اواسط 1939 بود که کار طراحی Me262 رسما شروع شد. هدف ساخت جنگنده ای بود که بتواند با سرعت بیش از 900 کیلومتر بر ساعت پرواز کند؛ رقمی خارق العاده برای آن دوران.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تنها 1400 فروند از این جنگنده ساخته شد که از اقبال خوش متففقین تعداد کمی از آنها وارد جنگ شدند&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مشخصات فنی : ==&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable sortable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+[[پرونده:Me262.png|جایگزین=تصویر اولین جنگنده جهان - Me262|وسط|بندانگشتی|534x534پیکسل|تصویر اولین جنگنده جهان - Me262]]&lt;br /&gt;
|مشخصه&lt;br /&gt;
|مقدار&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|خدمه :&lt;br /&gt;
|۱ خلبان&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|طول :&lt;br /&gt;
|۱۰٫۶ متر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|طول بال : &lt;br /&gt;
|۱۲٫۵ متر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|ارتفاع :&lt;br /&gt;
|۳٫۸ متر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|وزن خالی :&lt;br /&gt;
|~۳۸۰۰ کیلوگرم&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|حداکثر وزن برخاست :&lt;br /&gt;
|~۷٬۱۳۰ کیلوگرم&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|پیشرانه :&lt;br /&gt;
|۲ موتور Junkers Jumo 004B (هرکدام ۸٫۸ کیلونیوتن رانش)&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|سرعت حداکثر :&lt;br /&gt;
|۹۶۰ کیلومتر بر ساعت (در ارتفاع ۶٬۰۰۰ متری)&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|سرعت کروز :&lt;br /&gt;
|~۸۷۰ کیلومتر بر ساعت&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|برد عملیاتی :&lt;br /&gt;
|۱٬۰۵۰ کیلومتر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|سقف پروازی :&lt;br /&gt;
|۱۱٬۴۵۰ متر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|نرخ صعود :&lt;br /&gt;
|~۲۰ متر بر ثانیه&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|تسلیحات :&lt;br /&gt;
|۴ × توپ ۳۰ میلی‌متری MK 108 (۲ قبضه در دماغه)&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|موشک ( اختیاری ) : &lt;br /&gt;
|تا ۲۴ موشک R4M&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|بمب (مدل بمب افکن) :&lt;br /&gt;
|۲ × بمب ۲۵۰ کیلویی یا ۱ × بمب ۵۰۰ کیلویی&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
[[پرونده:مسرشمیت 262.jpg|بندانگشتی|تصویر اولین جت جنگنده جهان -  Me262]]&lt;br /&gt;
[[پرونده:Messerschmitt262.png|بندانگشتی|تصویر دوم اولین جنگنده جت جهان]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* نوع هواگرد : نخستین جنگنده جت عملیاتی و تولید انبوه جهان&lt;br /&gt;
* کشور سازنده : آلمان نازی&lt;br /&gt;
* طراح: شرکت مسرشمیت (Messerschmitt)&lt;br /&gt;
* بهره برداری: از اواسط جنگ جهانی دوم&lt;br /&gt;
* سرعت: حدود ۹۶۰ کیلومتر بر ساعت&lt;br /&gt;
* موتور: دو موتور جت (ساخته شده توسط BMW و Junkers)&lt;br /&gt;
* اولین پرواز :  ۱۸ ژوئیه ۱۹۴۲&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Me262 تحولی بزرگی در صنعت هوانوردی ایجاد کرد و باعث الهام بخش نسل های بعدی جنگنده های جت در سراسر جهان شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;[[رده:جنگنده های جت]]&amp;lt;/nowiki&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;[[رده:جنگنده]]&amp;lt;/nowiki&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;[[رده:مقاله نظامی]]&amp;lt;/nowiki&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\[[فهرست-مقالات-نظامی]]&lt;br /&gt;
[[رده:مقاله نظامی]]&lt;br /&gt;
[[رده:جنگنده]]&lt;br /&gt;
__نمایه__&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>WikiNezami</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C&amp;diff=9</id>
		<title>فهرست-مقالات-نظامی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C&amp;diff=9"/>
		<updated>2026-05-22T11:15:33Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;WikiNezami: صفحه‌ای تازه حاوی «&amp;lt;categorytree mode=&amp;quot;pages&amp;quot; depth=&amp;quot;0&amp;quot; hideroot=&amp;quot;on&amp;quot; sort=&amp;quot;timestampsfs&amp;quot;&amp;gt;مقاله نظامی&amp;lt;/categorytree&amp;gt;» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;categorytree mode=&amp;quot;pages&amp;quot; depth=&amp;quot;0&amp;quot; hideroot=&amp;quot;on&amp;quot; sort=&amp;quot;timestampsfs&amp;quot;&amp;gt;مقاله نظامی&amp;lt;/categorytree&amp;gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>WikiNezami</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D8%AC%D9%86%DA%AF%D9%86%D8%AF%D9%87_%D8%A2%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D9%85%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D9%85_%D8%A6%DB%8C262&amp;diff=8</id>
		<title>جنگنده آلمانی مسرشمیت ام ئی262</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D8%AC%D9%86%DA%AF%D9%86%D8%AF%D9%87_%D8%A2%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D9%85%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D9%85_%D8%A6%DB%8C262&amp;diff=8"/>
		<updated>2026-05-22T11:14:46Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;WikiNezami: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;== نخستین پرنده یا جنگنده جت تاریخ ، مسرشمیت ==&lt;br /&gt;
مسرشمیت (Messerschmitt Me 262) &#039;&#039;&#039;Me262&#039;&#039;&#039; نخستین هواگرد جت جنگنده عملیاتی تاریخ بود. هرچند برخی منابع از نمونه های آزمایشی دیگر به عنوان جت یاد می کنند، اما Me262 به طور رسمی به عنوان نخستین جنگنده تولید انبوه محسوب &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
می شود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
داستان از اواخر دهه 30 میلادی شروع شد. وقتی &#039;&#039;&#039;آدولف هیتلر&#039;&#039;&#039; ( رهبر آلمان نازی ) از شرکت مسرشمیت خواست جنگنده ای طراحی کند که با موتور جت کار کند. شرکت های هاینکل و بی ام و از چند سال قبل روی فناوری جت کار می کردند و حالا وقتش رسیده بود که این فناوری وارد عمل شود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در اواسط 1939 بود که کار طراحی Me262 رسما شروع شد. هدف ساخت جنگنده ای بود که بتواند با سرعت بیش از 900 کیلومتر بر ساعت پرواز کند؛ رقمی خارق العاده برای آن دوران.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تنها 1400 فروند از این جنگنده ساخته شد که از اقبال خوش متففقین تعداد کمی از آنها وارد جنگ شدند&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مشخصات فنی : ==&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable sortable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+[[پرونده:Me262.png|جایگزین=تصویر اولین جنگنده جهان - Me262|وسط|بندانگشتی|534x534پیکسل|تصویر اولین جنگنده جهان - Me262]]&lt;br /&gt;
|مشخصه&lt;br /&gt;
|مقدار&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|خدمه :&lt;br /&gt;
|۱ خلبان&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|طول :&lt;br /&gt;
|۱۰٫۶ متر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|طول بال : &lt;br /&gt;
|۱۲٫۵ متر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|ارتفاع :&lt;br /&gt;
|۳٫۸ متر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|وزن خالی :&lt;br /&gt;
|~۳۸۰۰ کیلوگرم&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|حداکثر وزن برخاست :&lt;br /&gt;
|~۷٬۱۳۰ کیلوگرم&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|پیشرانه :&lt;br /&gt;
|۲ موتور Junkers Jumo 004B (هرکدام ۸٫۸ کیلونیوتن رانش)&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|سرعت حداکثر :&lt;br /&gt;
|۹۶۰ کیلومتر بر ساعت (در ارتفاع ۶٬۰۰۰ متری)&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|سرعت کروز :&lt;br /&gt;
|~۸۷۰ کیلومتر بر ساعت&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|برد عملیاتی :&lt;br /&gt;
|۱٬۰۵۰ کیلومتر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|سقف پروازی :&lt;br /&gt;
|۱۱٬۴۵۰ متر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|نرخ صعود :&lt;br /&gt;
|~۲۰ متر بر ثانیه&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|تسلیحات :&lt;br /&gt;
|۴ × توپ ۳۰ میلی‌متری MK 108 (۲ قبضه در دماغه)&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|موشک ( اختیاری ) : &lt;br /&gt;
|تا ۲۴ موشک R4M&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|بمب (مدل بمب افکن) :&lt;br /&gt;
|۲ × بمب ۲۵۰ کیلویی یا ۱ × بمب ۵۰۰ کیلویی&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
[[پرونده:مسرشمیت 262.jpg|بندانگشتی|تصویر اولین جت جنگنده جهان -  Me262]]&lt;br /&gt;
[[پرونده:Messerschmitt262.png|بندانگشتی|تصویر دوم اولین جنگنده جت جهان]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* نوع هواگرد : نخستین جنگنده جت عملیاتی و تولید انبوه جهان&lt;br /&gt;
* کشور سازنده : آلمان نازی&lt;br /&gt;
* طراح: شرکت مسرشمیت (Messerschmitt)&lt;br /&gt;
* بهره برداری: از اواسط جنگ جهانی دوم&lt;br /&gt;
* سرعت: حدود ۹۶۰ کیلومتر بر ساعت&lt;br /&gt;
* موتور: دو موتور جت (ساخته شده توسط BMW و Junkers)&lt;br /&gt;
* اولین پرواز :  ۱۸ ژوئیه ۱۹۴۲&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Me262 تحولی بزرگی در صنعت هوانوردی ایجاد کرد و باعث الهام بخش نسل های بعدی جنگنده های جت در سراسر جهان شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;[[رده:جنگنده های جت]]&amp;lt;/nowiki&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;[[رده:جنگنده]]&amp;lt;/nowiki&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;[[رده:مقاله نظامی]]&amp;lt;/nowiki&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\[[فهرست-مقالات-نظامی]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>WikiNezami</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D8%AC%D9%86%DA%AF%D9%86%D8%AF%D9%87_%D8%A2%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D9%85%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D9%85_%D8%A6%DB%8C262&amp;diff=7</id>
		<title>جنگنده آلمانی مسرشمیت ام ئی262</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D8%AC%D9%86%DA%AF%D9%86%D8%AF%D9%87_%D8%A2%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D9%85%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D9%85_%D8%A6%DB%8C262&amp;diff=7"/>
		<updated>2026-05-22T10:46:37Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;WikiNezami: جنگنده جت جهان&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;== نخستین پرنده یا جنگنده جت تاریخ ، مسرشمیت ==&lt;br /&gt;
مسرشمیت (Messerschmitt Me 262) &#039;&#039;&#039;Me262&#039;&#039;&#039; نخستین هواگرد جت جنگنده عملیاتی تاریخ بود. هرچند برخی منابع از نمونه های آزمایشی دیگر به عنوان جت یاد می کنند، اما Me262 به طور رسمی به عنوان نخستین جنگنده تولید انبوه محسوب &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
می شود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
داستان از اواخر دهه 30 میلادی شروع شد. وقتی &#039;&#039;&#039;آدولف هیتلر&#039;&#039;&#039; ( رهبر آلمان نازی ) از شرکت مسرشمیت خواست جنگنده ای طراحی کند که با موتور جت کار کند. شرکت های هاینکل و بی ام و از چند سال قبل روی فناوری جت کار می کردند و حالا وقتش رسیده بود که این فناوری وارد عمل شود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در اواسط 1939 بود که کار طراحی Me262 رسما شروع شد. هدف ساخت جنگنده ای بود که بتواند با سرعت بیش از 900 کیلومتر بر ساعت پرواز کند؛ رقمی خارق العاده برای آن دوران.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تنها 1400 فروند از این جنگنده ساخته شد که از اقبال خوش متففقین تعداد کمی از آنها وارد جنگ شدند&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مشخصات فنی : ==&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable sortable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+[[پرونده:Me262.png|جایگزین=تصویر اولین جنگنده جهان - Me262|وسط|بندانگشتی|534x534پیکسل|تصویر اولین جنگنده جهان - Me262]]&lt;br /&gt;
|مشخصه&lt;br /&gt;
|مقدار&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|خدمه :&lt;br /&gt;
|۱ خلبان&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|طول :&lt;br /&gt;
|۱۰٫۶ متر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|طول بال : &lt;br /&gt;
|۱۲٫۵ متر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|ارتفاع :&lt;br /&gt;
|۳٫۸ متر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|وزن خالی :&lt;br /&gt;
|~۳۸۰۰ کیلوگرم&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|حداکثر وزن برخاست :&lt;br /&gt;
|~۷٬۱۳۰ کیلوگرم&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|پیشرانه :&lt;br /&gt;
|۲ موتور Junkers Jumo 004B (هرکدام ۸٫۸ کیلونیوتن رانش)&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|سرعت حداکثر :&lt;br /&gt;
|۹۶۰ کیلومتر بر ساعت (در ارتفاع ۶٬۰۰۰ متری)&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|سرعت کروز :&lt;br /&gt;
|~۸۷۰ کیلومتر بر ساعت&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|برد عملیاتی :&lt;br /&gt;
|۱٬۰۵۰ کیلومتر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|سقف پروازی :&lt;br /&gt;
|۱۱٬۴۵۰ متر&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|نرخ صعود :&lt;br /&gt;
|~۲۰ متر بر ثانیه&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|تسلیحات :&lt;br /&gt;
|۴ × توپ ۳۰ میلی‌متری MK 108 (۲ قبضه در دماغه)&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|موشک ( اختیاری ) : &lt;br /&gt;
|تا ۲۴ موشک R4M&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|بمب (مدل بمب افکن) :&lt;br /&gt;
|۲ × بمب ۲۵۰ کیلویی یا ۱ × بمب ۵۰۰ کیلویی&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
[[پرونده:مسرشمیت 262.jpg|بندانگشتی|تصویر اولین جت جنگنده جهان -  Me262]]&lt;br /&gt;
[[پرونده:Messerschmitt262.png|بندانگشتی|تصویر دوم اولین جنگنده جت جهان]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* نوع هواگرد : نخستین جنگنده جت عملیاتی و تولید انبوه جهان&lt;br /&gt;
* کشور سازنده : آلمان نازی&lt;br /&gt;
* طراح: شرکت مسرشمیت (Messerschmitt)&lt;br /&gt;
* بهره برداری: از اواسط جنگ جهانی دوم&lt;br /&gt;
* سرعت: حدود ۹۶۰ کیلومتر بر ساعت&lt;br /&gt;
* موتور: دو موتور جت (ساخته شده توسط BMW و Junkers)&lt;br /&gt;
* اولین پرواز :  ۱۸ ژوئیه ۱۹۴۲&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Me262 تحولی بزرگی در صنعت هوانوردی ایجاد کرد و باعث الهام بخش نسل های بعدی جنگنده های جت در سراسر جهان شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;[[رده: جنگنده های جت]]&amp;lt;/nowiki&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;[[رده: جنگنده]]&amp;lt;/nowiki&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;[[رده: هواگرد های جت]]&amp;lt;/nowiki&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[مقالات نظامی]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>WikiNezami</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Messerschmitt262.png&amp;diff=6</id>
		<title>پرونده:Messerschmitt262.png</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Messerschmitt262.png&amp;diff=6"/>
		<updated>2026-05-22T10:44:47Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;WikiNezami: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;تصویر دوم اولین جنگنده جهان&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>WikiNezami</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%85%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%DB%8C%D8%AA_262.jpg&amp;diff=5</id>
		<title>پرونده:مسرشمیت 262.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%85%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%DB%8C%D8%AA_262.jpg&amp;diff=5"/>
		<updated>2026-05-22T10:33:31Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;WikiNezami: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;مسرشمیت 262&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>WikiNezami</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Me262.png&amp;diff=4</id>
		<title>پرونده:Me262.png</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Me262.png&amp;diff=4"/>
		<updated>2026-05-22T10:18:21Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;WikiNezami: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;تصویر یک جنگنده آلمانی Me262&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>WikiNezami</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C&amp;diff=3</id>
		<title>صفحهٔ اصلی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C&amp;diff=3"/>
		<updated>2026-05-21T19:36:43Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;WikiNezami: /* اینجا چه می شود؟ */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;== ویکی نظامی - تحت مجوز ونظر ویکی پدیا ==&lt;br /&gt;
به ویکی نظامی خوش آمدید. اینجا جایی است برای جمع آوری و انتشار اطلاعات دقیق &#039;&#039;&#039;مستند و سازمان یافته درباره&#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تجهیزات ، فناوری و مفاهیم مرتبط با حوزه نظامی ؛ از تاریخچه و کاربرد ها گرفته تا توضیح نقش ها ، و نحوه استفاده.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
هدف ما این است که کاربران بتوانند در کمترین زمان ممکن به پاسخ های قابل اتکا برسند و همچنین به مرور ، کیفیت و گستردگی مطالب را افزایش دهیم.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== چطور مقالات را پیدا کنیم ؟ ==&lt;br /&gt;
در ویکی نظامی می توانید : &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* تجهیز یا سامانه مورد نظر خود را در بخش جستجو ، وارد کنید ، پس از آن لیستی از مقالات مرتبط خواهید گرفت.&lt;br /&gt;
* با موضوعات مختلف مثل سلاح ها، خودرو ها و تجهیزات مهندسی، سامانه ها، حفاظت فردی، جنگ الکترونیک، پشتیبانی و لجستیک و... آشنا شوید.&lt;br /&gt;
* درباره هر مدخل، اطلاعات کاربردی تر ببینید؛ مثل تعریف، اجزا، کاربرد، نکات فنی ( درصورت موجود بودن )، تاریخچه و منابع.&lt;br /&gt;
* مطالب را در دسته بندی های موضوعی پیدا کنید و به صفحات مرتبط دسترسی داشته باشید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== راهنمای استفاده ==&lt;br /&gt;
برای استفاده راحت تر از ویکی نظامی : &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
# جستجو در سایت ، اگر اسم یک تجهیز یا سامانه را می دانید، همان را در نوار جست و جو وارد کنید تا به سریع ترین صفحه ممکن برسید.&lt;br /&gt;
# خواندن بخش های کلیدی هر مطلب ، صفحه معمولاً شامل مواردی مثل تعریف، کاربرد، اجزا/مشخصات ( طبق نوع محتوا ) و منابع است.&lt;br /&gt;
# رفتن به صفحات مرتبط ، اگر در یک صفحه به واژه های تخصصی برخوردید، با دنبال کردن لینک ها یا عنوان های مرتبط، موضوع را عمیق تر یاد می گیرید.&lt;br /&gt;
# مرتب سازی اطلاعات با منابع ، تلاش کنید  مطالبی که می خوانید یا ویرایش می کنید، بر پایه منابع قابل استناد باشند تا کیفیت اطلاعات بالا بماند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== رهنمای مشارکت در ویرایش (چطور کمک کنیم ؟) ==&lt;br /&gt;
اگر اطلاعات، منبع یا اصلاحی دارید می توانید مشارکت کنید:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
# .ویرایش در حد اصلاحات ، اگر فقط یک جمله، تاریخ، یا عنوان را دقیق ت کنید، هم ارزشمند است و هم کمک بزرگی به کیفیت محتوا می کند.&lt;br /&gt;
# اضافه کردن منبع ، بهترین کمک این است که برای اطلاعات جدید، منبع معتبر ( کتاب/وب سایت رسمی/مقاله علمی/گزارش معتبر) معرفی کنید.&lt;br /&gt;
# دقت و بی طرف ، متن هارا تا حد امکان آموزشی و خنثی تحویل دهید ، و از اظهار نظر شخصی که پشتوانه رسمی ندارد پرهیز کنید.&lt;br /&gt;
# بهبود ساختار مطلبی ، می توانید به بهتر شدن ترتیب بخش ها، اضافه شدن زیر عنوان ها یا اصلاح املایی و نگارشی کمک کنید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== کمک کوچک برای بزرگ تر شدن وب سایت ==&lt;br /&gt;
شما هم می توانید با یک ویرایش کوچک، اطلاعات بیشتری را در دسترس دیگران قرار دهید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اگر می دانید این تجهیزات نظامی چیست، چه کاربردی دارد، یا چه تفاوت هایی با نمونه های مشابه دارد ، به تکمیل دانش عمومی کمک کنید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مطالب از ۱ خرداد اضافه شدند.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>WikiNezami</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C&amp;diff=2</id>
		<title>صفحهٔ اصلی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikinezami.theme-fa.ir/index.php?title=%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C&amp;diff=2"/>
		<updated>2026-05-21T15:08:25Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;WikiNezami: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;== ویکی نظامی - تحت مجوز ونظر ویکی پدیا ==&lt;br /&gt;
به ویکی نظامی خوش آمدید. اینجا جایی است برای جمع آوری و انتشار اطلاعات دقیق &#039;&#039;&#039;مستند و سازمان یافته درباره&#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تجهیزات ، فناوری و مفاهیم مرتبط با حوزه نظامی ؛ از تاریخچه و کاربرد ها گرفته تا توضیح نقش ها ، و نحوه استفاده.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
هدف ما این است که کاربران بتوانند در کمترین زمان ممکن به پاسخ های قابل اتکا برسند و همچنین به مرور ، کیفیت و گستردگی مطالب را افزایش دهیم.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== اینجا چه می شود؟ ==&lt;br /&gt;
در ویکی نظامی می توانید : &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* با موضوعات مختلف مثل سلاح ها، خودرو ها و تجهیزات مهندسی، سامانه ها، حفاظت فردی، جنگ الکترونیک، پشتیبانی و لجستیک و... آشنا شوید.&lt;br /&gt;
* درباره هر مدخل، اطلاعات کاربردی تر ببینید؛ مثل تعریف، اجزا، کاربرد، نکات فنی ( درصورت موجود بودن )، تاریخچه و منابع.&lt;br /&gt;
* مطالب را در دسته بندی های موضوعی پیدا کنید و به صفحات مرتبط دسترسی داشته باشید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== راهنمای استفاده ==&lt;br /&gt;
برای استفاده راحت تر از ویکی نظامی : &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
# جستجو در سایت ، اگر اسم یک تجهیز یا سامانه را می دانید، همان را در نوار جست و جو وارد کنید تا به سریع ترین صفحه ممکن برسید.&lt;br /&gt;
# خواندن بخش های کلیدی هر مطلب ، صفحه معمولاً شامل مواردی مثل تعریف، کاربرد، اجزا/مشخصات ( طبق نوع محتوا ) و منابع است.&lt;br /&gt;
# رفتن به صفحات مرتبط ، اگر در یک صفحه به واژه های تخصصی برخوردید، با دنبال کردن لینک ها یا عنوان های مرتبط، موضوع را عمیق تر یاد می گیرید.&lt;br /&gt;
# مرتب سازی اطلاعات با منابع ، تلاش کنید  مطالبی که می خوانید یا ویرایش می کنید، بر پایه منابع قابل استناد باشند تا کیفیت اطلاعات بالا بماند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== رهنمای مشارکت در ویرایش (چطور کمک کنیم ؟) ==&lt;br /&gt;
اگر اطلاعات، منبع یا اصلاحی دارید می توانید مشارکت کنید:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
# .ویرایش در حد اصلاحات ، اگر فقط یک جمله، تاریخ، یا عنوان را دقیق ت کنید، هم ارزشمند است و هم کمک بزرگی به کیفیت محتوا می کند.&lt;br /&gt;
# اضافه کردن منبع ، بهترین کمک این است که برای اطلاعات جدید، منبع معتبر ( کتاب/وب سایت رسمی/مقاله علمی/گزارش معتبر) معرفی کنید.&lt;br /&gt;
# دقت و بی طرف ، متن هارا تا حد امکان آموزشی و خنثی تحویل دهید ، و از اظهار نظر شخصی که پشتوانه رسمی ندارد پرهیز کنید.&lt;br /&gt;
# بهبود ساختار مطلبی ، می توانید به بهتر شدن ترتیب بخش ها، اضافه شدن زیر عنوان ها یا اصلاح املایی و نگارشی کمک کنید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== کمک کوچک برای بزرگ تر شدن وب سایت ==&lt;br /&gt;
شما هم می توانید با یک ویرایش کوچک، اطلاعات بیشتری را در دسترس دیگران قرار دهید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اگر می دانید این تجهیزات نظامی چیست، چه کاربردی دارد، یا چه تفاوت هایی با نمونه های مشابه دارد ، به تکمیل دانش عمومی کمک کنید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مطالب از ۱ خرداد اضافه شدند.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>WikiNezami</name></author>
	</entry>
</feed>